[Khoa GDMN] - Mạc Đăng Dung trong tim tôi

Mạc Đăng Dung thời trẻ nhà nghèo làm nghề đánh cá, khi lớn lên vua Lê Uy Mục có tuyển võ sĩ, Đăng Dung dự thi môn đánh vật, trúng đô lực sĩ. Được xung vào đội túc vệ giữ việc cầm dù theo xe vua. Vua Uy Mục nghiện rượu hoang dâm, thích ra oai, để cho họ ngoại hoành hành. Người bấy giờ gọi là quỷ vương. Cơ đồ nhà Lê đã bắt đầu đi xuống từ đó.

Theo xử gia Lê Quý Đôn trong hàng ngũ võ quan nhà Lê, Mạc Đăng Dung tỏ ra là người thật thà ngay thẳng. Năm 15008 ở tuổi 25 Đăng Dung được giao chức Đô chỉ huy xứ tức hàng quan tam phẩm. Năm 1509 Lê Uy Mục bị Lê Tương Dực lật đổ, vua Tương Dực lên ngôi ban hành Giáo hóa thận trọng hình phạt xong lại chơi bời vô độ xây dựng liên miên dân nghèo thất nghiệp trộm cướp nổi lên nhiều nơi giấy binh làm loạn dẫn tới sự suy vong của nhà Lê Sơ.

Đến năm 1516 tướng Trịnh Duy sản giết Lê Tương Dực rồi lập vua mới là Lê Chiêu Tông lên ngôi. Thời bấy giờ vua Chiêu Tông mới có 14 tuổi chưa quyết đoán được, cho nên bên ngoài thì giặc rã nổi lên, bên trong thì quyền thần chém giết lẫn nhau, kinh sư đẫm máu. Khi ấy có Cù Khắc Xương mượn đạo mê hoặc dân, Mạc Đăng Dung dâng sớ xin trị tội, lại hạch một số viên quan mê tín tà thuyết. Nhà vua nghe theo giết những người đó. Thiệu Quốc Công Lê Quảng Độ hàng phe nổi dậy Trần cảo. Mạc Đăng Dung lại dâng sớ khuyên nhà vua đem chém vì tội bất trung, vua cũng nghe theo. Từ đấy nhà vua tin Mạc Đăng Dung là người trung trực càng thêm ân sủng.

Năm 198 Mạc Đăng Dung được thăng làm Vũ xuyên hầu cho ra Trấn Thủ Hải Dương. Tại đây Đăng Dung thu thập hương binh chỉnh đốn quân ngũ quân số ngày càng đông. Khi đó Ở Kinh Thành thế lực giúp Lê Chiêu Tông đánh dẹp phản loạn tướng Trần Chân là lớn mạnh nhất. Các đại thần bèn bàn mưu với nhà vua dụ Trần Chân vào cung rồi sai lực sĩ bắt chém đi. Các thủ hạ của Trần Chân là Nguyễn Kính, Nguyễn Áng, Hoàng Duy nhạc mang quân đánh kinh đô để báo thù. Vua chiêu tông không chống nổi, đang đêm phải bỏ chạy sang dinh Bồ Đề ở Gia Lâm để tránh. Quân của Nguyễn Kính, Nguyễn Áng tha hồ cướp bóc, kinh sư trở thành chỗ săn bắn đánh cá.

Chiêu Tông gọi Nguyễn Hoàng Dụ lúc này đang ở Thanh Hóa ra đánh Nguyễn Kính nhưng Hoàng Dụ lưỡng lự không đi. Nhà vua không còn cách nào bèn triệu Mạc Đăng Dung đang Trấn Thủ Hải Dương về cứu. Mạc Đăng Dung từ Hải Dương về yết kiến vua, đóng thủy quân ở sông Nhị Hà rồi sai đi dụ hàng thủ hạ của Trần Chân. Những người này nói phải giết những kẻ rèm pha trước kia thì mới hàng. Vua Chiêu Tông làm theo nhưng họ đều không hàng mà càng càn giỡ hoành hành, đóng quân không rút.

Theo sách Đại Việt Thông xử lúc này Đăng Dung thấy triều đình rối loạn nên nảy sinh ý đồ khác. Ông muốn mượn thế của quân địch để giết hết đại thần, chặt vây cánh của vua. Lê Chiêu Tông bèn lập kế đi dụ quân địch rồi mạo lời họ ép triều đình giết chết quận công Ngô Bính Thọ, quận Công Trịnh Hựu và Trừ Khải. Lúc này Trịnh Tuy và các tướng ở Sơn Tây mưu lập người con của Tĩnh Tu Công lên làm vua, sau nửa năm thì phế lại lập Lê Do lên. Vua Chiêu Tông lại mời Nguyễn Hoàng dụ ra đánh Trịnh Tuy, Nguyễn Áng, Nguyễn Kính ở Sơn Tây. Hoàng dụ đem quân ra cùng với Đăng Dung đi đánh, quân Hoàng Dụ thua to chết rất nhiều. Dụ lại rút lui về Thanh Hóa.

Từ đây Mạc Đăng Dung thống lĩnh hết quân thủy bộ. Tháng 7 năm 159 Mạc Đăng Dung vây Lê Do ở tư Liêm rồi phá đê cho nước vỡ vào. Quân của Lê Do bỏ chạy bị Đăng Dung bắt được giải về kinh sư giết chết. Trịnh Tuy bỏ chạy về Thanh Hóa, các tướng Sơn Tây là Nguyễn Kính, Nguyễn Áng, Hoàng Duy nhạc đều xin hàng Mạc Đăng Dung. Chiêu Tông phong Mặc Đăng Dung là Minh quận công. Đăng Dung Một mình cầm quân dẹp loạn, từ đó nắm hết quyển bính. Vua hồi kinh sư việc thiên hạ tạm yên.