HUYỀN THOẠI ĐẤT ĐỎ
Trong những trang sử vàng của dân tộc, có những cái tên khi nhắc đến người ta không chỉ nhớ về một con người, mà nhớ về một biểu tượng của lòng quả cảm vô song. Võ Thị Sáu chính là một biểu tượng như thế – người con gái của vùng Đất Đỏ miền Đông Nam Bộ, nơi nắng gió hòa quyện với dòng máu kiên trung của bao lớp người đi trước. Sinh ra giữa lúc quê hương đang chìm trong đêm dài nô lệ, tâm hồn của chị không chỉ được nuôi dưỡng bằng lời ru của mẹ, mà còn bằng lòng căm thù giặc sâu sắc khi chứng kiến cảnh xóm làng bị giày xéo dưới gót giày viễn chinh.
Mới mười hai, mười ba tuổi, lứa tuổi lẽ ra còn được tung tăng đến trường, thì Sáu đã dấn thân vào con đường cách mạng với một sự điềm tĩnh lạ lùng. Chị trở thành người liên lạc nhỏ tuổi nhưng đầy mưu trí cho Đội Công an xung phong Đất Đỏ. Hình ảnh cô bé nhỏ nhắn, đôi mắt sáng ngời, thoắt ẩn thoắt hiện giữa những vườn cây cao su bạt ngàn hay những con đường mòn khúc khuỷu đã trở thành nỗi ám ảnh cho những kẻ chỉ điểm. Chị mang trong mình những bản tin mật, những gói thuốc nổ có thể làm rung chuyển cả hệ thống chính quyền thực dân tại địa phương. Trận đánh tại phiên chợ Tết năm ấy đã ghi dấu ấn đầu tiên về sự dũng mãnh của người thiếu nữ trẻ. Giữa đám đông náo nhiệt, khi bọn ác ôn đang hả hê chúc tụng nhau, một tiếng nổ vang trời đã chấm dứt sự ngạo mạn của chúng. Đó không chỉ là tiếng nổ của thuốc súng, mà là tiếng sấm của lòng dân, khẳng định rằng dù có nhỏ bé, người Việt Nam cũng chưa bao giờ biết cúi đầu.
Bị bắt vào năm 1950 trong một chuyến công tác đầy hiểm nguy, Võ Thị Sáu bước vào một trận chiến mới: trận chiến trong ngục tù. Những căn phòng giam ẩm thấp, tối tăm của khám Chí Hòa không thể giam cầm được tinh thần tự do đang sục sôi trong lồng ngực trẻ tuổi. Kẻ thù dùng đủ mọi ngón đòn, từ tra tấn thể xác đến lừa mị bằng vật chất, nhưng tất cả đều bất lực trước một ý chí sắt đá. Trước tòa án quân sự của thực dân Pháp, người thiếu nữ ấy đã đứng thẳng người, nhìn thẳng vào mắt những kẻ đang nhân danh công lý để đàn áp dân tộc mình mà tuyên bố rằng yêu nước không phải là một tội lỗi. Bản án tử hình được đưa ra cho một cô gái chưa đầy mười tám tuổi là minh chứng rõ nhất cho sự hèn nhát của kẻ xâm lược trước sức mạnh tinh thần dân tộc.
Chuyến tàu định mệnh đưa chị ra Côn Đảo vào một ngày biển động dữ dội. Giữa trùng khơi sóng gió, Côn Đảo hiện lên như một địa ngục trần gian với những hầm đá và chuồng cọp khét tiếng. Nhưng ngay cả khi đứng trước ranh giới của sự sống và cái chết, chị Sáu vẫn giữ cho mình một tâm thế ung dung, tự tại. Sáng sớm ngày 23 tháng 1 năm 1952, khi sương mù còn bao phủ những tán cây hàng dương, chị bước ra pháp trường với một đóa hoa lê-ki-ma cài trên mái tóc. Bước chân của chị không hề run rẩy, ngược lại, nó vững chãi như thể chị đang bước trên con đường làng thân thuộc. Khi tên quan tư Pháp và tay cha đạo yêu cầu chị quỳ xuống để được rửa tội, chị đã khảng khái từ chối, bởi với chị, chính kẻ đi xâm lược mới là những kẻ có tội với trời đất và nhân dân.
Phút giây đối diện với họng súng đen ngòm của quân thù, Võ Thị Sáu đã làm nên một điều kỳ diệu khiến những tên đao phủ phải run tay. Chị từ chối bịt mắt, vì chị muốn nhìn thấy mảnh đất quê hương, nhìn thấy biển trời Việt Nam cho đến hơi thở cuối cùng. Chị bắt đầu hát. Giọng hát trong trẻo, cao vút của chị vang lên giữa không gian tĩnh lặng của bãi Hàng Dương, lấn át cả tiếng sóng vỗ rì rào và tiếng gió hú qua khe đá. Bài hát về một đoàn quân đang tiến lên phía trước để giành lại độc lập cho Tổ quốc đã sưởi ấm lòng những người đồng chí đang bị giam cầm trong các xà phòng, truyền cho họ một sức mạnh phi thường. Khi loạt súng vang lên xé toạc bầu không khí buổi sớm, tiếng hô "Việt Nam độc lập muôn năm!" vẫn vang vọng mãi như một lời thề nguyền thiêng liêng.
Võ Thị Sáu ngã xuống trên mảnh đất Côn Đảo, nhưng chị chưa bao giờ ra đi. Chị đã hóa thân vào từng con sóng, từng tán cây hàng dương xanh ngắt. Ngôi mộ của chị tại nghĩa trang Hàng Dương luôn đầy ắp những nhành hoa trắng của người dân và du khách thập phương gửi gắm lòng thành kính. Người ta vẫn kể cho nhau nghe về người con gái Đất Đỏ linh thiêng, về bóng hình thiếu nữ thường hiện về dưới ánh trăng để bảo vệ những người lầm than. Câu chuyện về chị không chỉ là một phần của quá khứ, mà là ngọn lửa vĩnh cửu soi sáng cho khát vọng hòa bình và độc lập của dân tộc Việt Nam hôm nay và mai sau.
