Huyền thoại Hòn Đất: Nữ anh hùng Phan Thị Ràng và khí phách kiên trung làm khiếp đảm quân thù

Trong nền văn học và lịch sử cách mạng miền Nam, hình tượng "Chị Sứ" trong tiểu thuyết Hòn Đất của nhà văn Anh Đức đã trở thành một biểu tượng bất tử về người phụ nữ Việt Nam kiên cường, bất khuất. Nhưng ít ai biết rằng, nguyên mẫu ngoài đời thực của nhân vật ấy – nữ anh hùng Phan Thị Ràng – lại có một cuộc đời và sự hy sinh còn bi tráng, khốc liệt hơn gấp ngàn lần những gì được viết trên trang sách.

Phan Thị Ràng sinh năm 1937 tại An Giang, tham gia cách mạng từ năm 13 tuổi. Năm 1960, chị được tổ chức phân công về vùng Ba Hòn (Kiên Giang) – một địa bàn có ý nghĩa chiến lược cực kỳ quan trọng – để làm nhiệm vụ giao liên, xây dựng cơ sở mật và phụ trách thanh niên. Đầu năm 1962, quân địch mở trận càn quét quy mô lớn với hàng ngàn quân có phi pháo yểm trợ, bao vây chặt khu vực hang Hòn, nơi lực lượng cách mạng đang cố thủ.

Đêm 09/01/1962, trong lúc đang trên đường làm nhiệm vụ tiếp tế và truyền đạt chỉ thị cho các đồng chí trong hang, chị Phan Thị Ràng đã không may rơi vào ổ phục kích của địch. Biết chị là cán bộ nòng cốt, kẻ thù đã dùng mọi thủ đoạn từ dụ dỗ, mua chuộc bằng tiền tài, chức vụ đến những đòn tra tấn man rợ nhất thời trung cổ.

Chúng treo ngược chị lên cây, đánh đập tàn nhẫn, dùng đuốc đốt tóc, dùng dao xẻo từng miếng thịt trên bắp chân, bắp tay chị. Máu tuôn xối xả, thân thể nát nhừ, nhưng người con gái 25 tuổi ấy vẫn một mực cắn răng chịu đựng, không hé nửa lời khai báo về nơi trú ẩn của đồng đội.

Không khuất phục được chị, chúng hèn hạ kéo chị đến sát cửa hang Hòn, dùng súng uy hiếp và bắt chị phải gọi các đồng chí trong hang ra đầu hàng. Nhưng đáp lại sự tàn độc của kẻ thù, chị đã dùng chút sức lực cuối cùng, dõng dạc hét lớn vào hang: "Các đồng chí ơi, đừng uống nước suối, chúng nó bỏ thuốc độc rồi! Cứ kiên quyết chiến đấu, đừng đầu hàng, đừng xót thương cho tôi!".

Tiếng thét xé lòng của chị đã truyền thêm sức mạnh và ngọn lửa căm thù cho những người ở lại. Tức tối đến tột độ, quân thù đã dùng gậy đập gãy hai ống chân, dùng lưỡi lê đâm xuyên qua người chị. Chị Phan Thị Ràng đã anh dũng hy sinh vào chiều ngày 09/01/1962, khi vừa tròn 25 tuổi, độ tuổi rực rỡ nhất của đời người.

Năm 1994, chị được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Khí phách lẫm liệt, sự hy sinh quên mình để bảo vệ đồng đội của chị đã hóa thành những nhũ đá vĩnh cửu trong hang Hòn, hóa thành biểu tượng rạng ngời của người phụ nữ Nam Bộ "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang".