KHI MẸ GIÀ ĐỢI CON SUỐT MỘT ĐỜI
Cả cuộc đời người mẹ quê lúa Thái Bình sống trong chờ đợi. Chờ con đi bộ đội trở về, chờ một tin tức xác nhận, chờ đến lúc mái đầu bạc trắng – nhưng con bà thì không bao giờ về.
Bà Phạm Thị Sửu thường ngồi trước hiên nhà mỗi buổi chiều. Chiếc ghế tre cũ đặt ngay lối ngõ. Bà ngồi đó, nhìn ra con đường làng, như chờ ai đó.
Người làng quen cảnh ấy từ mấy chục năm nay. Ai cũng biết, bà đang chờ con trai.
Con bà – Phạm Văn Hùng – nhập ngũ năm 1965. Khi ấy, Hùng mới mười tám tuổi. Ngày tiễn con đi, bà Sửu tiễn ra đến đầu ngõ, đứng nhìn theo cho đến khi bóng con khuất hẳn.
Bà không ngờ, mình sẽ đứng ở ngõ ấy suốt cả đời.
Những năm đầu, thư Hùng gửi về đều đều. Bà đọc thư xong, lại gấp cẩn thận, đặt dưới gối. Rồi một ngày, thư dừng hẳn.
Không giấy báo tử. Không tin hy sinh. Không ai biết Hùng đang ở đâu.
Chiến tranh kết thúc. Người ta về làng. Có người lành lặn, có người mất mát. Riêng Hùng thì không thấy.
Bà Sửu đi hỏi khắp nơi. Hỏi đồng đội cũ, hỏi xã, hỏi huyện. Câu trả lời chỉ là: “Chưa có thông tin.”
Cao trào của cuộc đời bà đến khi xã lập danh sách liệt sĩ. Tên Hùng không có. Bà không biết nên vui hay nên đau. Không có tên nghĩa là còn hy vọng. Nhưng hy vọng ấy kéo dài đến tàn nhẫn.
Nhiều lần, người ta khuyên bà lập bàn thờ vọng. Bà lắc đầu:
– Chưa biết nó mất, sao thờ?
Bà giữ nguyên chỗ ngủ của con. Giữ chiếc bát con hay dùng. Giữ cả đôi dép mòn gót.
Năm bà tám mươi tuổi, trí nhớ bắt đầu lẫn lộn. Nhưng có một điều không bao giờ quên: đợi con.
Ngày bà mất, bà ra đi rất nhẹ. Trước lúc nhắm mắt, bà thì thầm:
– Nó sắp về rồi…
Người con trai không bao giờ về. Nhưng người mẹ đã đợi con suốt một đời – một sự chờ đợi lặng lẽ, bền bỉ, đau đáu, như chính hậu phương Thái Bình những năm tháng chiến tranh.
