Khi lá cờ giải phóng tung bay trên mái phố Ninh Hòa
Phố huyện Ninh Hòa tĩnh lặng trước giờ bình minh
Sáng ngày 2-4-1975, sau khi đè bẹp hoàn toàn tuyến tử thủ đèo Phượng Hoàng, những đoàn xe quân sự cùng các chiến sĩ bộ binh Sư đoàn 10 thần tốc tràn xuống đồng bằng, hiệp đồng cùng lực lượng địa phương tiến vào giải phóng thị xã Ninh Hòa.
Khác hẳn với cảnh bom đạn rung chuyển nơi đỉnh đèo trước đó ít giờ, đón chào những người lính giải phóng là một thị xã gần như tĩnh lặng đến lạ kỳ. Ngụy quân, ngụy quyền đã hoảng loạn tháo chạy từ đêm hôm trước; dọc các con phố, cửa hàng cửa hiệu đều đóng kín then cài, người dân thấp thỏm nấp sau cánh cửa ngóng đợi trong sự âu lo, chưa rõ cục diện chiến sự sẽ chuyển biến ra sao.
Cờ giải phóng tung bay và khoảnh khắc vỡ òa lòng dân
Không gian ngột ngạt ấy chỉ thực sự bừng tỉnh khi mũi tiến công của quân ta áp sát và đánh chiếm tòa nhà trụ sở quận lỵ ngụy quyền.
Trong ánh nắng sớm chan hòa của buổi sáng mùa xuân, lá cờ đỏ nửa xanh với ngôi sao vàng kiêu hãnh được kéo lên đỉnh cột cờ, phần phật tung bay trong gió biển, phát đi tín hiệu thiêng liêng: Ninh Hòa đã hoàn toàn được giải phóng! Nhìn thấy sắc cờ cách mạng, nỗi e dè bấy lâu bỗng chốc tan biến; từ các ngõ ngách, người dân đồng loạt mở tung cửa, reo hò ùa ra chật kín lòng đường, tạo nên một ngày hội non sông vỡ òa trong tiếng cười và nước mắt.
Những giọt nước mắt nghẹn ngào và quả ngọt nghĩa tình
Vừa bước ra khỏi trận quyết chiến ác liệt, đầy máu và lửa trên đèo Phượng Hoàng, người lính Sư đoàn 10 với bộ quân phục bạc màu bụi cát bỗng thấy lòng ấm áp lạ thường trước tình cảm chân thành của đồng bào.
Bà con từ các xóm chài, làng quê ùa đến vây quanh những người lính trẻ. Người mang bi đông nước chè xanh, người bưng từng rổ cam, nải chuối chín vườn ân cần dúi vào tay bộ đội. Đại tá Nguyễn Quang Lâm xúc động nhớ lại hình ảnh những người mẹ, người chị mái tóc pha sương ôm chầm lấy các chiến sĩ rồi rưng rưng rơi lệ vì mừng vui khôn xiết. Những giọt nước mắt hạnh phúc của nhân dân đã xua tan đi mọi mệt mỏi, nhọc nhằn của những người lính vừa vượt qua lằn ranh sinh tử.
Bàn đạp chiến lược mở toang đường tiến về Nha Trang
Việc nhanh chóng làm chủ và ổn định trật tự tại thị xã Ninh Hòa trong buổi sáng ngày 2-4-1975 có ý nghĩa chiến lược quyết định đối với toàn bộ cục diện mặt trận Khánh Hòa.
Ninh Hòa được giải phóng đã trở thành một bàn đạp hậu cần và bàn đạp quân sự vững chắc, tạo điều kiện thuận lợi nhất để các cánh quân cách mạng phối hợp tiếp quản các địa bàn lân cận. Từ cửa ngõ này, trục đường Quốc lộ 1 dẫn thẳng về trung tâm thị xã Nha Trang đã rộng mở thênh thang, giục giã bước chân người lính Sư đoàn 10 tiếp tục hành quân thần tốc, viết tiếp bản hùng ca khải hoàn giải phóng trọn vẹn quê hương xứ Trầm Hương.
