khách sạn Hilton Hà Nội

"khách sạn Hilton Hà Nội", nơi giam giữ gần 600 giặc lái phi công Mỹ. Vị "khách" đầu tiên của khách sạn này là Đại tá Không quân Mỹ Floyd James Thompson, bị bắt giữ tại Hòn Gai, Quảng Ninh từ ngày 26.3.1964, được trao trả vào ngày 16.3.1973, thiếu 10 ngày nữa là vừa tròn chín năm. Viên phi công này cũng là tù binh chiến tranh bị giam cầm lâu nhất trong lịch sử Quân đội Mỹ, tới nay vẫn chưa có ai phá được "kỷ lục" này.

Thiếu tá Hải quân John Harry Yuill (tham gia lái máy bay B-52, bị bắt ngày 22/12/1972) đã nói lên cảm nhận: “Đêm 26/12/1972, dưới hầm trú ẩn của Quân đội Việt Nam, tôi đã bịt chặt hai tai để không phải nghe tiếng bom của B-52. Tôi tự hỏi cuộc đời mình không biết sẽ thế nào. Thế mà trước đó, chính tôi đã bay trên những căn nhà này, đã ném bom xuống. Không biết đêm nay tôi có chết vì bom của chính đồng đội mình hay không?”.

Thiếu tá Không quân Carl H. Jeffcoat (bị bắt ngày 27/12/1972) cho biết: “Thế là rõ. Chúng tôi bị lừa. Chỉ có thể là như thế. Họ bảo chúng tôi là ném bom mục tiêu quân sự. Đánh liền 4 lần vào một bệnh viện lớn, với hàng chục tấn bom thì không thể gọi là nhầm lẫn được”.

William W.Conlee (Trung tá điều khiển điện tử trên B-52) thừa nhận: “Chúng tôi được đến tận nơi xem một dãy phố dài, một bệnh viện lớn. Chúng tôi rất ngạc nhiên và rất hổ thẹn. Chúng tôi bị cấp trên lừa. Vâng. Đó là một sự lừa dối. Họ bảo là mục tiêu quân sự, nhưng thật ra là vùng đông dân. Bom ném theo bản đồ được đánh dấu kỹ, không thể nhầm lẫn!”.

Sự ám ảnh còn theo William W.Conlee trong những ngày bị giam ở Hỏa Lò: “Tôi nhớ mãi quang cảnh những hố bom giữa Hà Nội. Cái bảng lớn đề những dòng chữ màu đỏ và đen "Đời đời ghi xương khắc cốt tội ác của giặc Mỹ" cứ ám ảnh tôi. Tôi biết rằng người Việt Nam lúc bắt tôi dù có đánh và xé xác tôi ra, chúng tôi cũng phải chịu".