Khí phách người cộng sản

“Chết nằm xuống, còn hôn cờ Đảng
Chết còn trao súng đạn, quên đau
Chết còn trút áo cho nhau
Miếng cơm dành để người sau ấm lòng…”
(Tố Hữu)

Những vần thơ ấy không chỉ là cảm xúc của một nhà thơ cách mạng, mà là chân dung tinh thần của người cộng sản kiên trung Vũ Văn Hiếu – Bí thư đầu tiên của Đặc khu ủy khu mỏ Hòn Gai, người đã sống trọn đời mình cho Đảng, cho cách mạng.

Sinh năm 1907 tại Văn Định, xã Quần Phương Thượng, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định – vùng đất giàu truyền thống yêu nước – Vũ Văn Hiếu sớm nuôi trong mình lòng căm thù giặc và khát vọng giải phóng dân tộc. Năm 1928, ông đến với vùng mỏ, hòa mình vào cuộc sống cực nhọc của người thợ than. Chính nơi “than đen – chí đỏ” ấy, ông được giác ngộ lý tưởng cách mạng, được gặp những người cộng sản lớp đầu và tìm thấy con đường sống, con đường dấn thân vì dân tộc.

Tháng 11/1929, Vũ Văn Hiếu vinh dự đứng trong hàng ngũ Đảng Cộng sản Đông Dương. Tháng 3/1930, Chi bộ Đảng vùng than Hòn Gai ra đời; chỉ ít lâu sau, ông được tín nhiệm bầu làm Bí thư Đảng ủy khu mỏ Hòn Gai – Cẩm Phả, trở thành một trong những người đặt nền móng cho phong trào cách mạng Vùng mỏ Quảng Ninh.

Con đường cách mạng của ông là chuỗi ngày bị theo dõi, bị bắt, bị tra tấn, nhưng không một lần khuất phục. Trước đòn roi, cực hình và cả sự mua chuộc, Vũ Văn Hiếu vẫn giữ trọn khí tiết của người cộng sản: thà hy sinh, không phản bội Đảng. Không đủ chứng cứ kết án, kẻ thù buộc phải trả tự do cho ông – nhưng rồi lại tiếp tục bắt giam, đày ải ông vào Côn Đảo, “địa ngục trần gian”.

Trong ngục tù, Vũ Văn Hiếu không chỉ là người tù chính trị, mà là người truyền lửa. Ông cùng các đồng chí biến nhà tù thành trường học cách mạng, giữ vững niềm tin, ý chí chiến đấu. Và chính tại nơi tận cùng gian khổ ấy, một câu chuyện đã trở thành biểu tượng bất tử của lòng trung hiếu với Đảng.

Biết mình không qua khỏi vì bệnh tật và vết thương tra tấn tái phát, Vũ Văn Hiếu trăn trở không phải cho bản thân, mà cho cách mạng. Ông lặng lẽ trao lại bộ quần áo cũ cho đồng chí Lê Duẩn và nói:
“Tôi không sống được nữa. Chỉ còn cách này để đồng chí sống mà hoạt động cho Đảng.”

Một hành động giản dị, nhưng cao cả đến lặng người. Trong giờ phút cận kề cái chết, ông vẫn nghĩ cho Đảng trước, cho đồng chí sau, quên mình đến tận cùng.

Ngày hôm sau, Vũ Văn Hiếu ra đi trong lao tù Côn Đảo. Cuộc đời ông khép lại khi tuổi đời chưa dài, nhưng lý tưởng, khí phách và nhân cách thì sống mãi. Ông là biểu tượng sáng ngời của người cộng sản chân chính: sống vì Đảng – chết cũng vì Đảng.