Khi lòng quả cảm lên ngôi

Lịch sử dân tộc Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh đã ghi dấu biết bao con người bình dị nhưng mang trong mình lòng yêu nước lớn lao. Họ đã không tiếc tuổi thanh xuân, vượt qua gian khổ và hiểm nguy để bảo vệ quê hương. Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Xuân Liêm, người con của quê lúa Thái Bình, là một trong những người lính như thế. Tên tuổi của ông gắn liền với những trận đánh ác liệt và đặc biệt là trận Phước Long đầu năm 1975.

Nguyễn Xuân Liêm sinh năm 1946 tại thôn An Liêm, xã Thăng Long, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình. Năm 1965, khi đất nước đang trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, ông lên đường nhập ngũ. Ông công tác tại Tiểu đoàn 53A, Tỉnh đội Thái Bình. Trong môi trường quân đội, người thanh niên trẻ tuổi từng bước trưởng thành, được rèn luyện cả về bản lĩnh chiến đấu lẫn tinh thần trách nhiệm.

Tháng 5 năm 1972, ông chuyển sang Binh chủng Tăng thiết giáp. Từ đây, những chiếc xe tăng trở thành người bạn đồng hành của ông trên chiến trường. Ông đã cùng đồng đội tham gia nhiều trận chiến, đối mặt với bom đạn và những tình huống vô cùng nguy hiểm. Trong số đó, trận đánh Phước Long là ký ức đặc biệt mà ông vẫn nhớ rõ dù nhiều năm đã trôi qua.

Ngày 2 tháng 1 năm 1975, đơn vị của ông được giao nhiệm vụ phối hợp với Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 142, Sư đoàn 7, Quân đoàn 4 tiến công thị xã Phước Long. Đây là một nhiệm vụ quan trọng bởi Phước Long được xem là địa bàn có ý nghĩa chiến lược. Quân ta lựa chọn hướng ngã ba Tư Hiền – trại Lê Lợi làm “cửa mở” để tiến vào trung tâm thị xã.

Ngay khi cuộc tiến công diễn ra, quân ta gặp phải sự chống trả quyết liệt của đối phương. Hỏa lực mạnh khiến việc tiến quân gặp nhiều trở ngại. Mũi tiến công có ba xe tăng mang số hiệu 363, 948 và 944. Thế nhưng trong quá trình chiến đấu, một xe hết đạn phải lui về phía sau, xe còn lại bị kẹt pháo. Trong hoàn cảnh ấy, xe tăng 363 do Chính trị viên Đại đội Nguyễn Xuân Liêm trực tiếp chỉ huy trở thành chiếc xe duy nhất tiếp tục tiến lên.

Trước tình thế khó khăn, ông đã thể hiện bản lĩnh của một người chỉ huy khi quyết định tiếp tục tấn công. Câu nói “Còn người, còn xe, một xe cũng tấn công!” thể hiện rõ quyết tâm không lùi bước trước khó khăn. Dưới sự chỉ huy của ông, xe tăng 363 tiếp tục tiến thẳng vào trung tâm thị xã.

Trong trận đánh, kíp xe đã phối hợp chặt chẽ và chiến đấu hết sức dũng cảm. Khi bị đối phương bao vây, ông Liêm vẫn giữ được sự bình tĩnh, chỉ huy đồng đội đánh trả và tìm cách phá vỡ thế bao vây. Sự quyết đoán của người chỉ huy cùng tinh thần chiến đấu của các chiến sĩ đã góp phần tạo nên thắng lợi của trận Phước Long.

Chiến thắng Phước Long không chỉ có ý nghĩa về mặt quân sự mà còn có giá trị quan trọng đối với việc đánh giá tương quan lực lượng giữa ta và địch. Thắng lợi này góp phần tạo thêm cơ sở để Bộ Chính trị nhận định tình hình và đưa ra những quyết định chiến lược, hướng tới cuộc Tổng tiến công mùa Xuân năm 1975.

Sau trận Phước Long, Nguyễn Xuân Liêm tiếp tục tham gia các chiến dịch và trận đánh khác, trong đó có Xuân Lộc và đánh sân bay Biên Hòa. Những đóng góp của ông được ghi nhận bằng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân vào năm 1976. Đến năm 1987, ông nghỉ hưu với quân hàm Thiếu tá.

Rời quân ngũ, ông vẫn tiếp tục đóng góp cho quê hương thông qua các hoạt động của Hội Cựu chiến binh tỉnh Thái Bình. Hình ảnh Nguyễn Xuân Liêm vì thế không chỉ gắn với người chiến sĩ trên xe tăng 363 mà còn là hình ảnh một cựu chiến binh luôn giữ tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Cuộc đời ông nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay phải biết trân trọng hòa bình và ghi nhớ những hy sinh của cha ông.