KHẨU PHÁO KHAI HỎA MỞ MÀN CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ (Kỷ niệm 72 năm chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ 7/5/1954 – 7/5/2026)

KHẨU PHÁO KHAI HỎA MỞ MÀN CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ (Kỷ niệm 72 năm chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ 7/5/1954 – 7/5/2026)

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ (1954), thực dân Pháp luôn tự tin cho rằng mình có một lực lượng quân sự vô cùng hùng mạnh, với tổng quân lính 16.000 người, được trang bị nhiều vũ khí hạng nặng như: Pháo 155mm, súng cối 120mm, cùng 1 đại đội xe tăng 18 tấn... Ngoài ra, với sự yểm trợ của lực lượng không quân, với 227 chiếc máy bay ném bom, tiêm kích, 101 máy bay vận tải trên toàn Đông Dương, thực dân Pháp xác định biến chiến trường Điện Biên Phủ thành chiếc “cối xay thịt” đối với bộ đội Việt Nam. Tại Việt Nam thời điểm đó, lựu pháo đã được chuyển đến trận địa một cách bí mật theo cái cách gần như chưa từng có tiền lệ trong lịch sử chiến tranh thế giới. Được xếp hạng vào loại vũ khí hạng nặng, khẩu lựu pháo M2A1 chính là khẩu pháo đã khai hỏa những loạt đầu tiên, mở màn cho chiến dịch Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu". Để đảm bảo tính bí mật và bất ngờ cho chiến dịch Điện Biên Phủ, việc di chuyển pháo vào vị trí chiến đấu hoàn toàn được thực hiện bằng sức người. Khẩu lựu pháo nặng khoảng 2,2 tấn được kéo qua những dốc đèo hiểm trở bằng ý chí quật cường của những người lính cụ Hồ. Kéo pháo vào rồi lại kéo pháo ra để đảm bảo tính chắc thắng của chiến dịch, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã quyết định thay đổi phương án tác chiến ngay trước giờ nổ súng. Những khẩu lựu pháo 105mm lại bí mật tiếp cận vị trí chiến đấu mà quân Pháp tại Điện Biên Phủ không hề hay biết. Những khẩu lựu pháo 105mm được ngụy trang kỹ càng trong các hầm sâu bên trong lòng núi chỉ nhô mỗi nòng pháo ra ngoài để bắn, bên cạnh đó còn hàng trăm trận địa pháo giả khiến quân Pháp hoàn toàn mù tịt. Có trọng lượng chỉ khoảng 2,2 tấn, đây là một trong những khẩu pháo cỡ nòng 105mm nhẹ và cơ động nhất thời bấy giờ. Đây chính là lý do tại sao khẩu pháo này lại được lựa chọn làm vũ khí chính để quân và dân ta kéo lên hai điểm cao, khai hỏa nhắm thẳng vào thung lũng Mường Thanh.

Tổng cộng hai khẩu pháo đã phải di chuyển hành trình dài 15 km đường rừng núi, từ phía Đông Bắc sang Tây Bắc Điện Biên Phủ, vượt qua đỉnh cao nhất là Pú Pha Sỏng cao 1150 mét và qua thung lũng Nậm Kho Hu sâu âm 600 mét so với mực nước biển. Hành trình thần kỳ đấy đã khiến cả thế giới phải thán phục, nhất là khi quân và dân ta đã kéo những khẩu M2A1 qua những con dốc cao tới 60 độ chỉ hoàn toàn bằng tay. Chính điều "không tưởng" này đã khiến toàn bộ quân đội Pháp ở Mường Thanh phải ngỡ ngàng khi nghe thấy những loạt đạn pháo đầu tiên được ta bắn đi. Có chiều dài tổng cộng 5,94 mét, khẩu lựu pháo M2A1 sử dụng cỡ đạn 105x372R cỡ 105mm, pháo có khả năng nâng góc cao tối đa 66 độ và hạ góc tối đa -5 độ. Có tầm bắn xa nhất là 11270 mét, khi đặt trên hai đỉnh núi cao nhất của dẫy Pú Hồng Mèo và Pú Tà Cọ bao xung quanh thung lũng Mường Thanh, hai khẩu pháo này của ta có thể khai hỏa vào bất cứ vị trí nào trong trận địa của quân đội Pháp. Với hỏa lực cực mạnh và lợi thế bất ngờ như vậy, M2A1 đã góp phần giúp quân và dân ta giành chiến thắng lịch sử trong trận Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu". Tượng đài Hò kéo pháo ở Điện Biên Phủ với hình tượng hò kéo pháo bất diệt của quân và dân ta. Chính khẩu pháo này đã góp phần không nhỏ vào chiến thằng lừng lẫy mà quân và dân ta đạt được cách đây 69 năm./. P/S: Khẩu lựu pháo 105mm, có 2 lá chắn kép kiểu M2A1 đã khai hỏa những loạt đầu tiên, mở màn cho chiến dịch Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” hiện trưng bày tại tiền sảnh Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam./.