HUYỀN THOẠI ĐỨC CỐ QUẢN

HUYỀN THOẠI ĐỨC CỐ QUẢN

Trên vùng đất Bảy Núi mênh mông nước nổi, có một tên gọi mà người dân vẫn nhắc với sự kính trọng: Đức Cố Quản. Người ta kể rằng, mỗi khi đi ngang qua bưng biền Láng Linh – nơi tràm mọc ngút ngàn và sương sớm phủ dày như tấm lụa trắng – vẫn còn nghe vang vọng tiếng hiệu lệnh của vị thủ lĩnh năm xưa, người đã dốc trọn đời mình cho cuộc chiến chống giặc giữ quê.

Trần Văn Thành vốn là một quản cơ của triều Nguyễn, từng chỉ huy quân đội, tính tình ngay thẳng và thương dân. Khi nghe tin triều đình ký hòa ước nhường ba tỉnh miền Tây cho Pháp, ông như nghẹn lại. Đối với ông, đất nước không phải là món hàng có thể trao đổi; mà là máu, là xương, là quê hương của biết bao thế hệ. Từ đó, ông rời bỏ quan trường, trở về vùng Bảy Núi, nơi sinh ra mình, để gây dựng một phong trào đứng lên.

Ban đầu, chỉ vài ba chục nghĩa sĩ theo ông. Nhưng uy tín, đức độ và sự kiên cường của Cố Quản lan nhanh như gió đồng. Người nông dân, người thợ rừng, người chạy chợ… từng người một tìm đến, xin góp sức. Không khí căn cứ Láng Linh sôi động ngày đêm: người thì đốn tràm làm cọc, người đào hào, người luyện võ, người rèn giáo mác. Láng Linh ngày càng trở thành lá chắn của An Giang, một pháo đài giữa đồng nước bao la. Quản Cơ Trần Văn Thành không chỉ là vị chỉ huy nghiêm nghị, mà còn là người cha đối với nghĩa quân. Ông luôn nhắc mọi người: “Giữ đất là giữ cho con cháu đời sau. Ta có thể thua một trận, nhưng không được thua lòng dân.” Nghe lời ấy, ai cũng vững dạ. Trong từng ánh mắt, người ta thấy niềm tin và sự quyết tâm của cả một dân tộc.

Quân Pháp nhiều lần tổ chức đàn áp, nhưng căn cứ Láng Linh như bóng chim tăm cá: biến ảo trong rừng tràm, dựa vào địa thế sình lầy mà đánh du kích. Bao năm trời, phong trào của Đức Cố Quản khiến quân Pháp phải khiếp sợ, không sao dập tắt được ngọn lửa kháng chiến ở vùng Thất Sơn.

Nhưng năm 1873, một trận càn lớn ập đến. Quân Pháp mang đại bác, mang lính lê dương tiến thẳng vào bưng biền. Căn cứ Láng Linh cháy đỏ một góc trời. Trước hoả lực mạnh, nghĩa quân dạt dần ra ngoài. Quản Cơ Thành vẫn đứng nơi tiền tuyến, tay cầm thanh gươm đã sờn mòn theo năm tháng, đôi mắt không phút nào chùn bước.

Khi vòng vây khép lại, ông dặn dò người cuối cùng thoát ra: “Đừng để ngọn lửa này tắt. Nếu ta ngã, thì đất này sẽ nâng ta. Dân còn thì lửa còn.” Rồi ông quay lại, một mình chống chọi giữa vòng vây địch. Người ta kể rằng, mỗi đường gươm của ông là một tiếng nói của lòng trung nghĩa, chém vào bóng đêm của thời loạn. Đến khi kiệt sức, ông vẫn đứng thẳng, ngã xuống như một thân cây lớn sau cơn bão.

Tin ông hy sinh lan ra khắp vùng Thất Sơn. Người dân thương tiếc, để tang ông như một người thân. Từ đó, họ gọi ông là Đức Cố Quản, một danh xưng không triều đình nào phong, mà chính lòng dân tôn. Hơn trăm năm trôi qua, giữa Láng Linh rì rào gió nước, người ta vẫn cảm giác như bóng hình ông đang đứng đâu đó, áo đen thấm bùn đất, ánh mắt sáng lên dưới tán tràm già. Và mỗi mùa giỗ đến, dân Bảy Núi lại thắp nén nhang, nhắc nhau về một người anh hùng đã hiến trọn đời mình cho đất nước – vị thủ lĩnh bất khuất của rừng tràm An Giang.