KỂ CHUYỆN VỀ LIỆT SỸ ĐỖ THỊ NHƯ
KỂ CHUYỆN VỀ LIỆT SỸ ĐỖ THỊ NHƯ
Chị Đỗ Thị Như, sinh năm 1940 lớn lên trong gia đình có nhiều thế hệ giàu lòng yêu nước ở thôn La Châu xã Hòa Khương, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng. Con ông bà nối tiếp truyền thống cách mạng Chị tham gia hoạt động cách mạng năm 1960, thời điểm ngày thành lập Mặt trận dân tộc giải phóng Miền Nam. Chị lặn lội với phong trào cách mạng ở địa phương.
Đến năm 1961 chị kết duyên với anh Trần Văn Chúc ở làng Cẩm Toại, vợ chồng chung sống rất hạnh phúc. Vào năm 1963 sinh ra một bé trai, vợ chồng tần tảo làm ăn nuôi dưỡng con, Cả 2 vợ chồng đều tham gia hoạt động cách mạng ở địa phương, xây dựng cơ sở vận động nhân dân đóng, gửi nuôi quân, làm chỗ dựa cho cán bộ du kích ở thôn, xã để thực hiện chủ trương của cấp trên diệt ác, phá kèm, uy hiếp bọn liên gia, ấp trưởng mở ra thế trận toàn dân đánh giặc giữ nước. Thật vậy ngoài đánh trận còn phải đảm bảo lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh.…
Chấp hành chủ trương của cấp trên xây dựng đường dây vận chuyển từ Hòa Hưng (nay xã Hòa Phong) vào Hòa Lương (nay xã Hòa Khương), để chuyển lên căn cứ chị Như vừa bám địch, vừa dẫn đường đi trót lọt nhiều chuyến an toàn, bởi chị là người Hòa Khương nên chị né tránh những nơi nguy hiểm.
Năm 1965 Mỹ sang xâm lược nước ta chúng đổ bộ vào Đà Nẵng. Hòa Vang hứng mũi chịu sào, mỹ đánh phá ác liệt, dồn dân vào ấp chiến lược mặc khác cày ủi, phát hoang, đốt phá thành vùng trắng lúc bấy giờ cán bộ du kích gặp mặt rất nhiều khó khăn. Vì vậy yêu cầu lực lượng của tỉnh thế là anh Trần Chúc chồng chị Như được cấp trên điều lên bố trí công tác trong Ban an ninh tỉnh Quảng Đà, anh cùng cán bộ chiến sĩ Ban cải huấn 1 số tù tiến bộ được cấp trên cho về gia đình, trong đó có 1 số anh không về mà xin ra công tác được bố trí vào đội vận chuyển của tỉnh.
Năm 1968 chuyến đi công tác xuống vùng sâu bị Mỹ, ngụy phục bắn anh hy sinh. Được tin chị Như rất đau khổ vì mất đi người thân, người bạn đời trăm năm với nghị lực phi thường âm thầm chịu đựng, vượt qua thù nhà, nợ nước ung đúc chị mối thù không đội trời chung, chị hăng hái cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, cấp trên phân công nhiệm vụ Hội trưởng Hội phụ nữ giải phóng xã, kiêm Xã đội phó Hòa Hưng (nay xã Hòa Phong).
Tình hình địa phương địch ráo riết, đánh phá gây khó khăn cho cán bộ du kích, anh chị em trong màn đêm ẩn núp bụi, bờ, chị đề xuất với cấp ủy vận động nhân dân vùng trắng che tạm một phòng nhỏ, che kín xung quanh đưa bàn thờ ông bà vào hương khói để bà con lên xuống, tạo điều kiện cho cán bộ du kích gặp dân có thể nắm tình hình địch, mặc khác dân tiếp tế thức ăn như lương thực, thực phẩm cho anh chị em, được cấp trên đánh giá cao của kế hoạch này. Từ đó mà phong trào cách mạng ở địa phương được củng cố và phát triển.
Đến cuối năm 1972 đầu năm 1973 đồng chí Trần Quốc Thương, Bí thư xã, chị Đỗ Thị Như và anh Lê Trung Thành, đi công tác vùng sâu, xây dựng cơ sở nhằm trấn an nhân dân trên đường về, vào nhà dân bỏ không cho là nơi an toàn, 3 đồng chí vào nghĩ nhà ông Tư Ngữ ở thôn Bồ Bản, bị gián điệp chỉ điểm địch bao vay tập kích bất ngờ đồng chí Trần Quốc Thương hy sinh, đồng chí Đỗ Thị Như bị thương nặng, đồng chí Lê Trung Thành bị bắt sống, lúc bấy giờ trời hừng sáng, chúng biết chị Như là cán bộ có uy tín đối với nhân dân, chị cất dấu nhiều tài liệu quan trọng, kể cả vũ khí, chúng khai thác hành hạ, chị vẫn giữ vững khí tiết của người cán bộ Cộng sản, suy nghĩ của chị địch sẽ bắn chết chị ngay bây giờ với tư tưởng cách mạng với sự trung kiên, bất khuất, tin tưởng vào sự thắng lợi của Đảng, của cách mạng, thế rồi chị lừa bọn chúng đưa chị về nhà để chị chỉ tài liệu và súng đạn, bọn chúng nghe theo đưa chị về đứng trước hầm trú ẩn bom, đạn của gia đình, chị hô khẩu hiệu “Hồ Chí Minh muôn năm, Đảng nhân dân cách mạng Miền Nam muôn năm. Đá đảo đế quốc Mỹ, đá đảo bọn tay sai bán nước”, thế là chúng bắn, xô chị xuống hầm ở nhà mình, chị vĩnh biệt gia đình, vĩnh biệt nhân dân thôn, xã.
Sự hy sinh của chị Đỗ Thị Như đã để lại kiên trung, bất khuất, hành động anh hùng, tấm gương sáng ngời vì nước quên thân, lý tưởng cách mạng của chị Như còn lưu truyền mãi với thời gian, với nhân dân làng Cẩm Toại, xã Hòa Hưng (nay xã Hòa Phong).
Hòa Phong, ngày 13 tháng 03 năm 2025
Người kể
Lê Đình Ngữ
