Huyền thoại "Con thoi sắt" Bích Mai
Huyền thoại “Con thoi sắt” Nguyễn Thị Mai (sinh năm 1943, quê Đại Lộc, Quảng Nam) là biểu tượng sáng ngời về sự gan dạ, kiên trung của lực lượng Biệt động Sài Gòn.
Ngay từ 9-10 tuổi, bà đã làm giao liên, giấu mật thư trong bánh giò. Năm 1965, bà gia nhập Đội Biệt động 90C (Quân khu Sài Gòn – Gia Định). Khắc ghi lời dặn của mẹ trước lúc lên đường: "Có bị bắt cũng phải chịu đựng, không phản lại tổ chức", bà liên tục biến hóa thành nông dân, người buôn rau, đẩy xe trái cây... vận chuyển vũ khí, tài liệu mật qua các cung đường Củ Chi, Hóc Môn, Đức Hòa về nội thành. Sự linh hoạt, khéo léo ấy giúp bà được đồng đội ưu ái gọi là “Con thoi sắt”.
Trong một chuyến xe lam từ Củ Chi, bị cảnh sát xét hỏi, bà dũng cảm nhai nát tập tài liệu tuyên truyền mật để tiêu hủy. Địch phát hiện 9 thư mật và 30 kíp nổ trong hành lý nên đưa bà về bốt Hàng Keo tra tấn dã man: bẻ xương, bẻ răng, đổ nước xà phòng, dí điện, chiếu đèn pha công suất lớn làm nứt sọ, co giật suốt đời. Không khai thác được gì ngoài câu nói "Tôi không biết gì hết!", địch đành khép “án mù”. Bà sau đó tháo còng trốn viện về lại căn cứ.
Trở lại chiến đấu, bà kiên cường luyện bắn súng hai tay và trực tiếp tham gia nhiều trận đánh táo bạo: trừng trị tên chỉ điểm Ba “xe ngựa”, 4 lần ném lựu đạn phá hủy bãi xe hậu cần Mỹ ở ngã tư Bảy Hiền, đánh nhà đèn Thủ Đức, làm tê liệt 17 đầu máy tàu hỏa tại ga Hòa Hưng và dẫn đường cho các cánh quân trong đợt Mậu Thân 1968.
Lần bị bắt thứ hai, bà tiếp tục bị giội nước xà phòng vào bụng, quấn bao nilon tưới xăng đốt chân nhưng vẫn giữ vững khí tiết. Không chỉ kiên cường trong chiến đấu, bà còn có tình yêu đẹp với người đồng chí Huỳnh Kiều. Bất chấp những vết sẹo thương tật và di chứng chiến tranh, họ tổ chức đám cưới đơn sơ tại căn cứ năm 1973 và hạnh phúc đón hai con trai ra đời. Cuộc đời bà là tấm gương hy sinh thầm lặng nhưng chói lọi của người phụ nữ Việt Nam.
