Hy sinh để cứu đồng đội
Từ TP.Thanh Hóa, chúng tôi ngược lên xã Thành Công, H.Thạch Thành hỏi thăm nhà ông Quách Văn Rượng (em trai đang thờ cúng anh hùng - liệt sĩ Quách Văn Rạng).
Trên bức tường cạnh bàn thờ trong ngôi nhà cấp 4 ven đường thôn Bông Bụt, nghiêm trang khung ảnh lớn, phía trong là các phần thưởng ghi tên Quách Văn Rạng, từ bằng khen tháng 10.1978 cho đến Huân chương kháng chiến, Huân chương chiến sĩ vẻ vang, Huân chương quân công, danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang và bằng Tổ quốc ghi công do Thủ tướng Phạm Văn Đồng ký ngày 07.4.1980…
Anh hùng - liệt sĩ Quách Văn Rạng sinh năm 1956, nhập ngũ tháng 3.1975. Sau 5 tháng huấn luyện tại Trung đoàn 14 (Triệu Sơn, Thanh Hóa), anh được đưa ra huấn luyện tiếp tại Công an vũ trang Hoàng Liên Sơn (nay là Bộ đội Biên phòng Lào Cai). ừ tháng 12.1975 đến tháng 9.1978, Quách Văn Rạng là hạ sĩ, phó tiểu đội trưởng thuộc Đồn biên phòng cửa khẩu Lào Cai, Công an nhân dân vũ trang Hoàng Liên Sơn (nay là Đồn biên phòng cửa khẩu quốc tế Lào Cai, Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng Lào Cai). Từ 10.1978 - 2.1979, Quách Văn Rạng là trung sĩ - tiểu đội trưởng.
Lịch sử Bộ đội Biên phòng ghi rõ: Sáng 17.2.1979, quân xâm lược có xe tăng và pháo binh yểm trợ, tấn công vào Đồn biên phòng và khu vực thị xã Lào Cai (nay là TP.Lào Cai). Quách Văn Rạng đã mưu trí, dũng cảm chỉ huy bộ đội đánh trả quyết liệt, bẻ gãy nhiều đợt tấn công của chúng, giữ vững trận địa đầu cầu, bên bờ sông Nậm Thi. Chiều 17.2.1979, trung sĩ Quách Văn Rạng dẫn bộ đội vượt khỏi chiến hào, bắn cháy 2 xe tăng và diệt thêm nhiều địch ở khu vực dốc Máng Nước, thị xã Lào Cai.
Khi đơn vị di chuyển trận địa, Quách Văn Rạng và 2 chiến sĩ Phạm Dũng Tiến, Lê Hồng Cẩm xung phong ở lại chiến đấu chặn địch tại khu vực đầu cầu Cốc Lếu. Sau 5 ngày đêm chiến đấu trong vòng vây của địch, chiến sĩ Phạm Dũng Tiến bị lạc, chiến sĩ Lê Hồng Cẩm bị thương nặng, tiểu đội trưởng Quách Văn Rạng cõng Cẩm tìm về đơn vị. Địch phát hiện bao vây hòng bắt sống, tiểu đội trưởng Quách Văn Rạng giấu chiến sĩ Cẩm vào bụi cây và chạy sang hướng khác, vừa chiến đấu diệt địch vừa đánh lạc hướng cứu đồng đội.
Từ chỗ ẩn nấp, chiến sĩ Cẩm đã chứng kiến cảnh Quách Văn Rạng bị địch bắt, tra tấn hòng moi thông tin về đơn vị. Không khuất phục được, bọn địch đã giết chết trung sĩ Quách Văn Rạng, chiều 20.2.1979.
Sau trận chiến đấu tháng 2.1979, Quách Văn Rạng được truy thăng quân hàm thiếu úy. Ngày 19.12.1979, anh được Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Ông Quách Văn Rượng (66 tuổi, em trai anh hùng - liệt sĩ Quách Văn Rạng) kể: Ông bà Quách Văn Đơ và bà Trương Thị Thế sinh được 9 người con. Anh Rạng là anh cả. Cuối năm 1974, anh Rạng được gọi đi khám nghĩa vụ quân sự. Do thể trạng gầy yếu, nên anh Rạng nhặt đá bỏ vào túi cho đủ tiêu chuẩn cân nặng và năn nỉ cán bộ xã cho nhập ngũ.
Cuối năm 1978, anh Rạng được nghỉ phép về thăm nhà. Chưa hết phép, nghe đài Tiếng nói Việt Nam thấy tình hình biên giới căng thẳng, nên nói với bố mẹ "Con được đơn vị giao giữ nhiều giấy tờ tài liệu. Nếu Trung Quốc đánh sang là rất dễ bị mất. Phải ra gấp để cất giấu".
Ngày 30.4.1979, trung tá Nguyễn Hoàng Cần (Chính ủy Công an nhân dân vũ trang Hoàng Liên Sơn) ký giấy báo tử liệt sĩ Quách Văn Rạng, nhưng cuối năm, gia đình mới nhận được.
"Trước đó, cả nhà đã biết anh Rạng hy sinh, vì anh Lê Hồng Cẩm (người được anh Rạng cứu) đã tìm về nhà báo tin và nhận bố mẹ nuôi", ông Rượng rành rẽ vậy và mong: "Từ hồi ấy đến giờ không thấy anh Cẩm quay lại, không biết anh ấy ra sao?"…
