"Khẩu pháo sống" trên chiến trường Điện Biên Phủ

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hoàng Văn Phác (1927–1983, quê ở xã Hoàng Vân, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang) là một trong những gương mặt tiêu biểu của binh chủng Pháo binh Quân đội nhân dân Việt Nam. Nhập ngũ năm 1950, ông gắn bó trọn vẹn thời tuổi trẻ với pháo gian khổ nhưng oanh liệt, từng giữ chức vụ Trung đội trưởng Pháo cao xạ thuộc Đại đoàn 351. Tên tuổi của ông gắn liền với lòng dũng cảm phi thường, sự sáng tạo và tinh thần xả thân bảo vệ pháo trong chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.

Những chiến công dũng cảm và sáng tạo trên chiến trường

• Chiến dịch Tây Bắc (1952): Trong các trận đánh vây hãm và tiến công các cứ điểm của quân Pháp tại Tây Bắc, Hoàng Văn Phác cùng đơn vị pháo mặt đất đã khắc phục muôn vàn khó khăn về địa hình để đưa pháo vào trận địa. Trong một trận đánh ác liệt, khi khẩu pháo bị hỏng bộ phận ngắm bắn, ông đã kiên trí dùng tầm mắt ngắm qua nòng pháo trực tiếp, chỉ huy khẩu đội bắn trúng 3 lô cốt địch, mở đường cho bộ binh tiến công.

• Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954) – Kéo pháo và bám trụ trận địa:

• Hành quân kéo pháo vượt đèo: Trong giai đoạn chuẩn bị cho chiến dịch, Hoàng Văn Phác cùng đồng đội đã tham gia đợt kéo pháo bằng tay lịch sử vượt qua những dốc cao hẹp và vực sâu thăm thẳm tại lòng chảo Điện Biên. Khi pháo có nguy cơ đứt dây đà trôi xuống vực, ông đã không ngần ngại lao mình vào ghìm giữ chèn pháo, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho khí tài.

• Trận chiến bảo vệ bầu trời lòng chảo: Chuyển sang nhiệm vụ pháo cao xạ 37mm bảo vệ tuyến đường giao thông và các khu vực pháo binh ta, trung đội của ông liên tục chịu sự bắn phá dữ dội từ máy bay và pháo binh Pháp. Trong trận đánh bảo vệ gốc cây Chè (điểm cao then chốt), máy bay địch dội bom làm khẩu đội của ông bị thương vong nặng, bản thân ông bị thương nhiều chỗ trên cơ thể.

Danh hiệu cao quý và sự ghi nhận

Xuyên suốt các chiến dịch lớn, Hoàng Văn Phác luôn nêu cao tinh thần "thà gục tại trận địa chứ quyết không rời pháo". Ông cùng đơn vị đã bắn rơi và bắn cháy nhiều máy bay Pháp, góp phần quan trọng vào việc khống chế vùng trời Điện Biên Phủ, tạo điều kiện cho lực lượng ta xiết chặt vòng vây.

Với những cống hiến và chiến công đặc biệt xuất sắc, ngày 7 tháng 5 năm 1956, Hoàng Văn Phác đã được Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng Huân chương Chiến công.

Trang sử "thời hoa lửa" của Anh hùng Hoàng Văn Phác là minh chứng ngời sáng cho ý chí kiên cường, tinh thần làm chủ khí tài và sự xả thân vì độc lập dân tộc của thế hệ chiến sĩ pháo binh Việt Nam.