KHOẢNH KHẮC LỊCH SỬ

Vậy trong suốt quá trình ông tại ngũ, thì ông có ấn tượng nhất về chiến dịch nào mà tham gia không?

16 năm chiến đấu thì, ông có rất nhiều những đánh mà bọn ông thắng lợi cũng có, gian khổ vất vả cũng có. Nhưng mà phải nói rằng, kỷ niệm sâu sắc nhất đời là chỉ có lần vào chiến dịch Tây Nguyên cho là nếu ông đang ở chiến trường Trung, thì được Bộ Quốc phòng đưa cả một đưa về Tây Nguyên. Ông được điều về Tây Nguyên, lần ấy về thì rất là may, trong bao nhiêu năm chiến đấu, toàn là đi bộ, có những lần bọn ông phải đi bộ tới 6 tháng trời rồng trã. Nhưng mà lần này do cái thắng lợi của ta ở phía miền Nam, toàn bộ vùng Quảng Trị, nên là đi ô tô được vào đến đó. Thế là bọn ông một mạch qua đều cả Ngang, vào đến Quảng Bình, và từ đấy đi theo phía Tây Trần Sơn. Đi suốt trên con đường ấy nhưng do bí mật quân sự nên bọn ông đi suốt ngày đêm. Khi vào đến Tây Nguyên thì đơn vị đang chuẩn bị cho chiến dịch lớn ở Tây Nguyên, nhưng thực chất không phải chiến dịch giải phóng Tây Nguyên mà đây là một cách lừa địch của các tướng tài giỏi của chúng ta, dồn hết quân địch về Tây Nguyên. Còn ông và cả sư đoàn được ém sẵn ở vùng Lạc Thiện đấy. Đến 13/3 bọn địch đã bị lừa xuống Tây Nguyên hết rồi thì bọn ông nổ súng đánh chiếm Buôn Ma Thuột. Đây có lẽ là trận chiến đấu mà trong suốt 16 năm ấy ông vui sướng như vậy, địch đã bị bọn ông lừa toàn bộ Tây Nguyên rồi cả một vùng rộng lớn của Buôn Ma Thuột đã trống rỗng nên sư đoàn tiến vào một cách nhàn nhã. Mặc dù đánh nhau ác liệt từ ngày thứ hai trở đi nhưng buổi đầu tiên không có địch, buổi thứ ba địch mới lên để tái chiếm Tây Nguyên thì lúc này bọn chúng không còn đủ sức để đấu với bọn ông nữa. Quân ta đã giải phóng toàn bộ vùng Lạc Thiện và thành phố Buôn Ma Thuột. Lúc đấy đang chuẩn bị khí thế mà giờ bọn chúng bị lừa lên Tây Nguyên rồi Đắc Tô Tân Cảnh nên chúng không còn sức phản kháng nên không thể chiếm lại được. Nhân lúc địch đang thua ở Đắc Tô Tân Cảnh thì thì chúng ta mở rộng chiến dịch tiến thẳng về Sài Gòn. Trên đường Tây Ninh về Sài Gòn, cả cuộc đời binh nghiệp toàn đi bộ đi đêm nhưng suốt quá trình tiến vào giải phóng thành phố Hồ Chí Minh thì các ông toàn ngồi trên xe. Cứ một cái xe tăng thì có 3 xe trở bộ đội đằng sau, một đường nối dài từ Tây Nguyên về đến Củ Chi. Đi một mạch như thế thì đi đến đâu bọn địch đều run sợ đến đấy và không có gì là chống đối nữa. Khi về đến Củ Chi, bọn ông về đến đấy và nằm chờ lại ở đấy. Đến khi các đơn vị bạn ngồi xuống rồi, thì đơn vị ông đã vào trong sân bay Tân Sơn Nhất. Ôi, suốt cả cuộc đời đi đánh nhau chưa bao giờ sướng như vậy, không lần nào phấn khởi như vậy. Cái thế của ta hùng hổ tới mức khiến địch hoang mang. ngày 30 tháng 4 giải phóng thì ngày 29 tháng 3 ông đã ở Sài Gòn rồi, ông vui sướng khi được đón các bác ở ngoài thành phố Hà Nội vào, và nhân dân ra đón chào. Ngồi trên xe hoặc là vào thành phố, người nào cũng ôm nhau, nước mắt chào khóc, vì là mình hoàn toàn được độc lập.

ông có ấn tượng đặc biệt với một người đồng đội, hoặc là quân đội nào?

Trong suốt 16 năm đi lính ông quen rất nhiều đồng đội, sát cánh vào sinh ra tử với anh em tuy nhiên người cùng quê mà tình cảm với ông nhất, đó là đồng chí Lại Hợp Hậu.

Đồng chí Lại Hợp Hậu là một con người cùng quê, chiến đấu rất là dũng cảm, nhưng mà sau đó thì, đến gần đến sát ngày hòa bình, thì đến nay Hậu không còn nữa. Người đồng chí ấy cũng to, khỏe. Ông ấy mới chỉ là một học sinh lớp 10, nhưng mà do điều kiện yêu cầu của Tổ quốc, nên phải trên đường đi làm nhiệm vụ ở Lào, bố mẹ thì chết hết, một mình là con trai, các chị gái ở nhà thì đi lấy chồng. Nhiều lúc tôi tâm sự với ông, thì đồng chí có nói là: “Em chỉ mong là, đến lúc nào em hoàn thành nhiệm vụ, để em và em tu sửa lại cái nhà, để em làm chỗ để thờ, cúng bố mẹ em.” Thế nhưng mà rồi thì, cuộc chiến đấu ở bên đấy, nó gây họa quyết liệt lắm. Cái năm chiến dịch Cù Kiệt là cái năm 1970, Thái Lan nó truy tình quét bọn ông ở chỗ Lào, tình thế không thể nào là diễn biến nó bất lợi hơn, thế nên là một đơn vi chỉ còn là 15, 17 người thôi. Đồng chí đã một mình trên một quả đồi do áp đảo nên đồng chí đã hy sinh, nằm lại ở trên sườn đồi ấy mãi mãi. Đáng lẽ ra thì con người ấy còn sống, lo lắng cho một gia đình, giải quyết công việc nhưng đồng chí đã hy sinh để bảo vệ một tiểu đoàn và đã mãi mãi nằm lại ở nơi đấyÔng Mặt Lầu có ghi chép lại cái cái địa dư, cái tên của chỗ đó.Nhưng sau 2 lần sang bên Lào để cùng với gia đình tìm lại cái thi hài của Lại Hợp Hậu, nhưng mà cũng không tìm được. Ông kể ra ông rất ân hận vì người cùng quê, bạn chiến đấu như thế mà không tìm được họ về quê. Hiện nay thì họ vẫn còn đang nằm ở đâu đấy, chứ chưa được về nhà.