Huyền thoại dưới chân núi đá
Lịch sử kháng chiến của dân tộc Việt Nam không chỉ được viết nên bởi những khí tài hiện đại hay những trận đánh quy mô lớn, mà còn được dệt nên từ những kỳ tích tưởng chừng như không thể của những người nông dân chân lấm tay bùn. Trong đó, câu chuyện về cụ Trần Văn Chử cùng tổ dân quân Ninh Bình dùng súng bộ binh bắn rơi máy bay phản lực Mỹ đã trở thành một biểu tượng bất diệt cho trí tuệ và bản lĩnh của chiến tranh nhân dân.
Vào những năm 1967, khi cuộc chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ ở miền Bắc đang ở giai đoạn khốc liệt nhất, vùng đất Ninh Bình với địa hình núi đá vôi hiểm trở đã trở thành mục tiêu đánh phá thường xuyên. Khi ấy, đối mặt với những chiếc "Thần sấm" (F-105) hay "Con ma" (F-4) hiện đại bậc nhất thế giới, lực lượng dân quân địa phương chỉ có trong tay những khẩu súng trường, súng máy cũ kỹ. Thế nhưng, với tư duy "lấy yếu chống mạnh", cụ Trần Văn Chử đã chứng minh rằng vũ khí không phải là tất cả.
Dựa vào sự am hiểu tường tận địa hình quê hương, cụ Chử nhận ra một quy luật: máy bay Mỹ thường lợi dụng các khe núi để bay thấp nhằm tránh sự phát hiện của radar. Thay vì bắn đuổi theo cái bóng của những chiếc phản lực siêu thanh, cụ đã táo bạo đưa tổ súng máy lên tận đỉnh núi cao, nằm chờ sẵn tại những "eo" núi – nơi máy bay buộc phải đi ngang qua. Đó là một chiến thuật "đón lõng" đầy mưu trí, biến đỉnh núi đá thành những pháo đài thép lơ lửng giữa trời xanh.
Trận đánh lịch sử ấy diễn ra vào một buổi chiều rực nắng. Khi tiếng gầm rú kinh hồn của chiếc F-105 bắt đầu xé toạc không gian, các chiến sĩ dân quân vẫn nín thở, bám trụ sau kèn đá. Cụ Chử ra lệnh cho đồng đội phải kiên nhẫn, đợi cho máy bay vào thật gần, gần đến mức có thể nhìn thấy rõ khuôn mặt của viên phi công Mỹ trong buồng lái. Và rồi, khi mục tiêu đã nằm gọn trong tầm ngắm, lệnh nổ súng vang lên. Những loạt đạn bộ binh nhỏ bé nhưng đanh thép đã xuyên thủng động cơ của con "quái vật" bầu trời. Chiếc máy bay bốc cháy, kéo theo một vệt khói đen dài rồi đâm sầm xuống đất trước sự ngỡ ngàng của quân và dân địa phương.Chiến công của cụ Chử và đồng đội không chỉ là một kỳ tích quân sự mà còn là một bài học về lòng quả cảm. Những nhân chứng sống tại Ninh Bình vẫn thường kể lại hình ảnh những lão nông vừa mới rời tay cày, tay cuốc đã hiên ngang đối đầu với biểu tượng sức mạnh của không quân Hoa Kỳ. Chính viên phi công Mỹ sau khi nhảy dù và bị bắt đã không khỏi bàng hoàng khi biết mình bị hạ gục bởi những con người giản dị với vũ khí thô sơ đến vậy.
Hôm nay, khi chiến tranh đã lùi xa, những đỉnh núi đá Ninh Bình vẫn đứng sừng sững như nhân chứng cho một thời hoa lửa. Câu chuyện về cụ Trần Văn Chử và con "quái vật" bầu trời vẫn mãi là niềm tự hào, là bài văn hay nhất về ý chí và sức sáng tạo của người Việt Nam: khi lòng yêu nước được kết hợp với mưu trí, không có sức mạnh nào là không thể vượt qua.
