Khâm Thiên - Đêm sao chổi nở

Đó là đêm ngày 26 tháng 12 năm 1972 — ngày thứ 9 của chiến dịch tập kích đường không "Linebacker II" mà quân đội Mỹ trút xuống Hà Nội. Trong chuỗi ngày đạn xới bom cày ấy, phố Khâm Thiên đã trở thành một biểu tượng đau thương nhưng chan chứa tình người và kiên cường bất khuất của mảnh đất Thủ đô.

Khâm Thiên thời ấy là một tuyến phố đông đúc, nhộn nhịp bậc nhất Hà Nội. Dù chính quyền đã vận động người dân sơ tán về các vùng quê, nhiều gia đình vẫn chọn ở lại — người thì phụ trách tự vệ chiến đấu, người bám trụ để giữ mái nhà, hoặc chỉ đơn giản là vì "nghĩ rằng khu dân cư bình thường thì bom đạn Mỹ sẽ chừa ra".

Đúng 22 giờ 45 phút, còi báo động vang lên xé rách màn đêm giá lạnh. Ngay sau đó, những chớp lửa sáng rực cùng tiếng gầm rung chuyển đất trời ập đến. Nhiều tốp máy bay B-52 của Mỹ đã trút hàng trăm quả bom rải thảm xuống dải đất dài chỉ hơn 1 km của phố Khâm Thiên. Trong phút chốc, cả khối phố sầm uất chìm trong khói bụi, lửa đỏ và những tiếng gào thán.

Trận rải thảm đêm đó đã cướp đi sinh mạng của 287 người dân lành, làm thương hơn 290 người và phá hủy hoàn toàn gần 2.000 ngôi nhà.

Ngay khi tiếng nổ vừa dứt, khi khói bom còn chưa tan, cả phố Khâm Thiên biến thành một đại trường quay của lòng nhân ái và sự dũng cảm.

Những chiến sĩ tự vệ, bộ đội và nhân viên y tế chẳng quản ngại bom rơi có thể tiếp diễn, lao ngay vào các đống gạch đổ nát. Họ dùng tay trần bới từng viên gạch, tìm kiếm từng hơi thở. Có những câu chuyện lấy đi nước mắt của bao thế hệ:

- Tấm lưng của người mẹ: Tại ngôi nhà số 47, lực lượng cứu hộ tìm thấy một người mẹ trẻ ngã xuống nhưng hai tay vẫn ôm chặt đứa con nhỏ vào lòng, lấy lưng hứng chịu gạch đá sạt lở để giữ lại sự sống cho con.

- Tình hàng xóm trong đêm tối: Những người còn sống sót không ai bỏ đi. Họ chia nhau từng ngụm nước, manh áo ấm, thức trắng đêm cùng lực lượng y tế đào xới tìm người thân và xóm giềng.

Sau khi chiến tranh lùi xa, tại chính ngôi nhà số 51 bị bom B-52 san phẳng, Đài tưởng niệm Khâm Thiên đã được dựng lên. Trung tâm của đài tưởng niệm là bức tượng bằng đá khắc họa hình ảnh một người mẹ bế đứa con đã mất, gương mặt ngẩng cao thể hiện sự đau thương nhưng không chút sợ hãi.

Dưới chân bức tượng ấy, dòng chữ "Khâm Thiên khắc sâu căm thù giặc Mỹ" như một lời nhắc nhở thế hệ sau về giá trị của hòa bình, về sự hy sinh vô bờ bến của những người đi trước.

Khâm Thiên hôm nay đã hồi sinh mạnh mẽ, trở lại là một phố phường sầm uất, nhộn nhịp của Hà Nội. Nhưng câu chuyện về đêm 26 tháng 12 năm 1972 sẽ mãi là một trang sử không thể nào quên — trang sử được viết bằng máu, tình thương và tinh thần bất khuất của con người Thủ đô.