Huyền thoại tình báo Phạm Xuân Ẩn qua mặt tổng thống Nguyễn Văn Thiệu và CIA như thế nào?
Phạm Xuân Ẩn (Hai Trung), sinh năm 1927 tại Biên Hòa - Đồng Nai, được thế giới biết đến là một “điệp viên hoàn hảo” với những đóng góp vô giá trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Tham gia hoạt động tình báo từ năm 1952 theo chỉ đạo của Phạm Ngọc Thạch, ông đã xây dựng được vỏ bọc hoàn hảo nhờ quá trình học tập tại Mỹ và vị thế nhà báo uy tín cho các cơ quan thông tấn lớn như Reuters và tuần báo Time.
Với giấy tờ hành nghề hợp lệ do chính quyền Sài Gòn và quân đội Mỹ cấp, Phạm Xuân Ẩn đã ra vào dễ dàng các cơ quan đầu não, thậm chí được mời vào Phủ Tổng thống dự họp và đọc các tài liệu mật. Ông chính là người giúp Nguyễn Văn Thiệu hoàn tất thủ tục sang Mỹ học tập, từ đó giành được sự tin tưởng tuyệt đối của Thiệu, khiến ông không e dè khi để Hai Trung tiếp cận các cuộc họp chiến lược quan trọng tại dinh Độc Lập.Trong suốt 23 năm, ông đã thâm nhập sâu vào bộ máy của Mỹ và chính quyền Sài Gòn, cung cấp kịp thời nhiều tài liệu nguyên bản có giá trị tối mật. Nhờ đó, Tổng hành dinh kháng chiến đã nắm bắt được các thay đổi chiến lược, kế hoạch hành quân càn quét, chiến dịch "Việt Nam hóa chiến tranh", cũng như các âm mưu quân sự từ cuộc hành quân Lam Sơn 719 đến việc phá hoại Hiệp định Paris. Giáo sư Thomas A.Bass từng nhận định ông là người "sống với sự giả dối nhưng lại nói toàn sự thật" để phục vụ lý tưởng cách mạng.Sau ngày 30/4/1975, ông trở về với con người thật và được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1976. Những người đồng đội như đại tá Tư Cang luôn nhớ về ông không chỉ là một nhà tình báo kiệt xuất với phong thái ung dung, sang trọng trong thời chiến, mà còn là người bạn chí thân sống chết bên nhau. Ông qua đời ngày 20/9/2006 tại TP.HCM, để lại di sản lớn lao trong lịch sử tình báo Việt Nam



