Khi quê hương không quên

Nếu tính theo năm sinh, Hà Văn Át là người trẻ nhất trong bốn liệt sĩ được xã Vĩnh Hải suy tôn năm 2026.

Ông sinh năm 1930.

Nhưng ngày hy sinh của ông lại giống ba người đồng hương:

13/10/1950.

Tôi đặc biệt chú ý đến những con số ấy.

1930 – năm sinh.

1950 – năm hy sinh.

Chỉ hai mươi năm.

Một tuổi đời mà hôm nay chúng ta gọi là rất trẻ.

Hai mươi tuổi, một người có thể đang học tập, lập gia đình, bắt đầu công việc, nuôi những ước mơ đầu tiên về tương lai.

Nhưng Hà Văn Át đã không có một tương lai bình thường như thế.

Ông đã hy sinh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Hơn bảy mươi năm sau, ngày 18/1/2026, quê hương tổ chức lễ suy tôn và trao Bằng “Tổ quốc ghi công”.

Nhìn những người thân nhận tấm bằng, chúng ta có thể cảm nhận được sự thiêng liêng của hai chữ “ghi công”.

Đó không chỉ là sự ghi nhận.

Đó là sự trở về.

Trở về với quê hương.

Trở về với ký ức gia đình.

Trở về trong những câu chuyện mà con cháu sẽ kể lại cho nhau.

Tôi nghĩ rằng, đối với học sinh tiểu học, câu chuyện về Hà Văn Át có một ý nghĩa đặc biệt.

Các em không cần phải hiểu chiến tranh bằng những khái niệm quá lớn.

Chỉ cần hiểu rằng:

Ngày xưa có những người trẻ tuổi không được sống trong hòa bình như các em.

Có người đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Nhờ vậy, hôm nay các em mới có thể ngồi trong lớp học, đọc sách, vui chơi và mơ về tương lai.

Đó là bài học về lòng biết ơn giản dị nhất.

Và cũng là bài học đẹp nhất.

Quê hương Vĩnh Hải hôm nay đang tiếp tục chăm sóc nghĩa trang, thăm hỏi gia đình chính sách, tổ chức các hoạt động tri ân và triển khai việc tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Những việc làm ấy cho thấy ký ức về người đã khuất vẫn đang được tiếp nối bằng hành động cụ thể.