Khi tiếng gọi từ Hang Tám Cô trở thành ký ức của Trường Sơn

Giữa chiến trường Trường Sơn khốc liệt, những người làm nhiệm vụ trên Đường 20 – Quyết Thắng luôn phải đối mặt với hiểm nguy. Bom đạn có thể xuất hiện bất cứ lúc nào, nhưng công việc bảo đảm giao thông vẫn phải tiếp tục. Trong hoàn cảnh ấy, tám thanh niên xung phong đã bước vào một hang đá để tránh bom và mãi mãi không thể trở ra.

Chiều 14/11/1972, máy bay Mỹ đánh phá khu vực Km16 Đường 20. Sau trận bom, cửa hang nơi tám thanh niên xung phong trú ẩn bị một tảng đá lớn vùi kín. Những người bên ngoài lập tức tìm cách cứu đồng đội. Theo các tư liệu ghi lại, lực lượng cứu hộ đã sử dụng nhiều phương tiện nhưng không thể di chuyển được khối đá lớn.

Điều đau đớn nhất là trong những ngày đầu, bên ngoài vẫn nghe thấy tiếng kêu cứu vọng ra từ hang. Đồng đội không bỏ cuộc, tiếp tục tìm cách mở cửa hang. Nhưng điều kiện chiến trường và khối đá quá lớn khiến việc cứu người không thể thực hiện được. Sau nhiều ngày, những âm thanh bên trong dần im lặng.

Tám người nằm lại gồm Nguyễn Văn Huệ, Nguyễn Văn Phương, Nguyễn Mậu Kỷ, Hoàng Văn Vụ, Trần Thị Tơ, Lê Thị Mai, Đỗ Thị Loan và Lê Thị Lương. Họ đều quê Hoằng Hóa, Thanh Hóa và là những thanh niên xung phong đang làm nhiệm vụ trên tuyến đường Trường Sơn.

Nhiều năm sau chiến tranh, hài cốt của các liệt sĩ được quy tập. Việc xác định danh tính cũng được các cơ quan chức năng và thân nhân đặc biệt quan tâm. Những nỗ lực giám định ADN sau này thể hiện mong muốn của gia đình và xã hội được trả lại đúng tên cho những người đã hy sinh.

Ngày nay, khi đứng trước Hang Tám Cô, người ta không chỉ nhìn thấy một hang đá giữa rừng Trường Sơn. Nơi đây còn lưu giữ ký ức về những tiếng gọi năm xưa, về tình đồng đội và về một thế hệ thanh niên đã đặt nhiệm vụ với đất nước lên trên sự an nguy của bản thân.