KHOẢNG KHẮC LỊCH SỬ TRƯA NGÀY 30/04/1975

Mùa xuân năm 1975, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy của quân và dân Việt Nam lan rộng trên

mọi mặt trận. Sau những thắng lợi liên tiếp ở Tây Nguyên, Huế và Đà Nẵng, cục diện chiến

tranh thay đổi nhanh chóng. Quân đội Việt Nam Cộng hòa đứng trước sự tan rã, trong khi

quân giải phóng tiến về Sài Gòn với tinh thần chiến đấu cao.

Trước tình hình đó, Bộ Chính trị quyết định mở Chiến dịch Hồ Chí Minh, chiến dịch cuối

cùng nhằm giải phóng Sài Gòn – Gia Định, kết thúc chiến tranh. Nhiều cánh quân đồng loạt

tiến công từ nhiều hướng, vượt qua các tuyến phòng thủ để tiến vào trung tâm thành phố.

Trong đội hình Quân đoàn 2, Lữ đoàn xe tăng 203 đảm nhiệm nhiệm vụ quan trọng trên

hướng tiến công về Dinh Độc Lập. Đây là cơ quan đầu não của chính quyền Sài Gòn, vì vậy

việc tiến vào và kiểm soát địa điểm này mang ý nghĩa đặc biệt về mặt quân sự, chính trị và

biểu tượng.

Những giờ phút cuối cùng của ngày 30/4/1975 đang đến gần. Trên các tuyến đường dẫn vào

trung tâm Sài Gòn, tiếng động cơ xe tăng hòa cùng tiếng súng và nhịp tiến quân khẩn trương.

Tất cả hướng về mục tiêu cuối cùng, nơi những diễn biến lịch sử làm thay đổi vận mệnh đất

nước sắp diễn ra.

Khoảng 10 giờ 45 phút ngày 30/4/1975, những chiếc xe tăng của Lữ đoàn 203 tiến vào khu

vực Dinh Độc Lập. Trong đội hình ấy có hai chiếc xe tăng mang số hiệu 843 và 390.

Xe tăng T-54B số hiệu 843 đi đầu đã húc vào cổng phụ và bị chết máy. Ngay sau đó, xe tăng

số hiệu 390 lao lên tiếp ứng và húc đổ cánh cổng chính. Kíp xe tăng 390 gồm 4 người:

Trưởng xe: Vũ Đăng Toàn (Chính trị viên)

Lái xe: Nguyễn Văn Tập

Pháo thủ 1: Ngô Sỹ Nguyên

Pháo thủ 2: Lê Văn Phượng

Nhiều thập kỷ trôi qua, nhưng trong ký ức của bác Ngô Sỹ Nguyên (nguyên Pháo thủ số 1

trên xe tăng 390, Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn Xe tăng 203, Quân đoàn 2), từng nhịp rung

chấn của khối thép 30 tấn và mùi khói dầu ngột ngạt trưa hôm ấy vẫn còn nguyên vẹn.

"Sài Gòn trưa 30/4 nắng gắt. Đoàn xe chúng tôi lao đi giữa tiếng súng thỉnh thoảng vẫn rộ

lên ở các góc phố. Khi xe tăng 384 và xe 390 tiến rẽ vào đại lộ Thống Nhất (nay là Nam Kỳ

Khởi Nghĩa), Dinh Độc Lập hiện ra ngay trước mắt.

Xe 384 của Đại đội trưởng Bùi Quang Thận lao lên trước nhưng khựng lại ở cổng phụ. Ngay

lập tức, Trung úy Vũ Đăng Toàn – Trưởng xe 390 – ra lệnh: 'Cho xe húc thẳng vào cổng

chính!'. Đồng chí Nguyễn Văn Tập nhấn ga, chiếc xe tăng 390 chồm lên. Tiếng xích sắt

nghiến trên đường, rồi một tiếng 'Rầm' thật lớn vang lên. Cánh cửa sắt kiên cố bị húc văng,

ngã gục xuống mặt đường.

Xe chúng tôi lao tót vào khoảng sân cỏ rộng lớn. Đồng chí Bùi Quang Thận nhanh chóng cầm

cờ chạy xộc lên tầng trên để kéo cờ Báo hiệu Chiến thắng. Lúc đứng ở sân Dinh, nhìn lá cờ

Mặt phóng Miền Nam bay phấp phới trên đỉnh Dinh Độc Lập đúng 11 giờ 30 phút, anh em

chúng tôi ôm chồm lấy nhau. Người lính nào mặt cũng đầy bụi than và khói súng, gạt nước

mắt vì biết rằng: Kháng chiến thành công rồi, chúng ta sống để về với mẹ rồi!"

Sau khi xe tăng 390 tiến vào Dinh Độc Lập, các lực lượng giải phóng nhanh chóng kiểm soát

khu vực. Đại đội trưởng Bùi Quang Thận, người chỉ huy xe tăng 843, đã tiến lên nóc dinh và

cắm lá cờ của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Hình ảnh lá cờ

tung bay trên nóc dinh trở thành biểu tượng nổi bật của chiến thắng ngày 30/4/1975.

Cùng thời điểm đó, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng vô

điều kiện. Sự kiện này đánh dấu sự chấm dứt của chính quyền Việt Nam Cộng hòa, kết thúc

21 năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước và 30 năm chiến tranh giải phóng dân tộc gian khổ.

Chiến thắng ngày 30/4 không phải kết quả của riêng một khoảnh khắc hay một đơn vị, mà là

thành quả của cả một quá trình đấu tranh lâu dài, với sự đóng góp của quân và dân trên khắp

các chiến trường, sự hy sinh của nhiều thế hệ và khát vọng thống nhất đất nước của nhân dân

Việt Nam. Tuy nhiên, hình ảnh xe tăng 390 húc đổ cổng chính Dinh Độc Lập vẫn mang một ý

nghĩa biểu tượng đặc biệt: đó là khoảnh khắc một cánh cửa khép lại cùng chiến tranh và một

chương mới của lịch sử dân tộc bắt đầu.

Sau ngày toàn thắng, xe tăng 390 tiếp tục gắn bó với nhiệm vụ của quân đội trước khi được

đưa về lưu giữ, trưng bày tại Bảo tàng Tăng thiết giáp. Chiếc xe không chỉ là một phương tiện

chiến đấu từng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh, mà còn là hiện vật lịch sử có giá trị đặc biệt

trong việc giáo dục truyền thống cách mạng và lòng yêu nước cho bao thế hệ ngày hôm nay.

Mỗi khi nhắc đến số hiệu 390, người ta nhớ đến bốn người lính đã điều khiển chiếc xe trong

thời khắc quyết định, nhớ đến những đồng đội đã chiến đấu trên chặng đường tiến về Sài Gòn

và nhớ đến biết bao người đã hy sinh để đất nước có được ngày hòa bình.

Trải qua nhiều thập kỷ, chiếc xe tăng vẫn là một chứng nhân sống động của lịch sử. Những

dấu vết thời gian trên thân xe còn gợi một thời chiến đấu gian khổ, ý chí kiên cường của

người lính và về cái giá để có được độc lập, tự do.

Đối với thế hệ trẻ, tìm hiểu về câu chuyện xe tăng 390 không đơn thuần là ghi nhớ một sự

kiện. Mà đó còn là cơ hội để hiểu sâu sắc hơn về lịch sử dân tộc, trân trọng giá trị của hòa

bình và ý thức được trách nhiệm gìn giữ thành quả mà các thế hệ đi trước đã đánh đổi bằng

biết bao mồ hôi, nước mắt và xương máu.