KHI ĐỒNG ĐỘI GỌI ĐÓ LÀ “MỘT CÁI SỐ”
Trong những năm tháng chiến tranh, người lính bước vào trận mạc với lòng can đảm, tinh thần trách nhiệm và niềm tin vào nhiệm vụ. Nhưng bên cạnh tất cả những điều ấy, có một thứ mà những người từng trực tiếp chiến đấu thường nhắc đến bằng một cách rất giản dị: may mắn được trở về. Với Cựu chiến binh Nguyễn Thanh Tỉnh, ký ức ấy được gói lại trong một câu nói của những người đồng đội năm xưa: “Một ngày chiến đấu đến năm, sáu trận mà ông còn về được đây thì rõ là một cái số thế nào đó mới về được.” “Một cái số” – cách nói mộc mạc của những người lính sau những ngày đối diện với hiểm nguy. Đó không phải là lời giải thích cho chiến tranh, càng không phải sự phủ nhận ý chí và bản lĩnh của người lính. Đó là cách những con người từng đứng giữa ranh giới của sự sống và cái chết nhìn lại những gì mình đã trải qua.
Câu chuyện của Nguyễn Thanh Tỉnh bắt đầu từ những năm tháng tuổi trẻ.
Ngay từ khi 18 tuổi, ông đã tham gia công tác cách mạng tại địa phương và từng là một cán bộ Đoàn. Đó là thời kỳ đất nước còn trong chiến tranh, khi lý tưởng và trách nhiệm với quê hương đã sớm trở thành một phần trong suy nghĩ của nhiều thanh niên.
Năm 1967, ông vào chiến trường.
Khi ấy ông khoảng 25 tuổi. Tuổi đời còn trẻ, chưa lập gia đình, quê nhà vẫn có những người thân và tình cảm riêng tư mà ông phải gác lại để lên đường.
Năm 1968, ông tham gia trận chiến đầu tiên trong chiến dịch Mậu Thân tại Huế. Đơn vị của ông thuộc Sư đoàn 324, thực hiện nhiệm vụ ở vòng ngoài, phối hợp với lực lượng chủ lực trực tiếp chiến đấu.
Từ thời điểm ấy, cuộc đời người thanh niên Nguyễn Thanh Tỉnh gắn với chiến trường miền Nam trong khoảng 10 năm.
Nhưng nếu chỉ nói về thời gian thì chưa đủ để hình dung những gì ông đã trải qua.
Điều quan trọng hơn là trong từng ngày của mười năm ấy, sự sống của người lính luôn phải đối mặt với những thử thách không thể đo đếm.
“NĂM, SÁU TRẬN MỘT NGÀY”
Có những ngày chiến đấu diễn ra liên tục.
Ông kể rằng vào những thời điểm cao điểm, một ngày có thể phải trải qua 5–6 trận đánh.
Với người bình thường, một ngày năm, sáu lần phải đối diện với hiểm nguy là điều rất khó tưởng tượng.
Nhưng với người lính, đó có thể là thực tế của chiến trường.
Sau một trận đánh, họ không biết trận tiếp theo sẽ đến lúc nào.
Có thể phải tiếp tục hành quân.
Có thể phải phối hợp với đơn vị khác.
Có thể phải thực hiện nhiệm vụ mới.
Thời gian nghỉ ngơi bị thu hẹp.
Cơ thể mệt mỏi nhưng tinh thần vẫn phải tỉnh táo.
Trong hoàn cảnh ấy, mỗi lần trở về sau một ngày chiến đấu không chỉ đơn thuần là kết thúc một ngày.
Đó là một lần người lính biết rằng mình vẫn còn sống.
Vẫn còn đồng đội bên cạnh.
Vẫn còn cơ hội tiếp tục nhiệm vụ.
Và với Nguyễn Thanh Tỉnh, chính những ngày như vậy đã khiến đồng đội nói với ông rằng: “Đó là một cái số.”
“CÁI SỐ” KHÔNG THỂ TÁCH RỜI BẢN LĨNH
Nếu chỉ nghe câu nói ấy, người ta có thể nghĩ rằng việc trở về chỉ nhờ may mắn.
Nhưng câu chuyện của một người lính cho thấy điều đó không đơn giản.
Để có thể sống và chiến đấu qua nhiều năm ở chiến trường, người lính phải có sức chịu đựng, khả năng thích nghi, tinh thần kỷ luật và sự bình tĩnh trước những tình huống nguy hiểm.
Nguyễn Thanh Tỉnh từng nhiều lần tham gia những nhiệm vụ trinh sát cùng chiến sĩ liên lạc.
Có những đêm mưa rét, người lính phải di chuyển trong bóng tối và tiếp cận rất gần vị trí của đối phương.
Ông kể có những lúc người trinh sát tiến sát đến mức chạm vào áo mưa của lính đối phương mà họ không hề hay biết.
Những nhiệm vụ như vậy không chỉ cần lòng dũng cảm.
Nó còn đòi hỏi sự kiên nhẫn, thận trọng và khả năng làm chủ bản thân.
Trong hoàn cảnh đó, “cái số” mà đồng đội nhắc tới có lẽ là tổng hòa của nhiều yếu tố: bản lĩnh của người lính, sự phối hợp của đồng đội, kinh nghiệm chiến đấu và cả những may mắn mà không ai có thể chủ động lựa chọn.
MỖI LẦN TRỞ VỀ LÀ MỘT LẦN NHÌN LẠI ĐỘI HÌNH
Điều đặc biệt trong ký ức của người lính là sau mỗi nhiệm vụ, họ không chỉ nghĩ đến chuyện mình còn sống.
Họ còn nhìn xem những người bên cạnh còn đủ mặt hay không.
Chiến tranh khiến con người hiểu sâu sắc giá trị của hai chữ “đồng đội”.
Một người có thể trở về nhưng người bên cạnh lại không.
Một người hôm nay còn cùng mình thực hiện nhiệm vụ, ngày hôm sau đã trở thành cái tên được nhắc lại trong sự tiếc thương.
Nguyễn Thanh Tỉnh từng chứng kiến sự mất mát ấy trong những năm chiến đấu.
Ông nhớ về một đại đội gồm 120 chàng trai trẻ mà ông nhận quân bổ sung khi giữ cương vị Đại đội trưởng. Những người lính ấy trẻ trung, khỏe mạnh, đầy sức sống.
Nhưng sau một vài trận đánh, đại đội chỉ còn khoảng 20–23 người sống sót.
Nhìn vào sự mất mát ấy, người ta càng hiểu vì sao những người lính sau mỗi trận chiến lại coi việc được trở về là một điều quý giá.
Bởi họ biết rằng không phải ai cũng có được cơ hội ấy.
GIA ĐÌNH Ở QUÊ NHÀ CŨNG HIỂU “CÁI SỐ” CỦA NGƯỜI LÍNH
Người lính ở chiến trường có đồng đội bên cạnh, nhưng phía sau họ còn có một gia đình.
Nguyễn Thanh Tỉnh ra đi khi tuổi đời còn trẻ, chưa lập gia đình nhưng đã có người thương ở quê nhà.
Trong khoảng thời gian chiến đấu, ông gần như không có điều kiện về phép.
Gia đình phải sống với sự chờ đợi.
Họ hiểu rằng người con của mình đang ở nơi nguy hiểm và có thể hy sinh bất cứ lúc nào.
Vì thế, mỗi lần nhận được tin người lính vẫn còn sống, đó là một niềm vui.
Một lá thư.
Một lời nhắn.
Một tin báo rằng người con vẫn đang hoàn thành nhiệm vụ.
Những điều tưởng như rất nhỏ ấy ở hậu phương lại có giá trị vô cùng lớn.
Và nếu một ngày người lính trở về, sự trở về ấy không chỉ thuộc về riêng họ.
Đó là niềm vui của cả gia đình.
TỪ “MỘT CÁI SỐ” ĐẾN MỘT CUỘC ĐỜI CỐNG HIẾN
Sau năm 1975, Nguyễn Thanh Tỉnh tiếp tục thực hiện nhiệm vụ. Với kinh nghiệm chiến đấu, ông được điều động ra Bắc làm công tác tham mưu tác chiến, tiếp tục tham gia nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.
Tổng cộng, ông có gần 30 năm trong quân ngũ.
Sau khi nghỉ hưu, ông trở về địa phương và tiếp tục tham gia công tác xóm, từng đảm nhiệm các nhiệm vụ như Trưởng xóm, Bí thư xóm và phụ trách Hội Người cao tuổi.
Đến nay, ở tuổi 87, ông vẫn nhớ về những năm tháng đã qua.
Nhưng khi kể lại câu chuyện của mình, điều ông nhấn mạnh không phải là việc bản thân đã sống sót qua bao nhiêu trận đánh.
Điều ông trân trọng hơn là những người đã cùng mình đi qua chiến tranh.
Những người còn sống.
Những người đã hy sinh.
Và những người đã góp phần làm nên ngày hòa bình hôm nay.
“MỘT CÁI SỐ” VÀ GIÁ TRỊ CỦA HÒA BÌNH
Nhìn lại cuộc đời mình, Nguyễn Thanh Tỉnh hiểu rằng chiến tranh không phải là những câu chuyện có thể kể hết bằng vài trang sách.
Có những điều chỉ người trong cuộc mới hiểu được.
Có những khoảnh khắc mà ngay cả những người từng trải qua cũng khó diễn tả bằng lời.
Vì thế, câu nói “một cái số” của đồng đội năm xưa không nên được hiểu đơn thuần là chuyện may rủi.
Nó là lời thừa nhận rất chân thành của những người lính trước sự khắc nghiệt của chiến tranh.
Họ đã làm tất cả những gì có thể để hoàn thành nhiệm vụ.
Nhưng họ cũng hiểu rằng trong chiến trường, không ai có thể kiểm soát được tất cả.
Có người đã trở về.
Có người đã mãi mãi nằm lại.
Nguyễn Thanh Tỉnh là một trong những người may mắn được trở về để kể lại câu chuyện của thế hệ mình.
Và điều ông muốn gửi đến thế hệ trẻ hôm nay không phải là sự sợ hãi trước chiến tranh, mà là sự trân trọng đối với hòa bình.
Ông vui khi nhìn thấy những người trẻ khỏe mạnh, rạng rỡ, được học tập và sống trong những điều kiện mà thế hệ ông từng không có.
Ông mong các cháu luôn rèn luyện, có chí hướng và biết phấn đấu trong cuộc sống.
Bởi thế hệ của ông đã từng đứng giữa những ngày mà một ngày năm, sáu trận chiến vẫn chưa phải là điều bất thường.
Còn thế hệ hôm nay được sống trong những ngày không có tiếng súng.
Đó là điều đáng quý nhất.
“Khi đồng đội gọi đó là một cái số” – câu chuyện về Cựu chiến binh Nguyễn Thanh Tỉnh vì thế không chỉ kể về một người đã may mắn trở về sau những năm tháng chiến tranh.
Đó còn là câu chuyện về hàng nghìn, hàng vạn người đã không có được may mắn ấy.
Bởi mỗi người trở về đều mang theo ký ức về những người đã nằm lại.
Và mỗi câu chuyện của người trở về là một nhịp cầu nối thế hệ hôm nay với một thời lịch sử đã đi qua.
Một “cái số” đã giúp người lính trở về. Nhưng chính nghị lực, tình đồng đội và lý tưởng cống hiến đã giúp ông đi trọn con đường của một người lính. Để hôm nay, khi nhìn lại, điều còn đọng lại không phải là những trận đánh, mà là giá trị của sự sống, của tình đồng đội và của một nền hòa bình được đánh đổi bằng biết bao tuổi xuân.



