Khi người lính đối diện chính mình

Chiến trường không phải lúc nào cũng ầm ầm tiếng súng. Có những đêm rừng im phăng phắc, như nín thở. Nguyễn Kim Quang nằm trên võng, súng đặt sát bên người, mắt nhìn lên tán cây đen đặc, nơi bầu trời bị che kín bởi những tầng lá chồng lên nhau. Đêm ấy, sau một chuyến vận chuyển dài, bác không ngủ được.

“Lúc đó,” bác kể, “tự nhiên thấy nhớ nhà ghê gớm.”

Ở tuổi hai mươi mấy, bác đã đi qua bao cánh rừng, bao con suối, đã quen với mùi thuốc súng, mùi dầu máy, mùi đất ẩm trộn mồ hôi. Nhưng trong khoảng lặng hiếm hoi ấy, tất cả những thứ tưởng như đã bị chiến tranh che lấp lại hiện lên rất rõ: con đường làng ở thôn Hạ Vũ 1, bữa cơm chiều có khói bếp, giọng mẹ gọi ngoài sân, bóng cha lặng lẽ ngồi vá lại chiếc áo cũ.

Bác quay mặt vào thân cây, sợ đồng đội thấy mắt mình ướt.
“Ở chiến trường,” bác nói khẽ, “đàn ông ít khóc lắm. Nhưng đêm đó, tôi không kìm được.”

Bác nghĩ đến câu hỏi mà chưa bao giờ dám nói ra: nếu ngày mai không trở về, ai sẽ thay mình phụng dưỡng cha mẹ? Ai sẽ nhớ đến một người lính lái xe vô danh giữa rừng Campuchia? Những suy nghĩ ấy đến rồi đi, như gió rừng thổi qua, nhưng để lại cảm giác trống trải rất lâu.

Sáng hôm sau, khi tiếng kẻng báo thức vang lên, Nguyễn Kim Quang lại khoác ba lô, lại nổ máy xe, lại là người lính quen thuộc trong mắt đồng đội. Không ai biết đêm qua bác đã đi qua một cuộc chiến khác – cuộc chiến với nỗi sợ, với nỗi nhớ, với chính lòng mình.

Bác bảo:
“Chiến tranh không chỉ thử thách sức người, mà thử thách cả cái tâm. Qua được những đêm như thế, mình mới hiểu vì sao phải sống cho tử tế khi còn sống.”

Nhiều năm sau, khi đã xuất ngũ, trở về đời thường, những đêm yên tĩnh bác vẫn đôi lúc giật mình tỉnh giấc. Không phải vì tiếng súng, mà vì cảm giác rừng đêm năm ấy vẫn còn đâu đó trong ký ức. Nhưng cũng chính từ những đêm đối diện với chính mình trên chiến trường, Nguyễn Kim Quang đã học được cách trân trọng sự sống, trân trọng hòa bình và sống lặng lẽ, bền bỉ như một người lính đã đi qua lửa đạn.