Huy Cận

Cù Huy Cận (31 tháng 5 năm 1919 – 19 tháng 2 năm 2005), bút danh Huy Cận, là chính khách và thi sĩ Thơ mới. Ngày khai học ở Huế là 31/5/1919; ngày chính xác được nêu là 22/1/1917. Ông sinh gia đình nhà nho nghèo làng Ân Phú, Hà Tĩnh. Học Huế đậu tú tài Pháp, ra Hà Nội học Cao đẳng Canh nông, ở Hàng Than cùng Xuân Diệu. Từ 1942 tham gia Việt Minh, dự Quốc dân đại hội Tân Trào tháng 8 năm 1945, vào Ủy ban Giải phóng. Từng cộng tác Tự Lực Văn Đoàn.

Tháng 8 năm 1945 ông cùng Nguyễn Lương Bằng, Trần Huy Liệu vào Huế nhận lễ thoái vị của Bảo Đại. Năm 26 tuổi làm Bộ trưởng Canh nông. Cuối 1945 Ủy viên Ban Thanh tra đặc biệt. Sau này Thứ trưởng Văn hóa, Bộ trưởng đặc trách Văn hóa Thông tin. Từ 1984 Chủ tịch Liên hiệp các Hội VHNT. Đại biểu Quốc hội khóa I, II, VII. Năm 2001 Viện sĩ Viện Hàn lâm Thơ Thế giới. Mất 19/2/2005 tại Hà Nội, an táng Mai Dịch.

Thơ đăng báo từ 1936; Lửa thiêng (1940) đưa ông hàng đầu Thơ mới, nỗi buồn mênh mang. Kinh cầu tự (1942) và Vũ trụ ca chưa thoát bế tắc. Sau 1945 thơ bám hiện thực: Trời mỗi ngày lại sáng (1958), Đất nở hoa (1960), Bài thơ cuộc đời (1963), thơ thiếu nhi, kháng chiến, tiểu luận, thơ tiếng Pháp, hồi ký (1997). Phạm Duy, Hoàng Thanh Tâm, Phạm Đình Chương phổ nhạc một số bài.

Vợ đầu Ngô Thị Xuân Như (em Xuân Diệu, 1951); vợ hai Trần Lệ Thu (1960). Xuân Diệu sống cùng gia đình ông tại 24 Cột Cờ. Con trai cả Cù Huy Hà Vũ bị kết án năm 2011 về tội tuyên truyền chống Nhà nước. Ông nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh 1996, Huân chương Hồ Chí Minh, Sao Vàng truy tặng 2005. Đường phố và trường học mang tên ông ở Hà Tĩnh, Quảng Bình.