HUỲNH THIỆN (1915 - 2002)

Đồng chí Huỳnh Thiện, tên khai sinh Huỳnh Văn Tố, bí danh Khải, Tám Tố, sinh ngày 10 tháng 10 năm 1915, tại làng Định Phước, tổng Đức Hòa, phủ Tam Kỳ, nay thuộc xã Tam Nghĩa, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam. Cha là Huỳnh Khuê, mẹ là Nguyễn Thị Ty, là những người nông dân nghèo, chăm chỉ; sinh ra trong gia đình có 4 người con, Huỳnh Thiện là người có may mắn hơn các anh em của mình được cha mẹ cho theo học chữ quốc ngữ do các thầy giáo trong vùng dạy.

Từ nhỏ Huỳnh Thiện là cậu bé hiền lành, có chí vươn lên và là người rất chăm học, trong những buổi học ở trường làng đồng chí đã được nghe các bài vè, ca dao, được nghe kể về những tấm gương yêu nước thương dân như Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Trần Quý Cáp... Từ truyền thống yêu nước, cách mạng của quê hương cùng với ý chí căm thù giặc đã hun đúc nên tinh thần yêu nước của đồng chí Huỳnh Thiện.

Những năm 1939 - 1940, Huỳnh Thiện về dạy học trong vùng, vừa giảng dạy vừa là cơ sở liên lạc, dẫn đường cho các đồng chí lãnh đạo tỉnh đi lại hoạt động. Trong thời gian đó, Huỳnh Thiện được dự rất nhiều các cuộc mitting tuyên truyền cách mạng lôi cuốn nhiều quần chúng tham gia trong đó trong đó tiêu biểu là cuộc mitting kỷ niệm Cách mạng Tư sản Pháp, tại Núi Chùa, Quảng Phú. Được tham gia các hoạt động do Phủ ủy tổ chức, từ đó Huỳnh Thiện ngày càng tích cực tham gia cách mạng trong các hội biến tướng tại địa phương như Hội trợ tang, tổ đổi công... Từ tháng 01 năm 1941, đồng chí Huỳnh Thiện hoạt động trong tổ chức Nông dân và Thanh niên làng Định Phước.

Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, đồng chí được cử làm Bí thư Thanh niên cứu quốc tổng Đào Thăng (tổng Đức Hòa), phủ Tam Kỳ (nay bao gồm các xã Tam Nghĩa, Tam Hiệp, thị trấn Núi Thành, huyện Núi Thành). Đồng chí được giao nhiệm vụ in ấn tài liệu bằng mực in là đông sương để tuyên truyền giới thiệu chủ trương của Mặt trận và đoàn Thanh niên. Từ tháng 9 năm 1945, Ủy viên Thường trực Mặt trận Việt Minh phủ Tam Kỳ, Phó Bí thư Đoàn trường Trung học Quảng Nam - Đà Nẵng.

Với những đóng góp rất quan trọng trong phong trào thanh niên cứu quốc và Mặt trận Việt Minh, tháng 10 năm 1945, đồng chí Huỳnh Thiện được đứng vào hàng ngũ Đảng Cộng sản Đông Dương, người trực tiếp tuyên truyền giới thiệu là đồng chí Nguyễn Thế Kỷ, Bí thư Phủ ủy Tam Kỳ. Những năm sau đó, đồng chí tiếp tục công tác tại Mặt trận Việt Minh huyện Tam Kỳ.

Để đưa cuộc kháng chiến phát triển lên một bước mới, từ ngày 06 đến ngày 08 tháng 01 năm 1949, Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng lần thứ I tiến hành tại xã Tam An, huyện Tam Kỳ (nay thuộc huyện Phú Ninh). Trong công tác phát triển Đảng, Đại hội nhấn mạnh trong thời gian qua nhiều nơi chưa chú ý kết nạp người tốt ở các tầng lớp lao động vào Đảng, việc phát triển Đảng ở vùng bị chiếm và miền núi, trong giới phụ nữ, thanh niên còn chậm vì bệnh hẹp hòi. Đại hội Đảng bộ tỉnh quyết định thành lập Ban Đảng vụ (Ban Tổ chức). Đây là bước ngoặt, đánh dấu sự ra đời về mặt tổ chức của ngành tổ chức xây dựng Đảng của Đảng bộ tỉnh Quảng Nam (ngày 06 tháng 01 năm 1949 trở thành ngày thành lập Ban Đảng vụ, sau này là Ban Tổ chức của Tỉnh ủy Quảng Nam).

Sau khi Ban Tổ chức Tỉnh ủy ra đời, tháng 02 năm 1949, đồng chí Huỳnh Thiện được điều làm Ủy viên Ban Tổ chức Tỉnh ủy. Nhằm nâng cao vai trò lãnh đạo của các chi bộ, tháng 3 năm 1949, Liên khu uỷ 5 đề ra chủ trương xây dựng “Chi bộ tự động công tác” và đến tháng 6 năm 1949, Tỉnh uỷ ra chỉ thị hướng dẫn thực hiện chủ trương này. Mục đích của việc xây dựng “Chi bộ tự động công tác” nhằm tạo tính chủ động của các chi bộ Đảng, không chờ đợi sự chỉ đạo của cấp trên, đề phòng địch tăng cường đánh phá, chia cắt địa bàn, công tác chỉ đạo không kịp thời; đồng chí Huỳnh Thiện phụ trách xây dựng chi bộ tự động.

Kết quả đến cuối năm 1949, toàn Đảng bộ đã xây dựng được 55 “Chi bộ tự động công tác”, 30 “Chi bộ dự bị tự động công tác”. Đa số “Chi bộ tự động công tác” có lối làm việc tiến bộ hơn trước, có chương trình, kế hoạch phù hợp với tình hình của địa phương, đơn vị; có các ban chuyên môn. Chi bộ xã Điện Tiến, huyện Điện Bàn được Liên khu ủy 5 tuyên dương: “Là xã đứng đầu trong tất cả các chi bộ bị địch chiếm toàn Liên khu”.

Do có kinh nghiệm trong công tác xây dựng chi bộ tự động và đặc biệt đồng chí là cán bộ hoạt động tích cực trong việc tuyên truyền vận động cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân, thực tiễn gần dân, sát cơ sở; nên đầu năm 1950, đồng chí được Tỉnh ủy điều lên công tác tại Huyện ủy Trà My giữ chức Phó Bí thư Huyện ủy Trà My (nay được chia tách thành huyện Nam Trà My và Bắc Trà My).

Trong khi đó, ở vùng Bến Hiên, sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, với sự tập trung chỉ đạo của Tỉnh ủy, Huyện ủy Đại Lộc, và sự đóng góp công sức của đội ngũ cán bộ được phân công lên công tác, đặc biệt được sự ủng hộ và hưởng ứng tích cực của đồng bào Cơtu, phong trào cách mạng ở vùng Bến Hiên phát triển mạnh và rộng khắp.

Để đáp ứng yêu cầu xây dựng vùng Bến Hiên, cùng với việc chỉ đạo đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đảng viên người Cơtu, Tỉnh ủy quyết định điều động một số cán bộ, đảng viên ở các huyện đồng bằng lên bổ sung cho vùng Bến Hiên1. Sau một thời gian công tác tại Trà My, đồng chí Huỳnh Thiện cũng được Tỉnh ủy điều động trong đợt này.

Tháng 10 năm 1950, đồng thời với việc thành lập huyện Bến Hiên, Tỉnh ủy Quảng Nam quyết định thành lập Đảng bộ huyện Bến Hiên. Hội nghị thành lập Đảng bộ huyện họp tại thôn I, xã Đại Lãnh (nay là xã Đại Hưng), huyện Đại Lộc. Hội nghị cũng đã kiểm điểm tình hình công tác xây dựng Đảng và cuộc vận động cách mạng ở địa phương trong thời gian qua, đồng thời nêu bật ý nghĩa của việc thành lập Đảng bộ và bầu Ban Chấp hành đầu tiên của Đảng bộ huyện Hiên (nay là các huyện Đông Giang và Tây Giang) gồm 7 đồng chí, đồng chí Huỳnh Thiện làm Bí thư2.

Việc thành lập Đảng bộ huyện Bến Hiên là một sự kiện có ý nghĩa lớn, thể hiện sự trưởng thành của tổ chức Đảng, là mốc lịch sử quan trọng của Đảng bộ huyện. Từ đây, dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, nhân dân trong huyện phát huy vai trò, trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ và xây dựng địa phương, đưa Bến Hiên chuyển sang thời kỳ phát triển mới.

Với tinh thần cách mạng tiến công, phấn khởi trước sự quan tâm của Tỉnh ủy, nhận rõ sứ mệnh lịch sử của mình, ngay tại hội nghị này, với cương vị là Bí thư Huyện ủy đồng chí Huỳnh Thiện đã cùng tập thể Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Bến Hiên đề ra chương trình công tác cho thời gian đến, tập trung vào các trọng tâm: Củng cố chính quyền thôn, xã; tổ chức các đại hội đoàn kết nhằm giải quyết nạn chia rẽ dân tộc và hạn chế nạn “giặc mùa”; tổ chức giao lưu trao đổi, tiêu thụ hàng hóa, đảm bảo cung cấp các mặt hàng thiết yếu, phục vụ đời sống cán bộ và nhân dân như muối, vải, cuốc, xẻng, rựa cho nhân dân. Đồng thời, động viên và hướng dẫn nhân dân đẩy mạnh sản xuất để bảo đảm lương thực; tổ chức lực lượng vũ trang huyện, du kích xã để giữ gìn an ninh, trật tự, huy động dân công phục vụ chiến trường; đẩy mạnh hơn nữa công tác phát triển đảng viên, tiến đến xây dựng thêm các chi bộ xã.

Từ năm 1951, Tỉnh ủy đã tăng cường chỉ đạo xây dựng miền núi thành căn cứ kháng chiến vững chắc; thành lập Phòng Tham mưu để giúp Tỉnh ủy theo dõi mảng công tác này. Đồng chí Huỳnh Thiện, Bí thư Huyện ủy Bến Hiên được giao nhiệm vụ kiêm Trưởng Phòng Tham mưu.

Tháng 3 năm 1951, Đảng bộ huyện Bến Hiên triệu tập Đại hội lần thứ I, diễn ra tại Cột Buồm. Đại hội đánh giá cao ý nghĩa việc thành lập huyện và Đảng bộ huyện, xem đó là kết quả lớn của cuộc vận động cách mạng tại địa phương từ Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, là mốc lịch sử quan trọng đánh dấu bước ngoặt của phong trào cách mạng cả huyện. Đại hội phấn khởi nhận thấy không chỉ chính quyền các cấp, từ huyện đến thôn, xã, được hình thành mà phong trào trong cả huyện đều có sự chuyển biến; các cuộc vận động đoàn kết, vận động tăng gia sản xuất và văn hóa - xã hội… từng bước được phát động và củng cố. Đại hội quán triệt chủ trương của Tỉnh ủy Quảng Nam về tăng cường xây dựng căn cứ địa miền núi, đề ra phương hướng nhiệm vụ của Đảng bộ trong thời gian sắp tới. Đại hội bầu ra Ban Chấp hành Đảng bộ gồm 9 đồng chí: Huỳnh Thiện làm Bí thư; Nguyễn Hữu Phán làm Phó Bí thư. Tại Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ II tháng 3 năm 1953, đồng chí Huỳnh Thiện tiếp tục được tín nhiệm bầu lại làm Bí thư Huyện ủy Bến Hiên.

Sau Đại hội, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Huỳnh Thiện, Huyện ủy tập trung chỉ đạo triển khai thực hiện Nghị quyết của Đại hội, đồng thời tổ chức cho toàn thể cán bộ, đảng viên học tập tài liệu về quyền hạn và nhiệm vụ của người đảng viên. Qua học tập, mỗi người đều nắm được tình hình và nhiệm vụ của địa phương, trên cơ sở đó liên hệ bản thân để kiểm điểm việc thực hiện nhiệm vụ được giao, nhờ đó nhận thức của cán bộ, đảng viên trong việc xác định nhiệm vụ được nâng lên.

Tháng 10 năm 1953, để chuẩn bị cho Chiến dịch Đông Xuân 1953 -1954, đẩy mạnh hơn nữa công tác xây dựng căn cứ địa miền núi, tạo điều kiện cho Tỉnh ủy Quảng Nam tập trung lãnh đạo phong trào vùng đồng bằng, Liên khu ủy 5 quyết định tách bốn huyện miền núi Bến Hiên, Bến Giằng, Trà My và Phước Sơn ra khỏi tỉnh Quảng Nam. Nhằm trực tiếp chỉ đạo các địa phương miền núi, Liên khu ủy thành lập Ban Cán sự miền Tây Quảng Nam do đồng chí Trương Chí Cương (Trương Kiểm, Tư Thuận) làm Bí thư, đồng chí Huỳnh Thiện được cử làm Ủy viên Thường vụ Ban Cán sự.

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, để phù hợp với tình hình mới, Liên khu ủy 5 giải thể Ban Cán sự miền Tây Quảng Nam và giao cho Tỉnh uỷ Quảng Nam chỉ đạo trực tiếp các địa phương miền núi. Tháng 9 năm 1954, Ban Cán sự miền Tây Quảng Nam triệu tập Hội nghị cán bộ chủ chốt của các huyện tại xã Quế Thọ, huyện Quế Sơn (nay thuộc huyện Hiệp Đức). Hội nghị công bố quyết định giải thể Ban Cán sự miền Tây và thành lập Đoàn cán bộ miền Tây đồng chí Hoàng Trọng Dĩnh được giao nhiệm vụ phụ trách, đồng chí Huỳnh Thiện, Ủy viên Đoàn cán bộ miền Tây.

Từ cuối năm 1954, đầu năm 1955, phong trào cách mạng ở huyện Bến Giằng nói riêng và các huyện miền Tây của tỉnh nói chung gặp nhiều khó khăn. Đoàn cán bộ miền Tây bị đứt liên lạc với Tỉnh ủy, Liên khu ủy. Nhằm chủ động đề ra một số chủ trương, biện pháp nhằm củng cố lực lượng quần chúng đấu tranh chống xâm nhập, mua chuộc dụ dỗ của địch, thúc đẩy phong trào cách mạng của quần chúng tiếp tục phát triển, tháng 01 năm 1955, tại làng Pa - iar, Huyện uỷ Bến Giằng mở hội nghị đại biểu toàn huyện, đồng chí Hoàng Trọng Dĩnh và Huỳnh Thiện là cán bộ xây dựng miền Tây Quảng Nam lúc này đang ở Bến Giằng đã dự và chỉ đạo Hội nghị.

Tại hội nghị đồng chí Huỳnh Thiện, đồng chí Hoàng Trọng Dĩnh cùng với Huyện ủy Giằng đã bàn bạc một số vấn đề cấp bách trước mắt và đi đến thống nhất “phải gấp rút tìm cách liên lạc với cấp trên. Hiện tại chưa biết cơ quan Tỉnh ủy đóng ở đâu, vùng nào và hướng nào, do vậy cần phải tìm gặp Liên khu ủy vừa xin ý kiến chỉ đạo của Liên khu ủy về phong trào cách mạng ở miền núi đồng thời qua Liên khu ủy để móc nối liên lạc với Tỉnh ủy”. Đồng chí Huỳnh Thiện được giao nhiệm vụ liên lạc, tìm cách móc nối với Liên khu ủy, do đó sau hội nghị đồng chí lập tức vượt đường rừng núi hiểm trở vào Bình Định đã bắt được liên lạc với Liên Khu uỷ 5, từ đó nối được liên lạc giữa Liên khu uỷ 5 với Tỉnh uỷ và các Huyện uỷ. Tháng 5 năm 1955, đồng chí về lại núi rừng Quảng Nam mang theo ý kiến chỉ đạo của Liên khu ủy rằng: “Rồi đây địch sẽ còn đánh phá phong trào cách mạng miền Nam ác liệt hơn nữa, tuy nhiên sức địch có hạn, chúng không thể vươn xa vào sâu miền núi được. Vì vậy các đảng bộ phải tận dụng thuận lợi căn bản để củng cố và đưa phong trào miền núi tiến lên được...”. Qua đồng chí Huỳnh Thiện, Liên khu ủy 5 đã gửi tặng Tỉnh ủy Quảng Nam 5 lượng vàng, 5 nghìn đồng Đông Dương và 2 gùi thuốc chữa bệnh. Số vàng, tiền, thuốc này được Tỉnh ủy tặng lại cho các huyện miền núi1.

Nhằm tăng cường công tác chỉ đạo miền núi, được sự đồng ý của Liên khu ủy 5, Tỉnh ủy Quảng Nam đã quyết định thành lập Ban Cán sự miền Tây Quảng Nam. Tháng 7 năm 1955, Hội nghị thành lập Ban Cán sự miền Tây được tổ chức tại Pacăng, huyện Bến Giằng. Ban Cán sự do đồng chí Hoàng Trọng Dĩnh phụ trách.

Sau khi thành lập Ban Cán sự miền Tây, Tỉnh ủy đã quyết định củng cố lại Huyện ủy Trà My. Huyện ủy Trà My theo chỉ định của Tỉnh ủy gồm 5 đồng chí; đồng chí Huỳnh Thiện được cử giữ chức Bí thư, đồng chí Châu Cự Hải làm Phó Bí thư Huyện ủy.

Sau khi Huyện ủy được củng cố, các mặt công tác được triển khai nhanh chóng. Đồng chí Huỳnh Thiện, được Tỉnh ủy phân công phụ trách thêm cánh nam Tiên Phước, trực tiếp chỉ đạo bộ phận phụ trách các địa phương: Nú, Kót, Zút, Phương Đông, Dương Yên, Tứ Mỹ (sau gọi là Ban Cán sự cánh Nam Tiên Phước).

Tháng 11 năm 1955, Huyện ủy tổ chức Hội nghị triển khai thực hiện các chủ trương của Ban Cán sự miền Tây Quảng Nam. Dựa vào định hướng chung của Ban Cán sự miền Tây và tình hình thực tế trước mắt của địa phương, Huyện ủy do đồng chí Huỳnh Thiện đứng đầu đã đề ra các chủ trương cấp bách: Lãnh đạo quần chúng giữ vững thế đấu tranh hợp pháp, đề phòng manh động; phân tích âm mưu của địch và giáo dục chủ trương của ta làm cho quần chúng tin Đảng, tin tưởng Bác Hồ; tích cực xây dựng cơ sở mới, nhất là trong thành phần cơ bản; chuyển hướng hoạt động của các tổ chức; giải thể chính quyền ở vùng trung, vùng cao, thành lập các tổ đoàn kết sản xuất.

Các chủ trương trên đây đã được các địa phương trong huyện quán triệt và nghiêm túc thực hiện. Về xây dựng cơ sở, ta tổ chức được nhiều cơ sở quần chúng thuộc thành phần cơ bản, có khả năng giúp cán bộ nắm tình hình địch và nắm diễn biến tư tưởng của tầng lớp trên. Về sản xuất, ta từng bước vận động đồng bào tăng gia sản xuất để chống đói và cải thiện đời sống, đặc biệt là đối với những nơi đồng bào nặng về buôn bán, trao đổi hàng hóa, nhẹ về sản xuất lương thực. Về y tế, vận động sử dụng các vị thuốc Nam để chữa bệnh thông thường cho nhân dân, đồng thời vận động đồng bào vệ sinh nhà cửa, làng bản...

Không chỉ lo xây dựng và phát triển phong trào cách mạng ở địa phương, Trà My còn có nhiệm vụ giúp đỡ các địa phương bạn đứng chân hoạt động. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết, Huyện ủy Tam Kỳ bị đứt liên lạc với Tỉnh ủy. Đảng bộ và nhân dân Trà My đã đùm bọc, giúp đỡ cán bộ lãnh đạo huyện Tam Kỳ liên lạc với Tỉnh ủy; cũng như giúp đỡ hàng trăm cán bộ, đảng viên Tam Kỳ lên dựa vào xã Zút và giữa năm đó thì được tập kết ra miền Bắc. Từ đó đến cuối năm 1959, Huyện ủy Tam Kỳ chuyển cơ quan từ vùng giáp ranh Tam Kỳ - Trà My và dựa vào các nóc Hố Thượng, nóc Hố Trung, Đá Rỗ, ... để từ đây về địa phương xây dựng cơ sở.

Đối với Tiên Phước, sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, tình hình trong huyện gặp nhiều khó khăn, phức tạp. Để đi sát chỉ đạo phong trào quần chúng, Huyện ủy Tiên Phước thành lập hai Ban Cán sự phụ trách: Ban Cán sự cánh Nam do ở xa cơ quan Huyện ủy Tiên Phước trong đó lại ở gần Huyện ủy Trà My hơn, do vậy được sự thống nhất giữa hai Huyện ủy mà trực tiếp là đồng chí Đào Đắc Trinh, Bí thư Huyện ủy Tiên Phước và đồng chí Huỳnh Thiện, Bí thư Huyện ủy Trà My, Ban Cán sự cánh Nam Tiên Phước vẫn thuộc của Tiên Phước song các mặt hoạt động trực tiếp do Huyện ủy Trà My chỉ đạo.

Trà My còn là chỗ dựa cho huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Do địch đánh phá ác liệt nên thời gian này Huyện ủy Bình Sơn không thể trụ bám được ở địa phương mà phải chuyển cơ quan lên xã Zút. Từ đây cán bộ Huyện ủy Bình Sơn trở về địa phương móc nối xây dựng cơ sở, nắm tình hình và chỉ đạo quần chúng chống địch. Đến năm 1958, cơ quan Huyện ủy Bình Sơn mới chuyển về địa phương.

Với chính sách tố cộng, diệt cộng của Mỹ - ngụy, trong những năm 1954 - 1959 phong trào cách mạng trong tỉnh gặp muôn vàn khó khăn, có thể nói đây là thời kỳ đen tối của cách mạng miền Nam cũng như Quảng Nam, nhưng với sự đùm bọc, giúp đỡ của đồng bào các dân tộc Trà My, sự lãnh đạo của Huyện ủy mà đứng đầu là đồng chí Huỳnh Thiện, Trà My đã trở thành nơi giữ lửa cho phong trào cách mạng trong toàn tỉnh và giúp đỡ huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi xây dựng chỗ đứng chân để móc nối, xây dựng cơ sở cách mạng.

Sự phục hồi và phát triển của phong trào cách mạng ở cácđịa phương miền núi trong đó có huyện Trà My, góp phần tạo điều kiện cho Đảng bộ và nhân dân trong tỉnh chuyển sang một giai đoạn đấu tranh mới sau khi có Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng, trong đó có phần đóng góp rất lớn Đảng bộ, nhân dân Trà My.

Với những công lao đóng góp đó, tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng lần thứ IV, tháng 01 năm 1960, đồng chí Huỳnh Thiện vinh dự được bầu vào Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh.

Sau một thời gian đứng chân tại vùng Bến Hiên, cuối năm 1959 đầu năm 1960, cơ quan Liên khu ủy 5 chuyển lên đóng tại Nước Là, huyện Trà My (Mật khu Đỗ Xá), nay thuộc xã Trà Mai, huyện Nam Trà My. Theo đó các bộ phận, cơ quan tham mưu, giúp việc của Liên khu ủy được củng cố và thành lập, để bổ sung cán bộ cho Liên khu ủy, từ tháng 3 năm 1961, đồng chí Huỳnh Thiện được điều lên công tác ở Ban Dân vận Liên khu 5, Ủy viên Thường vụ Ban Nông vận Trung ương cục.

Do yêu cầu của tình hình, tháng 02 năm 1962, Trung ương Cục miền Nam quyết định sát nhập C150 (an toàn khu của R) tại Tây Ninh, tách tỉnh Bình Long khỏi Đảng bộ miền Đông, thành lập Khu 10 gồm các tỉnh: Bình Long, Phước Long, Lâm Đồng và Quảng Đức1. Nhằm tăng cường cán bộ cho Khu 10 mới thành lập, Trung ương Cục miền Nam quyết định điều động một số cán bộ của Liên Khu 5, trong đó có đồng chí Huỳnh Thiện cho các cơ quan, ban, ngành của khu. Theo đó, tháng 02 năm 1964, đồng chí Huỳnh Thiện được diều về làm Phó trưởng Ban Dân vận - Mặt trận, Phó trưởng Ban Kiểm tra Khu 10, Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Bí thư Phân khu 10. Công tác ở địa bàn mới, đồng chí đã chịu khó tìm hiểu tình hình địa phương, đi sát địa bàn được phân công, vận dụng những kinh nghiệm trên chiến trường khu 5, trên cơ sở đó cùng tập thể lãnh đạo đơn vị đề ra những quyết sách đúng đắn, góp phần đưa các mặt công tác lên bước phát triển mới. Từ tháng 3 năm 1972, Phó Bí thư, kiêm Trưởng ban Dân vận - Mặt trận tỉnh Bình Phước đến những ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng.

Từ tháng 9 năm 1977, đồng chí công tác tại cơ quan Kinh tế mới thành phố Hồ Chí Minh. Tháng 12 năm 1978, đồng chí được nghỉ hưu theo chế độ, về sống tại huyện Chơn Thành, tỉnh Sông Bé, nay là tỉnh Bình Phước. Sau khi nghỉ hưu về với cuộc sống đời thường, đồng chí vẫn luôn quan tâm đến những thay đổi hàng ngày của quê hương, của đất nước và có nhiều ý kiến đóng góp xây dựng quê hương đất nước, luôn luôn sống gương mẫu làm tấm gương cho con cháu noi theo. Đồng chí từ trần ngày 19 tháng 3 năm 2002.

Là người sinh ra tại quê hương Tam Nghĩa, huyện Núi Thành, nhưng suốt thời gian dài hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc đồng chí Huỳnh Thiện đã gắn cuộc đời hoạt động cách mạng của mình với phong trào cách mạng các dân tộc miền núi Quảng Nam và các tỉnh miền Đông Nam bộ. Trong những năm cách mạng gian khổ, đồng chí từng đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng Phó Bí thư Huyện ủy Trà My, Bến Hiên rồi Phó Bí thư, kiêm Trưởng ban Dân vận Mặt trận tỉnh Bình Phước; dù ở đâu và ở cương vị công tác nào, đồng chí cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được Đảng và nhân dân giao phó. Đặc biệt trong những năm kháng chiến gian khổ ở miền núi Quảng Nam đồng chí luôn lăn lộn cùng ăn, cùng ở và hòa mình với phong trào cách mạng các dân tộc miền núi Quảng Nam, luôn thể hiện là con người cách mạng kiên trung, xứng đáng với truyền thống của quê hương “Trung dũng kiên cường”. Tên gọi Tám Tố luôn ghi mãi trong tâm thức của đồng chí, đồng bào.

Với những cống hiến hy sinh cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc nói chung, sự nghiệp cách mạng các dân tộc miền núi Quảng Nam nói riêng đồng chí Huỳnh Thiện được Đảng và Nhà nước đã tặng thưởng: Huy hiệu 50, 40 năm tuổi Đảng; Huân chương Độc lập hạng Nhì; Huân chương Giải phóng hạng Nhất; Huân chương Quyết thắng hạng Nhất và nhiều phần thưởng khác.