Khí phách đạp ngọn sóng dữ và tượng đài kiên trung Nứa Sơn
Triệu Thị Trinh (226 – 248), thường gọi là Bà Triệu, sinh ra tại vùng đất Quan Yên (nay thuộc huyện Yên Định, Thanh Hóa). Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, bà sống cùng người anh trai là Triệu Quốc Đạt – một thủ lĩnh có uy tín trong vùng. Bà Triệu từ thuở nhỏ đã nổi tiếng với thể lực phi thường, tính tình cương trực, khảng khái, ngày đêm cùng các tráng sĩ trong vùng luyện tập võ nghệ, săn bắn muông thú và bàn kế sách cứu dân khỏi cảnh áp bức bóc lột của nhà Đông Ngô.
Giữa thế kỷ thứ III, nhà Đông Ngô siết chặt chính sách đô hộ, vơ vét của cải và bắt bớ người dân Giao Châu làm nô dịch. Khi người anh trai khuyên bà nên lấy chồng để yên phận sống một đời bình lặng, người thiếu nữ 19 tuổi ấy đã thốt lên lời tuyên ngôn đanh thép: "Tôi muốn cưỡi cơn gió mạnh, đạp đường sóng dữ, chém cá kình ở biển Đông, quét sạch bờ cõi để cứu dân ra khỏi nơi đắm đuối, chứ không thèm bắt chước người đời cúi đầu làm tì thiếp cho người ta!".
Năm 248, sau khi anh trai qua đời, Bà Triệu chính thức đứng lên lãnh đạo nghĩa quân vùng dậy từ căn cứ núi Nưa. Hình ảnh vị nữ tướng mặc áo giáp vàng, chân đi guốc ngà, cài trâm vàng, oai phong chỉ huy trận đánh trên lưng voi trắng một ngà đã gieo rắc nỗi kinh hoàng cho quân Ngô khắp các châu quận. Quân giặc hoảng sợ truyền nhau câu ca: "Vung tay đánh cọp dễ / Đối diện Lệ Hải Bà khó". Triều đình Đông Ngô phải cử viên tướng Lục Dận xảo quyệt mang theo 8.000 quân tinh nhuệ cùng nhiều thủ đoạn hiểm độc sang đối phó. Sau những trận tử chiến không cân sức tại Bồ Điền, để giữ trọn khí tiết, Bà Triệu đã tuẫn tiết trên đỉnh núi Tùng.
Dù thất bại, cuộc khởi nghĩa của Bà Triệu đã thổi bùng ngọn lửa căm thù giặc và khát vọng tự do. Khí phách của bà trở thành biểu tượng thiêng liêng cho tinh thần quật khởi bất khuất của dân tộc trước mọi thế lực xâm lăng bạo tàn.
