Khi nỗi đau không thể nói thành lời

Má Tư có 10 người con. Trong những năm tháng chiến tranh, khi chồng tham gia công an huyện rồi thoát ly công tác tại bộ phận hậu cần tỉnh Vĩnh Long, mọi việc trong gia đình gần như đặt lên đôi vai người mẹ. Vừa chăm lo cho đàn con đông đúc, má vừa tích cực tham gia phong trào cách mạng tại địa phương. Căn nhà của gia đình không chỉ là nơi sinh sống mà còn trở thành một địa điểm che chở, nuôi chứa cán bộ. Má đào công sự quanh nhà, âm thầm chuẩn bị nơi trú ẩn để cán bộ có thể hoạt động khi địch truy lùng.

Biết chồng má tham gia cách mạng, địch treo thưởng lớn nhằm bắt ông. Thế nhưng trước sự đe dọa ấy, má vẫn không thay đổi lập trường. Những người con lớn khoảng 15-16 tuổi cũng được má cho tham gia kháng chiến. Với gia đình đông con, mỗi thành viên vừa là một người thân cần được bảo vệ, vừa có thể góp sức cho quê hương. Má được chi bộ giao phụ trách thu thuế, vận động lúa gạo và các khoản đóng góp của nhân dân. Không dừng lại ở đó, má còn tìm cách kết nối với những cơ sở bí mật để mua thuốc men, dụng cụ y tế, nilon, vải và chà gạo phục vụ hoạt động cách mạng.

Trong hoàn cảnh địch kiểm soát gắt gao, mỗi chuyến đi, mỗi lần giao nhận hàng đều tiềm ẩn nguy cơ bị phát hiện. Bọn mật thám thường xuyên nghi ngờ và theo dõi, nhưng má luôn tìm được cách ứng phó. Bà Nguyễn Thị Pho từng theo má đi xay gạo từ năm 14 tuổi và được má căn dặn phải luôn bình tĩnh, biết ngụy trang, không để lộ dấu hiệu bất thường. Khoảng 10 ngày, má lại đi xay gạo một lần. Địch thấy số lượng gạo nhiều nên sinh nghi, hỏi vì sao gia đình phải xay nhiều đến vậy. Má chỉ bình thản trả lời rằng nhà đông con, lượng gạo sử dụng vì thế cũng nhiều hơn bình thường.

Câu trả lời giản dị nhưng thể hiện sự nhanh trí của người phụ nữ đã quen với cuộc sống trong vòng vây. Má hiểu rằng giữa thời chiến, một hành động nhỏ cũng có thể trở thành dấu vết để kẻ thù lần theo. Cựu chiến binh Nguyễn Văn Tư cho biết khu vực này trước đây có nhiều đồn bốt, chiến sự diễn ra ác liệt. Trong điều kiện ấy, sự đóng góp của nhân dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Má Tư cùng bà con cung cấp lương thực, thuốc men, chở che cán bộ, góp phần duy trì hoạt động của lực lượng cách mạng.

Không chỉ âm thầm làm công tác hậu cần, má còn tích cực tham gia đấu tranh chính trị cùng chị em phụ nữ. Bà tham gia chống bắt lính, phản đối những hoạt động gây ảnh hưởng đến đời sống nhân dân và cùng phụ nữ địa phương đấu tranh trong nhiều sự kiện. Có lần tại tỉnh Vĩnh Long, má cùng chị em bị địch bắt, sau đó bị áp giải qua Cần Thơ. Chúng lần lượt dùng nhiều thủ đoạn từ dụ dỗ, mua chuộc đến uy hiếp, đánh đập, nhưng má vẫn nhất quyết giữ im lặng, không khai báo bất cứ thông tin gì về cơ sở cách mạng.

Không khai thác được điều gì, địch vẽ cờ ba sọc lên những chiếc nón lá rồi thả má và các chị em về. Những người phụ nữ lập tức ném bỏ những chiếc nón ấy. Chúng tiếp tục vẽ lên áo, nhưng những chiếc áo cũng bị vứt đi. Hành động tưởng chừng đơn giản ấy lại thể hiện rõ sự kiên quyết và lòng tự trọng của những người phụ nữ trước kẻ thù.

Ngày nay, gia đình má Tư còn lưu giữ 5 Bằng Tổ quốc ghi công cùng nhiều Huân, Huy chương và danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Những phần thưởng ấy không chỉ là sự ghi nhận dành cho một người mẹ mà còn phản ánh những hy sinh của cả gia đình trong chiến tranh.

Cuộc đời má Tư là câu chuyện về một người phụ nữ vừa gánh trên vai gia đình đông con, vừa âm thầm góp sức cho quê hương. Má nuôi con, làm ruộng, tiếp tế, che chở cán bộ và kiên cường đấu tranh khi bị bắt. Những đóng góp ấy có thể không hiện diện trên chiến trường, nhưng chính từ những mái nhà, những bếp lửa và những con người bình dị như má, hậu phương đã được giữ vững, tiếp thêm sức mạnh cho những người đang chiến đấu ngoài mặt trận.