HUYỀN THOẠI “GANG THÉP” NGUYỄN VĂN ĐỪNG VÀ BẢN HÙNG CA ẤP BẮC
Phạm Ngọc Ly
Trong trang sử vàng chói lọi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trận Ấp Bắc ngày 2 tháng 1 năm 1963 đã trở thành một mốc gập lịch sử, làm phá sản chiến thuật "trực thăng vận" và "thiết vận xa" của Mỹ – Ngụy. Làm nên chiến công lẫy lừng ấy là tinh thần xả thân oanh liệt của những người con ưu tú, mà tiêu biểu nhất chính là Anh hùng Liệt sĩ Nguyễn Văn Đừng – người tiểu đội trưởng đã tạc nên tượng đài bất tử về chí khí kiên cường nơi tiền tuyến.
Nguyễn Văn Đừng sinh năm 1938 tại xã Phong Mỹ, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Lớn lên trên vùng đất Nam Bộ quật khởi, lòng yêu nước nồng nàn đã thôi thúc người thanh niên trẻ lên đường tòng quân vào tháng 9 năm 1959. Ông được giao trách nhiệm là Tiểu đội trưởng Tiểu đội 4, Đại đội 1, thuộc Tiểu đoàn 261A – đơn vị mang tên Tiểu đoàn Giron anh hùng.
Sáng ngày 2 tháng 1 năm 1963, Mỹ – Ngụy huy động lực lượng đông gấp bội cùng nhiều máy bay, xe bọc thép mở cuộc càn quét quy mô lớn vào Ấp Bắc (Cai Lậy, tỉnh Mỹ Tho xưa). Đứng ở vị trí tiền tiêu trực diện với hướng tiến công chủ lực của địch, Tiểu đội 4 do Nguyễn Văn Đừng chỉ huy đã kiên cường bám trụ công sự, đánh bật nhiều đợt sóng tràn vào của đối phương. Đến cuối ngày, dưới làn mưa bom đạn ác liệt, lực lượng tiểu đội tổn thất nặng nề và chỉ còn lại ba người.
Khi một chiếc thiết vận xa M-113 gầm xé tiến sát mép hầm, Nguyễn Văn Đừng đã dũng cảm chồm dậy, lao thẳng về phía xe bọc thép địch và giật thủ pháo tiêu diệt gọn chiếc xe. Bị trúng đạn trọng thương, trước lúc trút hơi thở cuối cùng, ông vẫn dồn hết sức lực còn lại để động viên hai người đồng đội quyết tâm giữ vững trận địa. Nghe lời chỉ huy, hai chiến sĩ còn lại tiếp tục chiến đấu quả cảm cho đến khi anh dũng ngã xuống.
Sự hy sinh kiên trung đến cùng của ba người lính giải phóng quân đã làm nức lòng nhân dân và xốc lại tinh thần toàn mặt trận. Tên gọi “Ba chiến sĩ gang thép” cùng danh hiệu “Tiểu đội gang thép” đã ra đời từ đó như một biểu tượng trân trọng nhất mà quân và dân dành tặng cho các ông. Ngày 5 tháng 5 năm 1965, Nguyễn Văn Đừng vinh dự được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Cuộc đời của Anh hùng Nguyễn Văn Đừng khép lại khi mới 25 tuổi, nhưng hình ảnh người tiểu đội trưởng ngang tàng áp sát gầm xe tăng địch mãi là tấm gương ngời sáng về lòng dũng cảm, ý chí sắt đá và tình yêu Tổ quốc vô bờ bến cho các thế hệ mai sau.


