Huyền thoại "Pháo đài lòng đất" An Thới và Mùa xuân 1975
Địa đạo An Thới (Trảng Bàng, Tây Ninh) là một công trình kỳ vĩ được đào thủ công trong lòng đất đất sét cứng. Trảng Bàng nằm trên trục lộ chiến lược Quốc lộ 1, là "cánh cửa thép" phía Tây Bắc Sài Gòn. Giai đoạn 1973-1975, sau Hiệp định Paris, địch ráo riết thực hiện kế hoạch "tràn ngập lãnh thổ". Địa đạo An Thới trở thành bàn đạp quan trọng để quân ta bao vây, ép sát và chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975.
Gắn liền với địa danh này là Anh hùng Huỳnh Văn Mạnh – người chỉ huy du kích có biệt danh "Mạnh địa đạo". Ông là hiện thân của sự sáng tạo và lòng dũng cảm của nông dân Tây Ninh. Bối cảnh những ngày cuối tháng 4/1975, Trảng Bàng là nơi tập trung tàn quân địch từ các tỉnh phía Bắc đổ về Sài Gòn. Dưới sự chỉ huy của ông Mạnh, hệ thống địa đạo dài hơn 40km đã trở thành một mê cung thực sự. Ông đã tổ chức những trận đánh "xuất quỷ nhập thần". Sáng sớm, quân ta từ dưới lòng đất bất ngờ vọt lên ngay giữa đội hình xe thiết giáp địch đang di chuyển trên quốc lộ, dùng súng B40,B41 diệt gọn xe dẫn đầu rồi lại nhanh chóng rút xuống hầm bí mật. Có những ngày, ông Mạnh phải nhịn đói, chịu đựng không khí ngột ngạt dưới hầm suốt 48 giờ để chờ thời cơ. Đỉnh điểm là ngày 29/4/1975, ông đã chỉ huy lực lượng tại chỗ phối hợp với Sư đoàn 316 đánh chiếm căn cứ Trảng Lớn và chi khu Trảng Bàng, mở toang cánh cửa cho đại quân ta tiến vào giải phóng Sài Gòn. Hình ảnh ông Mạnh đứng trên xe tăng dẫn đường, tay cầm cờ giải phóng, chính là biểu tượng rực rỡ nhất của ngày chiến thắng.
Địa đạo An Thới là minh chứng cho sức mạnh quật cường của nhân dân Trảng Bàng – "đất thép thành đồng". Sự hy sinh thầm lặng của những người đào địa đạo trong bóng tối đã mang lại ánh sáng tự do cho dân tộc. Ngày nay, di tích địa đạo An Thới là điểm đến thu hút du khách, nhắc nhở thế hệ trẻ rằng độc lập, tự do được xây đắp từ chính mồ hôi và máu xương trong lòng đất mẹ kiên trung.
