KHẨU PHẦN ĂN CUỐI CÙNG
Câu chuyện về khẩu phần ăn cuối cùng của người lính trước một trận đánh lớn, nơi bữa ăn không chỉ để no mà còn là cách con người chào tạm biệt cuộc sống trong lặng lẽ.
Khẩu phần ăn của người lính ở Thành cổ vốn đã ít ỏi. Nhưng có những bữa ăn, dù không ai nói ra, chúng tôi đều ngầm hiểu: đó có thể là bữa cuối cùng.
Buổi chiều hôm ấy, trước giờ xung phong, mỗi người được phát một phần lương khô và một ít cá khô. Không có bát đũa. Chúng tôi ngồi tựa vào thành hào, lưng chạm đất ẩm, ăn trong im lặng. Không ai đùa cợt. Không ai nói chuyện quê nhà.
Không khí khác hẳn mọi ngày.
Tôi để ý thấy nhiều người ăn chậm hơn thường lệ, nhai kỹ hơn, như muốn giữ lại cảm giác được ăn lâu thêm một chút. Có người chia bớt phần của mình cho đồng đội bị thương nhẹ. Có người lặng lẽ gói lại nửa khẩu phần, nhét vào túi áo, không phải để dành cho mình, mà để nếu còn sống, sẽ mang theo.
Tôi nhìn một đồng đội trẻ ngồi đối diện. Cậu ăn xong rất sớm, rồi lấy miếng lương khô còn thừa bẻ làm đôi, đưa cho tôi. Tôi lắc đầu. Cậu cười:
– Lỡ tí nữa… tao không cần nữa.
Câu nói ấy nhẹ như gió, nhưng khiến ngực tôi nghẹn lại.
Chúng tôi hiểu rằng: bữa ăn này không phải để no. Nó là nghi thức cuối cùng để con người níu lại sự bình thường trước khi bước vào nơi không còn gì bình thường nữa.
Sau trận đánh, không phải ai cũng trở về. Khẩu phần ăn còn thừa trong túi áo nhiều người vẫn còn nguyên. Lương khô khô cứng, cá khô mặn chát, nhưng chưa bao giờ tôi thấy một bữa ăn nào nặng đến thế.
Nhiều năm sau, mỗi khi bỏ thừa thức ăn, tôi lại nhớ đến khẩu phần ăn cuối cùng ấy. Nhớ đến những người đã không còn cơ hội ăn thêm một bữa nào nữa trên đời.
