Khi Bác Hồ giao Hoàng Văn Thái xây dựng cơ quan tham mưu đầu tiên của Quân đội

Sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời ngày 2/9/1945, Chính phủ lâm thời phải nhanh chóng xây dựng bộ máy quản lý nhà nước và lực lượng quốc phòng. Trong bối cảnh đó, việc thành lập một cơ quan tham mưu thống nhất cho quân đội là nhiệm vụ cấp bách.

Ngày 7/9/1945, Bộ Tổng Tham mưu được thành lập. Theo các tài liệu lịch sử của Bộ Quốc phòng, Hoàng Văn Thái được giao đảm nhiệm chức vụ Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên khi mới 30 tuổi.

Thời điểm ấy, quân đội cách mạng được hình thành từ nhiều lực lượng khác nhau như Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, Cứu quốc quân và các đội tự vệ địa phương. Hệ thống tổ chức, thông tin liên lạc, chế độ báo cáo và phương thức chỉ huy chưa thống nhất.

Nhiệm vụ đặt ra cho Hoàng Văn Thái không chỉ là điều hành một cơ quan mới thành lập mà còn phải xây dựng toàn bộ nền nếp hoạt động của ngành tham mưu quân đội. Ông cùng các cộng sự xây dựng các quy định đầu tiên về thu thập tin tức, lập kế hoạch tác chiến, truyền đạt mệnh lệnh và tổ chức trực ban.

Trong điều kiện thiếu thốn về nhân lực và phương tiện, cơ quan Bộ Tổng Tham mưu vẫn duy trì hoạt động liên tục. Những nền móng được xây dựng từ năm 1945 đã trở thành cơ sở để Bộ Tổng Tham mưu phát triển trong suốt hai cuộc kháng chiến.

Các nhà nghiên cứu quân sự đánh giá rằng đóng góp lớn của Hoàng Văn Thái không chỉ nằm ở việc chỉ huy chiến dịch mà còn ở việc hình thành một cơ quan tham mưu hiện đại, hoạt động theo nguyên tắc khoa học và thống nhất.