Huỳnh Tấn Phát – biểu tượng của khối Đại đoàn kết dân tộc
Kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát - một trí thức tài năng, một người cộng sản kiên trung, một ngọn cờ tiêu biểu của khối đại đoàn kết dân tộc. Sẵn sàng từ bỏ danh vọng và cuộc sống giàu sang, đồng chí đã dấn thân vào con đường cách mạng đầy hy sinh, gian khổ, đã cống hiến trọn đời mình vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, vì tự do, hạnh phúc của nhân dân.
Sau khi tốt nghiệp thủ khoa khoa kiến trúc Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, Huỳnh Tấn Phát trở về Sài Gòn và là kiến trúc sư Việt Nam đầu tiên mở văn phòng kiến trúc tư tại Sài Gòn. Năm 1941, kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát đoạt giải nhất cuộc thi thiết kế khu trung tâm hội chợ triển lãm Đông Dương, dự kiến xây dựng ở vườn Ông Thượng (nay là công viên Tao Đàn) Sài Gòn, do Toàn quyền Pháp Decoux tổ chức. Có địa vị, tiền tài, danh tiếng, nhưng ở Huỳnh Tấn Phát vẫn luôn trăn trở, nung nấu về con đường cứu dân, cứu nước. Cuối năm 1940, cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ tuy thất bại, nhưng đã thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh của nhiều thanh niên trí thức, trong đó có Huỳnh Tấn Phát. Tháng 9/1941, anh đã dùng số tiền chắt góp được trong những năm tháng đầu làm nghề kiến trúc sư mua lại “manchette”, tờ báo công khai “Thanh niên” để ra báo hằng tuần, với tôn chỉ, mục đích tập hợp lực lượng thanh niên, khơi dậy lòng yêu nước ở họ.Sau khi tờ Thanh niên giải thể, Huỳnh Tấn Phát tích cực tham gia phong trào Truyền bá Quốc ngữ với tư cách là Trưởng ban cổ động và là một trong những diễn giả chính của phong trào. Giữa năm 1945, anh là một trong nòng cốt của Thanh niên Tiền Phong, tham gia phong trào Cứu đói miền Bắc.
THAM GIA LÃNH ĐẠO CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP Ở NAM BỘ
Cách mạng Tháng Tám thành công, đồng chí phụ trách Phòng thông tin báo chí. Ngày 23/9/1945, khi quân đội Pháp trở lại xâm chiếm Sài Gòn, đồng chí bị bắt. Nhưng nhờ là một kiến trúc sư tên tuổi nên địch trả tự do cho Huỳnh Tấn Phát sau ba ngày giam cầm ở bót Catinat.
Để cổ vũ và động viên quần chúng nhân dân, Huỳnh Tấn Phát thành lập Ban Tuyên truyền xung phong, tổ chức in cờ đỏ sao vàng, truyền đơn đòi thi hành Hiệp định sơ bộ ngày 6/3/1946. Ban Tuyên truyền xung phong xuất bản tờ báo Độc Lập (sau đổi tên thành báo Tiến Lên), đòi tự do dân chủ, đòi thả tù chính trị, giác ngộ quần chúng nhân dân, trí thức ủng hộ cuộc đấu tranh của dân tộc. Có uy tín cao trong giới trí thức, kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát đã trực tiếp vận động nhiều trí thức rời cuộc sống thành phố vào vùng tự do trực tiếp tham gia kháng chiến: như bác sĩ Nguyễn Văn Hưởng, Đô trưởng Sài Gòn Phan Văn Chương…
Đầu năm 1946, Huỳnh Tấn Phát bị địch bắt tại nhà in bí mật số 160, đường Lagrandière (nay là Lý Tự Trọng) và bị kết án 2 năm tù. Trong tù, Huỳnh Tấn Phát được bầu làm Trưởng Ban đại diện “Liên đoàn tù nhân chính trị Khám Lớn Sài Gòn” – 69 Lagrandière, tham gia lãnh đạo cuộc đấu tranh chống chế độ nhà tù hà khắc, biến Khám Lớn Sài Gòn thành trường học văn hóa, chính trị, quân sự, đào tạo một đội ngũ cán bộ cách mạng cốt cán cũng như đã cảm hóa được nhiều quần chúng tin theo cách mạng.
