Bài viết

HUYỀN THOẠI NHỮNG CON TÀU KHÔNG SỐ VÀ BẾN SÓNG LỘC AN: KÝ ỨC NGƯỜI CHIẾN SĨ ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH TRÊN BIỂN

Quảng Ngãi22/10/2026Đoàn xã Minh Thạnh (Xã Minh Thạnh)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

LỜI MỞ ĐẦU: TIẾNG SÓNG LỘC AN VÀ BẢN HÙNG CA TRÊN BIỂN ĐÔNG

Nếu như Đường Hồ Chí Minh trên dãy Trường Sơn vĩ đại là một huyền thoại của đất liền, thì Đường Hồ Chí Minh trên biển lại là một kỳ tích có một không hai trong lịch sử quân sự thế giới. Giữa muôn trùng sóng gió Biển Đông, under sự phong tỏa gắt gao của Hạm đội 7 Mỹ và lực lượng Hải quân chính quyền Sài Gòn, những con "Tàu không số" ngụy trang thành tàu đánh cá vẫn âm thầm rẽ sóng, mang hàng ngàn tấn vũ khí, đạn dược từ miền Bắc vào chi viện cho chiến trường miền Nam.

Trong hệ thống các bến bãi tiếp nhận vũ khí từ miền Bắc vào miền Đông Nam Bộ, Bến Lộc An (xã Phước Thuận, huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu) giữ một vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng. Đây chính là "mắt xích" đầu não trực tiếp cung cấp nguồn hỏa lực quý giá cho các chiến dịch Bình Giã, Đồng Xoài, Dầu Tiếng, góp phần làm phá sản chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của đế quốc Mỹ.

Lắng nghe lời kể của cựu chiến binh Nguyễn Sơn – một trong những chiến sĩ thuộc Bến Lộc An năm xưa – chúng tôi như được sống lại những đêm bám biển nghẹt thở, những giờ phút vượt sóng gió và đối trí nghẹt thở với kẻ thù để mở đường máu đưa vũ khí cập bến an toàn.

CHƯƠNG I: BÊN BẾN LỘC AN – "MẮT XÍCH" BÍ MẬT GIỮA VÙNG BIỂN ĐÔNG

Những năm 1963 – 1964, chiến trường miền Đông Nam Bộ bước vào giai đoạn quyết liệt. Lực lượng vũ trang cách mạng phát triển nhanh chóng nhưng lại đối mặt với khó khăn lớn nhất: Thiếu hụt vũ khí hạng nặng và đạn dược. Con đường vận chuyển trên đất liền qua Trường Sơn chưa thể đáp ứng kịp thời nhu cầu cho các trận đánh quy mô lớn ở miền Nam.

Trước tình hình đó, Trung ương Đảng và Quân ủy Trung ương quyết định mở rộng tuyến vận tải chiến lược trên biển. Địa điểm cửa sông Lộc An (thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu) được chọn làm bến tiếp nhận vũ khí cấp miền nhờ địa hình đặc biệt:

  • Địa hình hiểm trở, dễ ngụy trang: Cửa sông Lộc An được bao bọc bởi rừng đước, rừng tràm rậm rạp, nước sâu, có luồng lách lách sâu vào căn cứ kháng chiến.

  • Vị trí áp sát chiến trường: Lộc An nằm rất gần căn cứ Mã Đà, Chiến khu D và các vùng trọng điểm miền Đông Nam Bộ, giúp rút ngắn tối đa thời gian vận chuyển vũ khí lên tuyến trên.

  • Tháng 7 năm 1963, Đoàn 1500 (bộ phận bến Lộc An) chính thức được thành lập. Chiến sĩ Nguyễn Sơn cùng các đồng đội nhận nhiệm vụ khảo sát luồng lách, xây dựng hệ thống hầm giấu vũ khí trong rừng đước và sẵn sàng làm "hải đăng sống" dẫn đường cho tàu cập bến.

    CHƯƠNG II: ĐÊM LỘC AN NGHẸT THỞ VÀ CHUYẾN TÀU 41 HUYỀN THOẠI

    1. Đêm 22 tháng 12 năm 1964 – Bến Lộc An mở cửa

    Chiến sĩ Nguyễn Sơn không thể nào quên đêm 22/12/1964 – đêm mở đầu cho lịch sử đón tàu không số tại Bến Lộc An. Đêm đó, sóng biển Lộc An vỗ dồn dập vào mạn thuyền. Toàn bộ lực lượng bảo vệ bến nép mình dưới rặng đước, mắt hướng ra khơi xa ngóng đợi hiệu lệnh đèn tín hiệu.

    Đúng 1 giờ sáng, từ ngoài khơi xa, ba chớp đèn xanh liên tiếp vang lên theo đúng mật mã quy ước. Tàu 41 do Thuyền trưởng Hồ Đắc Thạnh chỉ hủy, chở theo 44 tấn vũ khí hạng nặng (súng DKZ, B40, B41, đạn cối, thuốc nổ...) đã vượt qua hàng ngàn hải lý an toàn áp sát cửa sông Lộc An.

    "Lúc đó, niềm vui vỡ òa nhưng không ai được cất tiếng reo hò. Chúng tôi nhanh chóng lao xuống nước ngập đến ngực, kết hợp với thủy thủ đoàn khẩn trương bốc dỡ từng kiện hàng. Tất cả phải hoàn thành trước khi bình minh lên để tránh máy bay trinh sát của địch" – Ông Nguyễn Sơn nhớ lại.

    2. Kỹ thuật bốc dỡ và ngụy trang "thần tốc"

    Mỗi chuyến tàu cập bến là một cuộc đua nghẹt thở với thời gian:

    • Bốc dỡ vũ khí giữa dòng nước: Hàng chục tấn vũ khí được các chiến sĩ chuyền tay nhau đưa xuống xuồng ba lá, mảng nứa để kéo chèo sâu vào các lạch rừng đước.

  • Xóa dấu vết trận địa: Đến 4 giờ sáng, công việc bốc dỡ hoàn thành. Các chiến sĩ dùng bơi chèo quạt nước xóa sạch vệt bùn trên cát, ngụy trang lá cây tươi che kín các hầm chứa vũ khí. Con tàu 41 lại âm thầm nhổ neo quay trở lại miền Bắc trước khi không quân địch đi tuần tra.

  • Trong vòng chưa đầy một năm (từ tháng 12/1964 đến tháng 2/1965), Bến Lộc An đã đón thành công 3 chuyến tàu không số, tiếp nhận an toàn hơn 109 tấn vũ khí. Chính số vũ khí này đã trực tiếp trang bị cho Trung đoàn 271 và các đơn vị chủ lực đánh thắng rực rỡ Chiến dịch Bình Giã (1964–1965) – đòn quyết định làm phá sản chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của đế quốc Mỹ.

    CHƯƠNG III: DÙNG MÁU GIỮ BÍ MẬT BẾN VÀ LỜI THỀ VỚI BIỂN CẢ

    Sự xuất hiện của vũ khí hiện đại tại chiến trường Bình Giã khiến Mỹ và chính quyền Sài Gòn bàng hoàng. Chúng tăng cường tối đa lực lượng hải quân, tàu hạm và máy bay soi chiếu ngày đêm nhằm phong tỏa toàn bộ vùng biển Bà Rịa - Vũng Tàu.

    Nhiều trận đụng độ tàn khốc đã diễn ra ngay tại khu vực cửa biển Lộc An. Các chiến sĩ bảo vệ bến như ông Nguyễn Sơn phải bám trụ từng gốc đước, hố cá nhân dưới nước mặn để ngụy trang, bảo vệ các kho vũ khí chưa kịp chuyển đi.

    "Có những đồng đội của tôi bị mảnh pháo địch găm vào người nhưng quyết không kêu một tiếng vì sợ lộ vị trí bến. Nhiều chiến sĩ thủy thủ tàu không số khi bị địch bao vây áp sát, đã bình tĩnh bật cầu chì nổ khối thuốc nổ hủy tàu, chấp nhận hy sinh cùng con tàu chứ quyết không để súng đạn rơi vào tay kẻ thù" – Giọng cựu chiến binh Nguyễn Sơn nghẹn ngào, đôi mắt đỏ hoe.

    Chính tinh thần "Thà hy sinh chứ không để lộ con đường chiến lược" đã biến Bến Lộc An thành một địa chỉ đỏ bất tử, một điểm tựa vững chắc cho cách mạng miền Nam suốt những năm tháng chống Mỹ.

    CHƯƠNG IV: BẾN SÓNG HÔM NAY VÀ BÀI HỌC VỀ Ý CHÍ QUỐC PHÒNG

    Hòa bình lặp lại, Bến Lộc An năm xưa giờ đây đã khoác lên mình diện mạo mới. Nơi từng là cửa sông hoang vu đầy bom đạn nay đã trở thành Di tích Lịch sử Quốc gia Bến Lộc An với Tượng đài Tàu Không Số sừng sững bên bờ biển xanh, đón hàng vạn lượt du khách và đoàn viên thanh niên về nguồn mỗi năm.

    Cựu chiến binh Nguyễn Sơn cùng các chiến sĩ Đường Hồ Chí Minh trên biển năm xưa vẫn thường xuyên trở lại bến sông này. Đứng trước sóng biển Lộc An rì rào, ông lại thắp nén hương tưởng nhớ những đồng đội đã ngã xuống giữa Biển Đông.

    "Con đường trên biển năm xưa được làm nên không phải chỉ bằng tàu sắt, mà bằng máu, mồ hôi và lòng quả cảm tuyệt đối của con người Việt Nam. Lớp trẻ hôm nay được sống trong hòa bình, được ra khơi làm giàu từ biển, phải luôn ghi nhớ bài học về chủ quyền biển đảo và tinh thần tự lực tự cường của cha anh" – Cựu chiến binh Nguyễn Sơn nhắn gửi.

    KẾT LUẬN

    Huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển và Bến Lộc An là một trang sử vàng chói lọi trong lịch sử đấu tranh bảo vệ Tổ quốc. Những chiến sĩ Tàu không số và lực lượng bến Lộc An đã viết nên một thiên trường ca về sự mưu trí, lòng dũng cảm và tinh thần cống hiến không ngần ngại.

    Thông qua hệ thống “Câu chuyện thời hoa lửa” (cauchuyenlichsu.vn), tuổi trẻ hôm nay xin nguyện khắc ghi công ơn của các chiến sĩ Hải quân Nhân dân Việt Nam; quyết tâm bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc và nỗ lực phát triển đất nước ngày càng giàu mạnh.

    Bạn cũng đang lưu giữ
    một câu chuyện lịch sử?

    Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

    Gửi câu chuyện của bạn
    HUYỀN THOẠI NHỮNG CON TÀU KHÔNG SỐ VÀ BẾN SÓNG LỘC AN: KÝ ỨC NGƯỜI CHIẾN SĨ ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH TRÊN BIỂN | Câu chuyện thời hoa lửa