KHOẢNG TRỜI TRÊN CÁNH SÓNG VÀ NGƯỜI ĐIỀU PHỐI CUỐI CÙNG: CHUYỆN VỀ LIỆT SĨ HOÀNG QUỐC VIỆT

Chàng trai xứ Thanh và màn hình hiện sóng đầu đời

Hoàng Quốc Việt sinh năm 1952 trong một gia đình nông dân nghèo. Vốn có tư chất thông minh vượt trội, tính cách điềm đạm và khả năng tập trung cao độ, năm 1970, khi vừa tròn 18 tuổi, Việt viết đơn tình nguyện gia nhập quân ngũ. Nhờ kết quả sát hạch xuất sắc về toán học và vật lý, anh được điều động về Binh chủng Radar – lực lượng "mắt thần" của quân đội, chịu trách nhiệm canh giữ bầu trời miền Bắc.

 Nhiệm vụ của một chiến sĩ báo vụ kiêm trắc thủ radar vô cùng căng thẳng. Trong căn hầm ngầm tối tăm, ngột ngạt tiếng máy nổ và ánh sáng xanh mờ ảo hắt ra từ màn hình ống phóng tia điện tử, Việt phải chăm chú quan sát từng vệt sáng chuyển động nhỏ nhất. Bất kỳ một đốm sáng lạ nào xuất hiện trên màn hình cũng có thể là tốp chiến đấu cơ chiến lược B.52 hoặc tiêm kích F-4 của địch đang ẩn mình trong mây để đột nhập đánh phá các mục tiêu chiến lược.

Đêm trực chiến tại tâm điểm tọa độ lửa

Tháng 12/1972, chiến dịch phòng không bảo vệ Hà Nội - Hải Phòng bước vào những ngày khốc liệt nhất lịch sử (trận "Điện Biên Phủ trên không"). Trạm radar của Việt đóng trên một đỉnh đồi cao ở ngoại vi tỉnh Bắc Ninh liên tục bị máy bay địch tấn công dữ dội bằng bom tọa độ và tên lửa diệt radar Shrike.

 Đêm 22/12/1972, một đợt tập kích quy mô lớn chưa từng có được địch triển khai nhằm nhổ tận gốc đài radar cảnh giới của ta. Ngay khi màn hình radar xuất hiện hàng chục vệt sáng dày đặc do nhiễu điện tử nặng nề từ máy bay địch thả xuống, Việt bình tĩnh điều chỉnh các tần số quét, cố gắng tách bạch tín hiệu thật của mục tiêu khỏi màn nhiễu loạn trắng xóa.

 Dưới sự chỉ điểm chính xác của Việt và đồng đội qua hệ thống thông tin liên lạc, các đại đội tên lửa phòng không của ta đã kịp thời phát hiện hướng bay và khai hỏa chính xác, bắn rơi tại chỗ một chiếc siêu pháo đài bay B.52 của đế quốc Mỹ ngay trên bầu trời đêm.

Thế nhưng, hành động kiên quyết và chính xác của trạm radar đã lọt vào tầm ngắm của máy bay trinh sát địch. Một quả tên lửa tự dẫn đường nhắm thẳng vào vị trí đài phát sóng phóng tới.

Khúc tráng ca vĩnh hằng bên màn hình xanh

Trong khoảnh khắc sinh tử tính bằng tích tắc, khi còi báo động hiểm họa vang lên, Việt không vội chạy ra cửa hầm trú ẩn an toàn như hiệu lệnh ban đầu. Nhận thấy các bảng ghi tọa độ mục tiêu của đợt bay kế tiếp chưa kịp truyền về sở chỉ huy cấp trên, anh đã lao trở lại bàn máy, dùng thân mình che chắn cho thiết bị thu phát sóng và nhanh chóng hoàn tất những dòng số liệu cuối cùng. 

Một tiếng nổ chấn động xé toạc sườn đồi. Căn hầm trắc thủ trúng trực diện đạn tên lửa, sập hoàn toàn phần vòm bê tông.

Hoàng Quốc Việt vĩnh viễn nằm lại ở tuổi 20 – độ tuổi rực rỡ nhất của đời người, khi những hoài bão về ngày toàn thắng hòa bình của dân tộc còn chưa kịp thực hiện. Khi đồng đội tiếp cận hiện trường sau trận oanh tạc, thi thể anh vẫn nằm ôm chặt lấy bàn máy radar, đôi mắt dường như vẫn hướng về màn hình xanh đang nhấp nháy những tín hiệu cuối cùng. 

Trong chiếc ba lô sờn rách của anh gửi lại hậu phương, người ta tìm thấy một cuốn sổ tay nhỏ, trang cuối cùng còn đọng lại những dòng chữ viết vội:

"Bầu trời đêm nay nhiều mây và dày đặc tín hiệu lạ. Nhưng chúng tôi luôn ở đây, dõi theo từng bước di chuyển của kẻ thù. Tổ quốc cần những đôi mắt không bao giờ chớp trên đỉnh cao này..."

Sự hy sinh thầm lặng của Hoàng Quốc Việt là minh chứng hùng hồn cho trí tuệ, lòng dũng cảm và tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" của lớp lớp thanh niên Việt Nam thời kỳ đánh Mỹ. Cuộc đời anh khép lại, nhưng ánh sáng từ màn hình hiện sóng ngày ấy vẫn mãi là ngọn lửa soi đường cho các thế hệ trẻ hôm nay trên con đường bảo vệ và xây dựng đất nước.