Khối bộc phá ngàn cân dưới lòng đồi A1

Tính đến trung tuần tháng 4-1954, bộ đội ta đã trải qua 36 ngày đêm chiến đấu căng thẳng, quyết liệt, giành giật từng tấc đất với địch trên đồi A1. Song dựa vào hệ thống hầm ngầm kiên cố, địch vẫn chiếm giữ được một nửa phía tây đồi A1, gây cho ta rất nhiều khó khăn. Làm thế nào để đánh chiếm điểm cao A1, tạo điều kiện cho bộ đội tiến công tiêu diệt những điểm cao cuối cùng của địch ở Điện Biên Phủ? Tình hình đặt ra hết sức khẩn trương. Bộ chỉ huy Mặt trận đã thông qua phương án đào đường hầm, đưa một lượng thuốc nổ lớn vào phá công sự ngầm của địch dưới lòng đồi A1. Một phân đội gồm 20 cán bộ, chiến sĩ của Trung đoàn Công binh 151 được giao làm nhiệm vụ đặc biệt quan trọng này.

Đêm 20-4, công việc đào đường hầm bắt đầu. Vị trí đào cửa đường hầm chỉ cách địch hơn 10 mét. Để tránh sát thương của địch và bảo đảm tuyệt đối giữ bí mật ý địch của ta, việc đào hầm chỉ tiến hành vào ban đêm. Khi đào hầm, bộ đội ta phải nằm ngửa, chân hướng lô cốt địch, đào từng tí đất một, đất đào được bỏ vào túi chuyển ra ngoài. Suốt ba đêm đầu, vị trí cửa hầm mới được đào xong. Một số chiến sĩ đã hi sinh. Chưa hết, càng đào vào sâu, công việc lại càng khó khăn gấp bội. Do đường hầm ngập nước và thiếu dưỡng khí, nhiều chiến sĩ đã bị ngộp thở, ngất đi ngất lại mấy lần trong một đêm. Song vượt lên tất cả, trải qua 16 đêm không nghỉ, các chiến sĩ ta đã hoàn thành một đường hầm dài 49 mét. Chiều và đêm 4-5, khối bộc phá 1000kg đã được đặt vào cuối đường hầm. Sự dũng cảm quên mình của 20 cán bộ chiến sĩ đã được đền đáp, 20 giờ 30 phút, một tiếng nổ lớn chưa từng có trên mặt trận Điện Biên Phủ đã phát ra từ đây. Đó cũng là tín hiệu đề Trung đoàn 174 (Đại đoàn 316) xung phong đánh chiếm toàn bộ Đồi A1. Sức công phá của khối thuốc nổ đã làm hệ thống hầm ngầm cố thủ của địch ở đồi A1 bị vô hiệu hóa, nhiều tên địch chết ngay tại chỗ, số còn lại chưa kịp hoàn hồn đã bị quân ta tiêu diệt hoặc bắt sống. 4 giờ 30 phút sáng hôm sau, ta hoàn toàn làm chủ đồi A1.

Nói về đường hầm lịch sử và khối bộc phá 1000kg, đồng chí Lưu Viết Thoảng, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, là một trong những người trực tiếp làm nhiệm vụ, đã rất tự hào: “Đó là những tiếng nổ hạnh phúc nhất của đời lính Công binh”.