Huyền thoại Má 8 Rành – Trái tim bằng thép và giọt nước mắt nghẹn ngào đất Củ Chi

Tiếng vọng từ vùng đất thép

Hòa bình, độc lập hôm nay không chỉ được viết nên bởi những khúc khải hoàn ca chiến thắng, mà còn được đánh đổi bằng máu, bằng xương và những giọt nước mắt âm thầm ngấm sâu vào lòng đất mẹ. Trên vùng đất thép Củ Chi anh hùng – nơi có tới 2.064 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng được phong tặng và truy tặng, câu chuyện về Mẹ Nguyễn Thị Rành (thường gọi là Má 8 Rành) đứng như một biểu tượng thiêng liêng, bất tử về sự hi sinh vô bờ bến. Mẹ là một trong hai người phụ nữ tiêu biểu của TP. Hồ Chí Minh vinh dự được Nhà nước phong tặng và truy tặng cả hai danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Tuổi thơ gian khó và lời thề sắt đá với quê hương

Mẹ Nguyễn Thị Rành (1900 - 1979) ngụ tại xóm Đìa, ấp Trại Đèn, xã Phước Hiệp, huyện Củ Chi, tỉnh Gia Định (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh). Sinh ra trong cảnh mồ côi cả cha lẫn mẹ từ sớm, Mẹ đã phải nếm trải bao cay đắng, nhọc nhằn. Mới 14 tuổi đầu, Mẹ đã phải đi làm mướn, ở thuê tại xóm Giữa để chuộc lại nợ nần cho cha mẹ.

Khi trưởng thành, Mẹ kết duyên cùng thầy giáo Nguyễn Văn Trầm. Đến năm 1941, thầy gạt đi nghiệp phấn trắng, rời bục giảng để dấn thân vào con đường hoạt động cách mạng. Trong mắt bà con hàng xóm, Mẹ Rành là người phụ nữ đẹp nết, đẹp người, vẻ bề ngoài hiền hậu với nụ cười luôn nở trên môi, nhưng ẩn sâu bên trong là một ý chí sắt đá và lòng gan dạ hiếm có. Tháng Bảy năm 1945, khi làn sóng cách mạng trỗi dậy, Mẹ Rành đã là người đầu tiên tự tay treo lá cờ đỏ búa liềm lên ngọn cây điệp, cùng nhân dân địa phương đứng lên giành chính quyền.

Trước khi ngã xuống, người chồng kính yêu đã để lại cho Mẹ lời dặn dò như một lời thề sông núi: “Khi đất nước có kẻ thù xâm lược là phải đánh giặc, thà chịu ăn gắp hạt, uống nước chuột chứ không vì giàu sang mà chịu làm nô lệ”. Lời dặn ấy đã trở thành kim chỉ nam theo Mẹ suốt cuộc đời bão lửa.

Mười lần đứt ruột tiễn người thân đi – Mười lần nhận tin đau thương

Chiến tranh tàn khốc đã giội xuống mái nhà nhỏ của Mẹ những mất mát khủng khiếp mà không một từ ngữ nào tả xiết. Lần lượt, người chồng cùng 8 người con trai ruột và 2 người cháu của Mẹ đã ngã xuống trên chiến trường vì độc lập, tự do của Tổ quốc:

8 người con trai liệt sĩ của Mẹ:

1. Liệt sĩ Nguyễn Văn Đúng (Hi sinh năm 1949)

2. Liệt sĩ Nguyễn Văn Sóc (Hi sinh năm 1954)

3. Liệt sĩ Nguyễn Văn Nâng (Hi sinh năm 1963)

4. Liệt sĩ Nguyễn Văn Huôi (Hi sinh năm 1966)

5. Liệt sĩ Nguyễn Văn Sướng (Hi sinh năm 1966)

6. Liệt sĩ Nguyễn Văn Dé (Hi sinh đầu năm 1967)

7. Liệt sĩ Nguyễn Văn Hè (Hi sinh năm 1968)

8. Liệt sĩ Nguyễn Văn Luông (Hi sinh năm 1972)

2 người cháu liệt sĩ nối tiếp bước chân cha anh:

− Cháu ngoại Huỳnh Văn Cường (hi sinh năm 1967)

− Cháu nội Nguyễn Văn Rưng (hi sinh năm 1969)

Mỗi lá thư báo tử gửi về là một lần đứt từng khúc ruột. Mẹ đã từng ngửa mặt lên trời, thốt lên tiếng kêu xé lòng trước bi kịch quá lớn: “Ôi chồng, 8 đứa con, 2 đứa cháu đã hi sinh hết rồi sao! Ôi chiến tranh sao mà tàn nhẫn quá!”. Nỗi đau đè nặng lên vai người mẹ già “quá chồng, tre già khóc măng non”, nhưng không gì có thể đập tan được tinh thần kiên cường của Mẹ.

Tấm lòng bám trụ – Hầm bí mật và lòng đất địa đạo

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt nhất, địch càn quét, gom dân lập ấp chiến lược, nhưng Mẹ Rành nhất quyết không rời bỏ quê hương. Mẹ ở lại xã Phước Hiệp, chịu đựng bom rơi pháo chụp, bám bừa giữ đất.

Mẹ dựng căn chòi nhỏ ngay sát bờ bưng làm nơi liên lạc, đi lại cho cán bộ, du kích. Đó cũng là điểm hẹn thiêng liêng để Mẹ vỗ về, gặp mặt các con sau những ngày kháng chiến gian khổ. Trong lòng đất, Mẹ kiên trì đào từng thúng đất làm hầm bí mật nuôi giấu cán bộ Tỉnh ủy, Xã ủy; nhiều lần mưu trí đánh lạc hướng giải cứu chiến sĩ thoát khỏi nanh vuốt kẻ thù. Không chỉ vậy, trên hàng trăm cây số địa đạo Củ Chi huyền thoại ẩn mình trong lòng đất, vẫn còn in đậm vệt mồ hôi và bàn tay bền bỉ của Mẹ Rành khi trực tiếp đào đất cho đàn con ẩn náu, đánh giặc.

Tên giặc nhiều lần bắt bớ Mẹ. Chúng dùng đủ mọi thủ đoạn, từ dụ dỗ, hứa hẹn giàu sang đến tra tấn dã man hòng ép Mẹ gọi con cháu về đầu hàng và khai báo cơ sở cách mạng. Nhưng trước những đòn thù tàn bạo, Mẹ vẫn giữ vững khí tiết kiên trung, một lòng sắt son với Đảng, với cách mạng.

Giọt nước mắt vỡ ùa ở Nghĩa trang An Nhơn Tây

Suốt 40 năm ròng rã trải qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ, đối mặt với mười lần mất mát người thân, Mẹ Rành đã kìm nén mọi cõi lòng, chưa từng để giọt nước mắt rơi trước mặt kẻ thù. Mẹ dồn hết nỗi đau thành sức mạnh để chiến đấu.

Chỉ đến ngày lễ khánh thành Nghĩa trang Liệt sĩ An Nhơn Tây, đứng trước hàng nghìn ngôi mộ trắng thẳng hàng – trong đó có 8 người con trai và 2 người cháu ruột thịt của mình đang yên nghỉ – Mẹ nhìn xung quanh rồi nghẹn ngào thưa với các đồng chí lãnh đạo và nhân dân có mặt:

“40 năm trong hai cuộc kháng chiến tôi đứt từng khúc ruột nhưng mà tôi chưa bao giờ dám khóc, xin lãnh đạo với nhân dân cho tôi được khóc một lần”.

Nói xong, những giọt nước mắt dồn nén suốt mấy chục năm qua của Mẹ vỡ ùa, lăn dài trên gò má nhăn nheo, nặng trĩu nỗi đau xé lòng. Khoảnh khắc ấy, tất cả các đồng chí lãnh đạo, chiến sĩ và nhân dân có mặt tại nghĩa trang đều không cầm được nước mắt, cùng khóc với Mẹ trong nỗi đau xót và lòng biết ơn vô hạn.

Ngọn lửa bất tử và trách nhiệm thế hệ trẻ

Để ghi nhận công lao và sự hi sinh phi thường ấy, ngày 6/1/1978, Mẹ Nguyễn Thị Rành vinh dự được Quốc hội và Chính phủ tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Đến năm 1994, Mẹ được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Ngày nay, tên của Mẹ được trang trọng đặt cho một con đường và một Trạm Y tế tại huyện Củ Chi. Công trình Nhà Tưởng niệm Mẹ Rành tại ấp Trại Đèn, xã Phước Hiệp rộng hơn 5600 m² đã trở thành “địa chỉ đỏ” đón hàng chục ngàn lượt đoàn viên, thanh niên về nguồn học tập truyền thống. Cuộc đời Mẹ chính là minh chứng sống động nhất cho 8 chữ vàng mà Bác Hồ tặng trao: “Anh hùng – Bất khuất – Trung hậu – Đảm đang”.

Là thế hệ trẻ sinh ra khi chiến tranh đã lùi xa, đọc lại câu chuyện thời hoa lửa về Mẹ Rành, chúng ta mới thấu hiểu trọn vẹn giá trị thiêng liêng của hai chữ “Hòa bình”. Đứng trước sự hi sinh vô giá của Mẹ và các anh hùng liệt sĩ, tuổi trẻ hôm nay nguyện ghi nhớ đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, quyết tâm học tập, rèn luyện, sống có lý tưởng và cống hiến sức trẻ để xây dựng quê hương, đất nước ngày càng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn.