Huỳnh Tòng

Ngày 16/12/1970 khi ông mặt trời đã lên cao khỏi lũy tre đầu làng, thời tiết mùa đông giá lạnh, mẹ tôi nói: "Thuận đưa em Tám đến nhà gửi trẻ (em Tám ba tuổi )", sau khi gửi em vào nhà trẻ về đến nhà thì bà Vuông (là vợ của ông Động) bà đang làm đội trưởng đội đi cày mười người của xóm Đồng Cửa đến gặp tôi, bà nói: "Hôm nay chú Thuận đi cày ở khu đồng khai canh nhé!". Nhận lời bà Vuông tôi vác cày và dong theo con trâu đi đến khu đồng khai canh, khu ruộng này đã gặt lúa xong được vài ngày, tôi thấy vài bác đi trước đã cày xong hai đường cày. Một bác lên tiếng hỏi "Chú Thuận đi cày đấy à", tôi trả lời "Vâng, cháu đi sau một tí vì phải đưa em đi nhà trẻ, các bác thông cảm cho cháu nhé ". Một tổ đi cày có 10 người đang miệt mài làm việc được khoảng 30 phút, vừa làm vừa nói chuyện trò quê hương đồng nội rất vui vẻ. Mấy bác lớn tuổi còn đang bàn tính buổi sáng hôm nay cố gắng cày xong khu ruộng này để chiều còn chuyển sang khu đồng An Khánh, từ phía xa xa lúc này thấy xuất hiện một ông cán bộ của xã đang đi đến gần bờ ruộng chúng tôi đang cày. Ông hỏi: "Các bác thợ cày ơi! Có phải tổ cày này là của xóm Đồng Cửa, có chú Thuận đang cày ở đây đúng không?". Mấy bác lớn tuổi trả lời đúng rồi và gọi "Chú Thuận ơi! Có ai hỏi chuyện gì?". Tôi nhìn lên nhận ra anh Nguyễn Thế Đằng là chủ tịch xã Phượng Hoàng, lúc đó tôi gọi là anh, vì bà ngoại anh Đằng là con gái họ Nguyễn Công gia tộc nhà tôi, bà là chị gái của ông nội tôi. Tôi hỏi: "Anh tìm em có việc gì ạ?", anh Đằng đáp: "Anh hỏi bà Vuông tổ trưởng, bà nói em đang cày ở khu đồng khai canh, anh đi tìm em về đi khám tuyển nghĩa vụ quân sự vì xã ta đang tuyển quân nhưng giao quân không đủ quân số" (Sau này tôi mới biết xã đã giao đủ quân số cho huyện rồi, khoảng 20 người đã tập trung về xã ăn dưỡng nghỉ ngơi khoảng một tháng, mọi người có nước da trắng trẻo béo mập mạnh khỏe có người tăng trọng lượng 3kg, đến ngày giao quân thì có một số anh em quá sợ hãi vì chiến tranh không phải trò đùa đã bỏ trốn mất tăm mất tích, thế là chỉ tiêu của xã Phượng Hoàng bị thiếu quân số phải cấp tốc ngay lập tức tìm người bổ sung cho đủ quân số giao cho huyện đội Thanh Hà). Tôi nhận lời anh Đằng và hỏi bao giờ thì đi, anh Đằng nói:"Em về nhà rồi đến xã tập trung anh sẽ đưa em đi". Tôi nói mấy bác lớn tuổi là cháu về để đi khám nghĩa vụ quân sự các bác để ý đến con trâu giúp cháu nhé, cháu sẽ báo cáo với bà Vuông về sự việc này. Về đến nhà, tôi tìm gặp bà Vuông kể lại câu chuyện giữa tôi và anh Đằng. Bà Vuông nhất trí và cử chị Tươi là em gái của anh Tèo đến đồng khai canh thay thế tôi thực hiện đường cày đảm đang thời kỳ chống Mỹ cứu nước.Trước khi đi đến trụ sở ủy ban nhân dân xã Phượng Hoàng, tôi đi đến nhà trẻ (khu nhà trẻ ở đất mà con cháu cụ An, xóm ba ở bây giờ) nói với chị Vải (chị Vải đang là hiệu trưởng trường mầm non) em đi khám nghĩa vụ quân sự nếu trưa nay em không kịp về thì chị cho em Tám về nhà với chị giúp em nhé, tối về em sẽ đi đón. Chị Vải đã vui lòng nhận lời giúp đỡ, rồi tôi đi đến xã. Vì lúc này nhà tôi không có ai ở nhà, bà ngoại và mẹ đã đi làm việc ở ngoài cánh đồng rất xa, Em Hiệu, em Hồi đang đi học nên tôi không nói được với ai là tôi đi khám nghĩa vụ quân sự. Tôi đi đến xã thì thấy có anh Đằng chủ tịch xã, ông Thảo xã đội trưởng và một người thanh niên, tôi nhận ra đúng là Tuyên ở xóm năm, con cụ Lô, Tuyên là bạn học với tôi. Lúc này anh Đằng nói: "Chúng ta đi thôi, anh Đằng dùng cái xe đạp lai tôi, ông Thảo cũng dùng cái xe đạp lai bạn Tuyên. Khi đến huyện đội Thanh Hà, tôi và Tuyên ngồi ở phòng trực ban, anh Đằng và ông Thảo vào làm việc. Một lúc sau, hai ông lại dùng xe đạp lai tôi và Tuyên đến sân nhà kho của một hợp tác xã nào đó của xã Thanh Thủy cách xa nhà tôi khoảng 4km theo đường chim bay. Tôi và Tuyên được bàn giao ngay lập tức cho đơn vị nhận quân là trung đoàn hai, quân khu ba. Cả hai chúng tôi không cần phải trải qua bảy phòng khám tuyển nghĩa vụ quân sự nào cả, sau khi bàn giao cho đơn vị xong, tôi và Tuyên được phát mỗi người hai cái bánh mì nướng do đơn vị bộ đội cấp phát. Vì đi gấp quá không chuẩn bị được gì, tôi cũng không có quần áo ấm, không có dép, đi chân đất, thấy tôi rét quá mà quần áo bộ đội lại chưa được cấp phát, anh Đằng cởi cái áo khoác bốn túi màu xanh cánh chả đưa cho tôi và nói: "Em mặc vào cho ấm, bao giờ đến đơn vị được phát quân trang, khi nào về phép trả lại cho anh cũng được, rất may mắn, tôi đồng ý vì trời mùa đông lạnh giá trên người chỉ có một bộ quần áo lao động không có áo ấm, phải đi chân đất đến khi về đến đơn vị vì thực tế trong túi tôi cũng không có tiền để mua một đôi dép, tôi để hai cái bánh mì vào túi áo khoác mà anh Đằng cho mượn rồi hành quân chân đất đi bộ từ xã Thanh Thủy khoảng 30km, vào hồi 22 giờ ngày 16 tháng 12 năm 1970 đã đến vị trí tập kết ở nhờ trong nhà của người dân tại xóm Chùa, xã Cẩm Đông, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương.Cuộc đời người lính của tôi được bắt đầu từ đây với đôi chân trần, trong túi không có tiền, trên người chỉ có một bộ quần áo lao động tạm biệt quê hương yêu dấu tôi lên đường nhập ngũ trong hoàn cảnh bí mật, bất ngờ, gia đình họ hàng, xóm làng không ai biết, chỉ có bốn người và hai chiếc xe đạp dẫn nhau lên đường nhập ngũ trong lúc mưa phùn gió bấc của mùa đông lạnh giá.Thế rồi tôi được biên chế vào đơn vị học lái xe ô tô quân sự, sau tám tháng huấn luyện đã trở thành người lính lái xe loại giỏi, đơn vị cho tôi về nhà nghỉ phép 15 ngày để chuẩn bị hành quân vào miền Nam phục vụ chiến đấu.Mẹ tôi kể lại câu chuyện ngày tôi đi nhập ngũ, lúc 11 giờ theo thường lệ hàng ngày cả nhà mọi người đi lao động và học tập lại tập trung về nhà cùng nhau ăn bữa cơm quê nghèo vui vẻ, nhưng hôm nay tôi không về mẹ đi hỏi bà Vuông biết được câu chuyện đã tức tốc đi đến nhà hai ông cán bộ xã ở cách xa khoảng 2km để hỏi cho rõ ngọn ngành câu chuyện, mẹ tôi nói: "Các ông dẫn con tôi đi khám nghĩa vụ quân sự đến bây giờ không thấy về nhà, các ông đã dẫn con tôi đi đâu mất rồi phải đem trả lại con cho tôi khổ thân con tôi nhịn đói từ sáng đến giờ không có hạt cơm nào trong bụng , mẹ tôi òa lên khóc lóc, nói năng ầm ĩ, cuối cùng hai ông đã thật thà giải thích "Chúng tôi thành thật xin lỗi mong bà rộng lòng thông cảm, chuyện xảy ra với chúng tôi vô cùng khó khăn bế tắc không còn cách nào để giải quyết, đã đến ngày giao quân nhưng xã ta thiếu người bị huyện đội Thanh Hà thúc ép rất nghiêm trọng chúng tôi đành phải nghĩ ra cách bí mật bất ngờ với gia đình đã dẫn em Thuận đi nhập ngũ và đã bàn giao cho đơn vị quân đội rồi, vì thời gian quá gấp nên em Thuận và gia đình cùng làng xóm không được thông báo tin em Thuận đi nhập ngũ ngày hôm nay, chúng tôi thành thật xin lỗi mong bà thông cảm". Thế rồi mẹ tôi ra về với tấm lòng buồn thương con có thể nhạc sĩ nào đó cũng đã bất ngờ bị mất một đứa con vì thế ông đã gửi gắm vào câu hát : Lòng Mẹ thương con như vầng trăng tròn mùa Thu .Tình mẹ yêu mến như làn gió đùa mặt hồ... thế là cả nhà tôi bị một cú sốc tinh thần vì tình thương yêu hạnh phúc , gia đình tôi phải mất vài ngày mới dần dần nguôi ngoai vì công việc vất vả bộn bề diễn ra hàng ngày trong thời kỳ cả nước cùng chung tay quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược.