KHI MỘT NGƯỜI DỪNG LẠI, CẢ MỘT DÂN TỘC ĐƯỢC ĐI TIẾP

Nếu được chọn giữa một cuộc đời bình yên và một cuộc đời bất tử, liệu hôm nay có bao nhiêu người trong chúng ta dám chọn điều thứ hai?

Tôi đã tự hỏi mình như vậy khi đứng lặng trước tấm bia mang tên Trịnh Xuân Viên.

Chỉ vài dòng thông tin khắc trên đá lạnh:

Sinh năm 1942. Quê xã Nghĩa Đồng, Nghệ An. Trung sĩ, Tiểu đội phó, đơn vị CC22, B3. Hy sinh ngày 05 tháng 7 năm 1967.

Vài dòng ấy chỉ mất chưa đầy một phút để đọc.

Nhưng có lẽ phải mất cả một đời để hiểu.

Tôi biết đến anh không phải qua những thước phim chiến tranh hay những trang sử dài. Tôi biết anh qua lời kể của các bác cựu chiến binh trong chuyến hành trình về nguồn. Giọng các bác trầm xuống khi nhắc đến những đồng đội đã nằm lại.

"Các cháu bây giờ đo thời gian bằng đồng hồ."

"Còn chúng tôi ngày ấy đo thời gian bằng từng lần vượt qua lằn ranh giữa sự sống và cái chết."

Tôi im lặng.

Bởi tôi hiểu rằng, có những ký ức chỉ cần nghe thôi cũng đủ thấy tim mình nặng lại.

Tháng Bảy năm 1967.

Chiến tranh chống Mỹ đang ở giai đoạn dữ dội. Trên khắp các chiến trường, tiếng bom chưa bao giờ ngớt. Những người lính hành quân trong mưa rừng, trong cái nắng bỏng rát và trong những đêm tối chỉ có ánh sao dẫn đường.

Trong đội ngũ ấy có Trịnh Xuân Viên.

Hai mươi lăm tuổi.

Cái tuổi đẹp nhất của đời người.

Cái tuổi mà hôm nay nhiều người đang bắt đầu sự nghiệp, xây dựng gia đình và viết nên những ước mơ của riêng mình.

Còn anh, tuổi hai mươi lăm được viết bằng những bước chân hành quân.

Được đo bằng những đêm thức trắng.

Và được khắc ghi bằng một ngày không bao giờ trở về.

Là Tiểu đội phó, anh không chỉ có trách nhiệm hoàn thành nhiệm vụ.

Anh còn có trách nhiệm giữ vững tinh thần của đồng đội.

Người đi sau nhìn vào anh để thêm vững lòng.

Người đi trước tin vào anh để tiếp tục tiến lên.

Chiến tranh không cho người chỉ huy quyền yếu đuối.

Cũng không cho họ quyền nghĩ nhiều đến bản thân.

Một bác cựu chiến binh kể với tôi rằng, điều quý giá nhất trong một tiểu đội không phải là khẩu súng hiện đại nhất.

Mà là người khiến tất cả tin rằng dù khó khăn đến đâu cũng sẽ không bỏ nhau lại phía sau.

Tôi tin Trịnh Xuân Viên là một người như thế.

Bởi những người được đồng đội nhớ mãi thường không phải là người nói nhiều.

Mà là người sống bằng hành động.

Ngày 05 tháng 7 năm 1967, giữa những ngày chiến tranh còn phủ kín đất trời, anh đã anh dũng hy sinh.

Một người lính ngã xuống.

Một khoảng trống ở lại trong lòng đồng đội.

Một nỗi nhớ theo suốt cuộc đời của những người còn sống.

Nhưng cũng từ sự hy sinh ấy, có thêm biết bao người được tiếp tục bước về phía trước.

Sau khi nghe câu chuyện về anh, trong đầu tôi chỉ hiện lên một hình ảnh.

Đó là đôi dép cao su.

Một đôi dép giản dị.

Mòn theo từng bước hành quân.

Thấm nước mưa Trường Sơn.

In dấu trên những con đường đất đỏ.

Không ai nghĩ một đôi dép lại có thể trở thành biểu tượng.

Nhưng với tôi, đó là biểu tượng của cả một thế hệ.

Một thế hệ bước đi trong gian khổ mà không bao giờ lùi bước.

Một thế hệ đi bằng niềm tin rằng đất nước nhất định sẽ có ngày hòa bình.

Hôm nay, tôi đi trên những con đường trải nhựa phẳng phiu.

Anh năm ấy đi trên những con đường đầy bom hố đạn.

Tôi mang theo chiếc ba lô đến giảng đường.

Anh mang theo ba lô ra chiến trường.

Khoảng cách giữa chúng tôi không chỉ là năm tháng.

Mà còn là sự hy sinh.

Điều khiến tôi day dứt nhất là thế hệ hôm nay đôi khi quá quen với hòa bình đến mức quên mất giá của nó.

Chúng ta dễ than phiền vì một khó khăn nhỏ.

Trong khi có những người đã gửi cả tuổi trẻ của mình vào lòng đất để đổi lấy những ngày bình yên cho dân tộc.

Là một thanh niên tham gia cuộc thi "Cuộc chiến thời hoa lửa", tôi không chỉ muốn kể lại một câu chuyện.

Tôi muốn nhắc chính mình rằng lòng biết ơn không nằm ở những lời nói xúc động.

Lòng biết ơn nằm ở cách chúng ta sống.

Sống có trách nhiệm hơn.

Sống trung thực hơn.

Sống cống hiến hơn.

Để mỗi thành quả hôm nay đều là một lời tri ân gửi tới những người đã nằm lại giữa tuổi thanh xuân.

Trịnh Xuân Viên đã dừng bước ở tuổi hai mươi lăm, nhưng dấu chân của anh vẫn còn in trên hành trình của dân tộc. Chúng ta không thể đi ngược thời gian để nói lời cảm ơn, nhưng có thể đi tiếp con đường các anh đã mở bằng một tuổi trẻ sống đẹp, sống có ích và sống xứng đáng với hòa bình được đánh đổi bằng máu. Bởi chỉ khi thế hệ hôm nay biết biến lòng biết ơn thành hành động, ngọn lửa của thời hoa lửa mới thực sự được truyền mãi cho mai sau.