HUYỀN THOẠI TRONG LÒNG ĐẤT BẮC ĐỊA ĐẠO CỦ CHI

Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Tô Văn Ơn (Tô Văn Đực)

Năm sinh – Năm mất: 1942 – 1999

Quê quán: Xã Nhuận Đức, huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh

Củ Chi – vùng đất thép thành đồng nổi tiếng với hệ thống địa đạo chằng chịt trong lòng đất, nơi đã chứng kiến biết bao chiến công oanh liệt của quân và dân miền Nam. Giữa lòng chảo lửa ấy, tên tuổi của Anh hùng Tô Văn Ơn (thường gọi là Tô Văn Đực) đã trở thành huyền thoại với biệt danh "vua chế tạo mìn" từ đạn lép của kẻ thù, góp phần biến mảnh đất quê hương thành "bẫy chông, bẫy mìn" bủa văng gót giày xâm lược.

Sinh ra và lớn lên trên vùng đất nghèo Nhuận Đức, ngay từ tuổi thiếu niên, Tô Văn Ơn đã chứng kiến cảnh quê hương bị giặc tàn phá, xóm làng chìm trong bom đạn. Với lòng căm thù giặc sâu sắc, anh gia nhập du kích địa phương khi mới 18 tuổi. Trong hoàn cảnh lực lượng ta còn thiếu thốn vũ khí nghiêm trọng, anh Ơn đã nảy ra sáng kiến táo bạo: Chui lên mặt đất sau các trận rải thảm của B-52 để sưu tầm, nhặt gom những quả bom, quả đạn chưa nổ của Mỹ mang về phẫu thuật lấy thuốc nổ. Việc cưa bom, tháo kíp nổ là công việc cực kỳ nguy hiểm, chỉ cần một sai sót nhỏ hay một tia lửa lóe lên cũng đủ trả giá bằng cả tính mạng. Nhưng với sự tỉ mỉ, khéo léo và lòng dũng cảm phi thường, anh đã tháo gỡ thành công hàng trăm quả bom lớn nhỏ.

Không dừng lại ở đó, Tô Văn Ơn còn nghiên cứu chế tạo ra hàng loạt loại mìn tự tạo, mìn gạt, mìn râu mang thương hiệu "Địa đạo Củ Chi". Anh tận dụng vỏ lon sữa, ống sắt, mảnh đạn để làm vỏ mìn, dùng mủ cao su và tre nứa làm kíp nổ nhạy bén. Những quả mìn tự chế của anh đã trở thành nỗi kinh hoàng của các đoàn xe cơ giới, xe tăng M113 và các toán quân đi càn của Mỹ - Ngụy. Đặc biệt, trong trận chống càn Cedar Falls năm 1967, mìn do anh gài đã bẻ gãy nhiều đợt tiến công của đối phương, tiêu diệt nhiều xe quân sự và sinh lực địch, bảo vệ an toàn cho căn cứ địa đạo.

Trong suốt quá trình chiến đấu, anh đã hàng chục lần đối mặt với cái chết, bị thương nhiều lần nhưng vẫn kiên quyết không rời trận địa. Năm 1967, anh vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và danh hiệu "Dũng sĩ diệt Mỹ". Sau ngày thống nhất đất nước, ông trở về với cuộc sống đời thường, tiếp tục cống hiến cho quê hương Củ Chi cho đến khi qua đời năm 1999. Tên tuổi của ông mãi là biểu tượng của trí tuệ, sự sáng tạo và lòng quả cảm của người chiến sĩ du kích miền Nam.