HUYỀN THOẠI “BINH CHỦNG XE ĐẠP THỒ” VÀ NHỮNG KỶ LỤC TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ

Nhưng lịch sử Việt Nam đã chứng minh: càng trong hoàn cảnh khó khăn, gian khổ, bản lĩnh, trí tuệ và sức mạnh của con người Việt Nam càng được phát huy mạnh mẽ. Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng và Chính phủ, quân và dân ta đã sáng tạo nhiều cách làm hiệu quả để giải quyết nhiệm vụ hậu cần chiến dịch. Nhân dân các địa phương, nhất là vùng Tây Bắc, tích cực tiết kiệm, đóng góp lương thực tại chỗ; các lực lượng ra sức mở đường, sửa đường; đồng thời tận dụng tối đa số ô tô vận tải hiện có và huy động nhiều phương tiện vận chuyển thô sơ như xe ngựa, voi, thuyền, bè, xe thồ. Trong đó, xe đạp thồ nổi lên như một phương tiện vận chuyển đặc biệt hiệu quả, chỉ sau phương tiện cơ giới.Một trong những lực lượng quan trọng phục vụ hậu cần cho Chiến dịch Điện Biên Phủ là đội quân xe đạp thồ với hơn hai vạn người tham gia. Trên những cung đường dài hàng trăm kilômét, qua núi cao, vực sâu, đèo dốc hiểm trở, dưới bom đạn đánh phá ác liệt của kẻ thù, những đoàn dân công xe đạp thồ vẫn bền bỉ tiến về mặt trận, vận chuyển lương thực, thực phẩm, vũ khí, đạn dược phục vụ bộ đội chiến đấu.Trong chiến dịch, những chiếc xe đạp thồ đã lập nên nhiều kỷ lục đáng khâm phục. Mỗi xe thường chở từ 100 kilôgam đến 300 kilôgam hàng hóa trong một chuyến. Đặc biệt, bác Cao Văn Tỵ, dân công tỉnh Thanh Hóa, đã chở tới 320 kilôgam trong một chuyến, được mọi người gọi là “Kiện tướng xe thồ”.Người có sáng kiến cải tiến xe đạp thồ, giúp phương tiện này chở được nhiều hàng hóa hơn, là ông Ma Văn Thắng, quê ở Thanh Lâu, Thanh Ba, Phú Thọ. Khi đó, ông là Chủ tịch Ủy ban kháng chiến hành chính xã Thanh Minh, huyện Thanh Ba, nay thuộc thị xã Phú Thọ. Chiếc xe đạp thồ mà ông sử dụng trong Chiến dịch Điện Biên Phủ hiện được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, như một minh chứng sinh động cho trí tuệ, tinh thần sáng tạo và ý chí quyết thắng của quân và dân ta.Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, bộ đội và dân công ta đã sử dụng gần 21.000 chiếc xe đạp thồ. Lực lượng này được gọi bằng cái tên rất đặc biệt: “binh chủng xe đạp thồ”. Các đoàn xe thồ hoạt động trên những tuyến vận chuyển dài gần 1.500 kilômét, được tổ chức thành từng đoàn theo địa phương. Mỗi đoàn có nhiều trung đội, mỗi trung đội khoảng 30 đến 40 xe; trong quá trình hành quân, các xe thường chia thành từng nhóm khoảng 5 xe để hỗ trợ nhau khi vượt đèo, qua dốc, đi qua những đoạn đường hiểm trở.Xe đạp thồ là phương tiện linh hoạt, phù hợp với điều kiện địa hình rừng núi, đường hẹp, nhiều dốc cao. Một chiếc xe thồ có thể chở trung bình từ 80 kilôgam đến 100 kilôgam hàng hóa, tương đương sức mang vác của nhiều người. Nhiều xe chở được hơn 200 kilôgam, thậm chí có xe chở trên 300 kilôgam. Với sự cải tiến sáng tạo, chiếc xe đạp bình thường đã trở thành phương tiện vận tải độc đáo, góp phần quan trọng bảo đảm hậu cần cho mặt trận.Với gần 21.000 chiếc xe đạp thồ được huy động, quân và dân Việt Nam đã làm nên một kỳ tích trong lịch sử chiến tranh nhân dân. Người Pháp không thể ngờ rằng, những chiếc xe đạp vốn rất bình thường lại trở thành phương tiện hữu hiệu, góp phần đánh bại họ trong trận quyết chiến chiến lược tại Điện Biên Phủ. Thế giới cũng khâm phục trước hình ảnh một dân tộc còn nhiều khó khăn, với những phương tiện thô sơ, nhưng bằng ý chí độc lập, tinh thần đoàn kết và trí tuệ sáng tạo đã đánh thắng một đội quân thực dân hùng mạnh.Chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ có ý nghĩa quyết định đối với cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân Việt Nam, mà còn trở thành nguồn cổ vũ to lớn đối với các dân tộc đang đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, đế quốc trên toàn thế giới. Trong chiến thắng vĩ đại ấy, những chiếc xe đạp thồ đã trở thành biểu tượng đẹp đẽ của hậu cần nhân dân, của tinh thần “tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng”.Chiến dịch Điện Biên Phủ đã lùi xa hơn bảy thập kỷ, nhưng huyền thoại về “binh chủng xe đạp thồ” vẫn còn sống mãi với thời gian. Đó là biểu tượng của ý chí, nghị lực, trí thông minh và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc./.