KHÔNG AI BIẾT LÁI THUYỀN, NHƯNG KHÔNG AI QUAY ĐẦU

Cuối năm 1968, sau cuộc vượt ngục thành công khỏi nhà tù Phú Quốc, đồng chí Nguyễn Văn Diệp cùng các đồng đội được tổ chức giao nhiệm vụ vượt biển trở về đất liền để tiếp tục tham gia kháng chiến. Đó là một chuyến đi đặc biệt, bởi con đường phía trước không chỉ có sóng gió của biển khơi mà còn là sự kiểm soát nghiêm ngặt của tàu tuần tra Mỹ và chính quyền Sài Gòn. Chỉ cần bị phát hiện giữa biển, mọi nỗ lực vượt ngục trước đó sẽ trở nên vô nghĩa.

Theo lời kể của đồng chí Nguyễn Văn Diệp, trước khi con thuyền rời bến, một thực tế khiến nhiều người không khỏi lo lắng dần hiện ra: trong nhóm vượt biển, hầu như không ai là ngư dân chuyên đi biển, càng không ai có kinh nghiệm điều khiển một chiếc thuyền vượt qua vùng biển rộng lớn trong điều kiện chiến tranh.

Đó là điều hoàn toàn có thể khiến bất kỳ ai chùn bước.

Biển không giống những cánh rừng trên đảo. Giữa rừng, nếu lạc đường vẫn còn có thể men theo con suối hoặc quan sát địa hình. Nhưng giữa biển khơi, bốn phía chỉ là nước. Ban ngày nhìn đâu cũng thấy chân trời. Ban đêm chỉ còn bầu trời đầy sao và những con sóng không ngừng xô đẩy con thuyền nhỏ.

Theo hồi ký, anh em đã cùng nhau bàn bạc rất nhiều trước giờ xuất phát. Người biết quan sát hướng gió thì chia sẻ kinh nghiệm về chiều gió. Người từng nghe ngư dân nói chuyện thì cố nhớ lại cách nhận biết con nước. Mỗi người góp một chút hiểu biết ít ỏi của mình để cùng nhau chuẩn bị.

Không ai dám khẳng định mình biết chắc con đường sẽ đi.

Nhưng điều đặc biệt là cũng không ai đề nghị dừng lại.

Đồng chí Nguyễn Văn Diệp nhớ lại, trong suy nghĩ của mọi người khi ấy, nếu cứ ở lại đảo Phú Quốc thì nguy cơ bị quân địch phát hiện ngày càng lớn. Chỉ có tiến về phía trước mới còn hy vọng trở lại với chiến trường miền Nam.

Vì thế, họ chọn cách tin vào nhau.

Người cầm bánh lái không phải người giỏi nhất, mà là người bình tĩnh nhất. Người ngồi mũi thuyền liên tục quan sát mặt biển. Người phía sau theo dõi bầu trời để nhận biết thời tiết. Từng người tự tìm cho mình một nhiệm vụ, cùng nhau đưa con thuyền tiến về phía trước.

Theo lời kể của đồng chí Nguyễn Văn Diệp, điều giúp cả đoàn vượt qua nỗi lo lớn nhất không phải là kinh nghiệm đi biển, mà chính là sự đoàn kết. Không ai tự cho mình là trung tâm. Mọi quyết định đều được bàn bạc cẩn trọng. Mỗi khi con thuyền gặp sóng lớn, mọi người lại cùng động viên nhau giữ vững tinh thần.

Có lúc biển lặng đến lạ thường.

Có lúc những cơn sóng bất ngờ nổi lên làm con thuyền chao đảo.

Giữa đại dương bao la ấy, những người từng sống trong "địa ngục trần gian" Phú Quốc lại một lần nữa đối mặt với thử thách mới. Nhưng cũng giống như những năm tháng trong lao tù, họ không lựa chọn đầu hàng số phận.

Đối với đồng chí Nguyễn Văn Diệp, chuyến vượt biển năm ấy đã để lại một bài học mà ông ghi nhớ suốt cuộc đời: trong những thời khắc khó khăn nhất, điều quan trọng không phải là mình biết bao nhiêu, mà là mình có dám cùng đồng đội bước tiếp hay không.

Ngày nay, câu chuyện về chuyến vượt biển của những người chưa từng là thủy thủ vẫn khiến nhiều người xúc động. Họ không có bản đồ hiện đại, không có máy định vị, không có động cơ mạnh mẽ. Thứ duy nhất họ mang theo là lòng dũng cảm, niềm tin vào cách mạng và khát vọng được trở về tiếp tục chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc.