Huỳnh Thúc Kháng với Viện Dân biểu Trung Kỳ

Năm 1926, Huỳnh Thúc Kháng tham gia Viện Dân biểu Trung Kỳ. Đây là một giai đoạn quan trọng trong hoạt động chính trị của ông, khi ông trực tiếp sử dụng diễn đàn nghị trường để lên tiếng về quyền lợi của nhân dân.

Trong khoảng ba năm hoạt động, Huỳnh Thúc Kháng giữ vai trò Viện trưởng. Ông cùng các dân biểu tiến bộ đưa ra nhiều yêu cầu liên quan đến quyền dân chủ, giáo dục, tư pháp và các chính sách kinh tế – xã hội.

Theo Bộ Nội vụ, Huỳnh Thúc Kháng yêu cầu ban bố hiến pháp, mở rộng thực quyền cho Viện Dân biểu, thực hiện giáo dục bắt buộc, tạo điều kiện cho việc lập trường học và cải cách hệ thống tư pháp.

Những yêu cầu đó cho thấy tư tưởng chính trị của Huỳnh Thúc Kháng đã có bước phát triển đáng kể. Ông đề cao dân quyền và cho rằng một cơ quan mang danh đại diện nhân dân phải thực sự bảo vệ quyền lợi của nhân dân.

Tuy nhiên, hoạt động của ông gặp nhiều sự chống đối từ chính quyền thực dân và bộ máy phong kiến. Viện Dân biểu không có đầy đủ quyền lực thực tế, trong khi những yêu cầu cải cách của nhóm dân biểu tiến bộ thường bị hạn chế.

Huỳnh Thúc Kháng không chấp nhận việc biến hoạt động nghị trường thành hình thức. Khi nhận thấy cơ chế đó không thể đáp ứng những mục tiêu ông theo đuổi, ông đã từ chức trước khi hết nhiệm kỳ vào cuối năm 1928.

Qua hoạt động tại Viện Dân biểu Trung Kỳ, Huỳnh Thúc Kháng để lại dấu ấn của một nhà yêu nước đề cao dân quyền. Ông không chỉ chống áp bức bằng những lời kêu gọi chung mà còn cố gắng sử dụng các thiết chế đương thời để đấu tranh cho quyền lợi của nhân dân.