Khẩu lệnh "Nhằm thẳng quân thù mà bắn" giữa trận địa pháo cao xạ

Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1933 tại Vĩnh Yên, nay thuộc tỉnh Vĩnh Phúc. Trưởng thành từ một gia đình lao động nghèo, ông tham gia Quân đội nhân dân Việt Nam năm 1952 và trải qua nhiều vị trí công tác khác nhau trước khi trở thành chính trị viên đại đội pháo cao xạ. Đến năm 1964, khi chiến tranh phá hoại bằng không quân của Hoa Kỳ mở rộng ra miền Bắc, đơn vị của ông được giao nhiệm vụ bảo vệ các tuyến giao thông và mục tiêu quan trọng tại Quảng Bình. Trong hoàn cảnh đó, tên tuổi của ông gắn liền với một sự kiện đặc biệt diễn ra trên trận địa pháo cao xạ.

Ngày 18 tháng 11 năm 1964, trong một trận chiến đấu chống máy bay Mỹ tại khu vực Quảng Bình, đơn vị của Nguyễn Viết Xuân liên tục bị oanh kích. Trong lúc kiểm tra và động viên bộ đội, ông bị thương nặng ở chân. Mặc dù vậy, ông vẫn tiếp tục bám trận địa, chỉ huy chiến đấu và động viên cán bộ chiến sĩ giữ vững vị trí. Nhiều tài liệu lịch sử ghi nhận rằng trong thời điểm ác liệt của trận đánh, ông đã hô vang khẩu lệnh “Nhằm thẳng quân thù mà bắn”, trở thành lời hiệu triệu quen thuộc đối với nhiều thế hệ bộ đội phòng không sau này.

Sau trận chiến, do vết thương quá nặng, Nguyễn Viết Xuân đã hy sinh khi mới 31 tuổi. Tấm gương chiến đấu và tinh thần kiên cường của ông nhanh chóng được lan tỏa trong toàn quân, trở thành động lực cổ vũ cán bộ chiến sĩ trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Năm 1967, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đến nay, khẩu lệnh gắn với tên tuổi Nguyễn Viết Xuân vẫn được nhiều tài liệu lịch sử, sách giáo khoa và công trình truyền thống quân đội nhắc đến như biểu tượng của ý chí chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.