Kăn Tréc – Người nữ du kích Pa Cô kiên cường giữa A Lưới

Kăn Tréc – Người nữ du kích Pa Cô kiên cường giữa A Lưới

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, A Lưới là một trong những địa bàn chiến lược quan trọng ở phía Tây Thừa Thiên Huế. Giữa núi rừng Trường Sơn, đồng bào Pa Cô và các dân tộc anh em đã kiên cường bám đất, bám làng, vừa sản xuất vừa chiến đấu. Trong số những người con ưu tú của vùng đất ấy có Kăn Tréc, nữ Anh hùng liệt sĩ người Pa Cô, thuộc dân tộc Tà Ôi.

Kăn Tréc sinh năm 1938 tại xã Hồng Quảng, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế. Lớn lên trong những năm đất nước còn chiến tranh, chị sớm chứng kiến cảnh quê hương bị quân địch đánh phá. Bản làng bị đe dọa, mùa màng bị tàn phá, cuộc sống của đồng bào thường xuyên đứng trước hiểm nguy.

Năm 1957, khi mới 19 tuổi, Kăn Tréc đã tích cực tham gia phong trào cách mạng. Chị cùng đồng bào làm chông, bẫy và các loại vũ khí tự tạo để chống lại quân địch. Không chỉ trực tiếp tham gia chiến đấu, chị còn vận động nhân dân nuôi giấu, che chở cán bộ hoạt động bí mật.

Đó là những năm tháng vô cùng khó khăn. Cán bộ cách mạng phải hoạt động bí mật trong rừng núi, thường xuyên đối mặt với sự truy lùng của quân địch. Người dân địa phương trở thành chỗ dựa quan trọng của cách mạng. Kăn Tréc hiểu điều đó nên luôn tích cực vận động bà con bảo vệ cán bộ, giữ bí mật và cùng nhau chống giặc.

Từ một nữ du kích, Kăn Tréc từng bước trưởng thành và có lúc giữ vai trò chỉ huy. Trong khoảng thời gian từ năm 1957 đến năm 1966, chị trực tiếp tham gia 71 trận đánh, lập nhiều chiến công. Tư liệu lịch sử ghi nhận cá nhân chị đã diệt 83 tên địch.

Một trong những chiến công đặc biệt của Kăn Tréc diễn ra tại khu vực sân bay A Lưới. Đây là vị trí quan trọng của quân địch và thường xuyên có máy bay hoạt động. Cùng với đội du kích, chị tìm cách tiếp cận sát sân bay.

Trong điều kiện chiến đấu hết sức nguy hiểm, Kăn Tréc cùng đồng đội sử dụng súng bộ binh bắn vào máy bay địch khi chúng lên xuống đường băng. Với cách đánh táo bạo và bất ngờ, lực lượng du kích đã bắn rơi 3 chiếc máy bay, đồng thời góp phần ngăn chặn hoạt động rải chất độc phá hoại mùa màng của quân địch.

Chiến công ấy cho thấy sự gan dạ và khả năng chiến đấu đáng nể của nữ du kích Pa Cô. Nhưng điều đáng quý hơn là Kăn Tréc không chiến đấu vì thành tích cá nhân. Với chị, mỗi trận đánh đều gắn với việc bảo vệ bản làng, bảo vệ đồng bào và giữ vững cơ sở cách mạng.

Trong những năm chiến tranh, chị luôn được đồng đội tin tưởng. Khi cần người trinh sát, liên lạc hoặc chỉ huy chiến đấu, Kăn Tréc sẵn sàng nhận nhiệm vụ. Chị vừa trực tiếp cầm súng, vừa vận động nhân dân tham gia kháng chiến.

Đồng bào Pa Cô khi ấy phải đối mặt với vô vàn khó khăn. Nhưng từ những bản làng giữa đại ngàn, người dân vẫn kiên trì bảo vệ cán bộ, chăm sóc thương binh, vận chuyển lương thực và cung cấp thông tin. Những đóng góp ấy tạo nên hậu phương tại chỗ rất quan trọng cho lực lượng cách mạng.

Kăn Tréc là một trong những người tiêu biểu cho sức mạnh ấy. Chị không có vũ khí hiện đại, không có điều kiện chiến đấu thuận lợi, nhưng có lòng dũng cảm, sự am hiểu địa hình và đặc biệt là sự tin tưởng của đồng bào.

Cuộc đời chiến đấu của Kăn Tréc kết thúc trong những năm tháng chiến tranh. Chị đã anh dũng hy sinh, để lại sự tiếc thương sâu sắc trong đồng đội và đồng bào Pa Cô. Sự hy sinh của chị góp thêm một trang bi tráng vào lịch sử đấu tranh của A Lưới.

Kăn Tréc sau đó được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi của chị trở thành niềm tự hào của đồng bào Pa Cô và các dân tộc ở vùng Trường Sơn.

Câu chuyện về Kăn Tréc đặc biệt bởi chị là một người phụ nữ dân tộc thiểu số đã trực tiếp cầm súng chiến đấu trong một giai đoạn vô cùng ác liệt. Từ một cô gái Pa Cô 19 tuổi, chị trở thành người chỉ huy du kích, trải qua hàng chục trận đánh và cuối cùng hy sinh vì quê hương.

Ngày nay, A Lưới đã có những đổi thay lớn. Những bản làng từng chịu bom đạn giờ đã có trường học, đường giao thông, điện và những điều kiện tốt hơn để phát triển. Nhưng phía sau sự bình yên ấy là ký ức về một thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh.

Kăn Tréc là một trong những người như vậy.

Câu chuyện của chị nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng lòng yêu nước không phụ thuộc vào tuổi tác, giới tính hay dân tộc. Một cô gái Pa Cô giữa núi rừng Trường Sơn cũng có thể trở thành người chiến sĩ kiên cường, góp sức mình vào sự nghiệp chung của cả dân tộc.

Và khi nhắc đến những người đã hy sinh cho quê hương A Lưới, người dân nơi đây có quyền tự hào về Kăn Tréc – người nữ du kích Pa Cô đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ để bảo vệ bản làng, bảo vệ đồng bào và góp phần vào cuộc đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước.