KHÓI SÔNG THIÊN TRƯỜNG

Vào những năm cuối thế kỷ XIII, khi triều Trần đã trải qua nhiều biến động, vùng Thiên Trường của Nam Định không còn chỉ là một miền quê bình dị bên sông Hồng mà trở thành nơi mang theo nhịp thở của cả đất nước. Người dân nơi đây sống không tách rời khỏi triều đình, bởi các vị vua sau khi nhường ngôi thường lui về hành cung Thiên Trường, tiếp tục điều hành việc nước trong lặng lẽ. Vì vậy, mỗi tin tức từ biên giới, mỗi chuyển động của quân đội đều lan về nơi này nhanh như gió qua đồng.

Trong một xóm nhỏ ven sông, nơi những mái nhà tranh nép mình sau rặng tre, gia đình Trần Văn Lộc sống bằng nghề dệt. Ngôi nhà không rộng, nhưng lúc nào cũng vang lên tiếng thoi đưa đều đặn. Nguyệt Nhi – con gái ông – lớn lên giữa những sợi chỉ, những khung cửi và mùi sợi bông quen thuộc. Cuộc sống của cô vốn dĩ đã được định hình: tiếp tục nghề của cha, sống yên ổn, không cần bước ra khỏi ranh giới của làng.

Nhưng rồi những ngày yên ổn ấy dần bị thay thế bởi những dấu hiệu bất thường. Ban đầu là những đoàn người lạ từ phương xa đi qua, mang theo ánh mắt mệt mỏi và những câu chuyện rời rạc. Họ nói về quân Nguyên, về những đạo quân đông như nước lũ, về những vùng đất đã bị giày xéo. Không ai trong làng nghe được một câu chuyện hoàn chỉnh, nhưng từng mảnh ghép nhỏ ấy ghép lại thành một điều rõ ràng: chiến tranh đang đến gần.

Triều đình không chờ đợi. Lệnh chuẩn bị được ban xuống nhanh chóng. Những người đàn ông khỏe mạnh trong làng lần lượt được gọi tên. Không có tiếng trống tiễn đưa rộn ràng, cũng không