KHU DI TÍCH CHIẾN THẮNG CỔ CÒ – DẤU SON OANH LIỆT MÙA XUÂN 1947

Chiến thắng Cổ Cò diễn ra vào ngày 22/01/1947 (đêm 30 Tết Đinh Hợi) trên tuyến lộ từ cầu Bà Tồn (Cai Lậy) đến bến phà Mỹ Thuận (Cái Bè). Thời điểm đó, qua công tác trinh sát, ta nắm được Tiểu đoàn Né-on – đơn vị cơ giới tinh nhuệ của quân đội Pháp – đang hành quân càn quét tại khu vực Long Châu Tiền (nay thuộc An Giang) và sẽ rút về Sài Gòn.

Trước tình hình đó, Chi đội 18 (Sa Đéc) do đồng chí Nguyễn Hữu Xuyến chỉ huy, phối hợp cùng Chi đội 17 (Mỹ Tho) do đồng chí Nguyễn Văn Ty chỉ huy và Đại đội học viên Trường Quân chính Khu 8 đã tổ chức trận địa phục kích quy mô lớn. Lực lượng còn có sự tham gia của Quốc vệ đội và dân quân du kích các xã An Thái Đông, Hòa Khánh, An Hữu, Hậu Mỹ, Thiên Hộ, Mỹ Thuận (huyện Cái Bè).

10 giờ 30 phút ngày 22/01/1947, đoàn xe quân sự cơ giới của địch lọt vào trận địa. Mìn khóa đầu phát nổ, tiêu diệt xe đi đầu, chặn đứng đội hình cơ giới. Các đơn vị đồng loạt nổ súng xung phong mãnh liệt. Bị đánh bất ngờ, quân Pháp chống trả yếu ớt và rơi vào thế bị động. Sau khoảng hai giờ chiến đấu quyết liệt, ta tiêu diệt 170 tên địch, bắt 15 tên, phá hủy toàn bộ 8 xe thiết giáp và 6 xe vận tải, thu nhiều vũ khí, trong khi ta hy sinh 3 chiến sĩ và bị thương 2 đồng chí.

Chiến thắng Cổ Cò có ý nghĩa lịch sử đặc biệt quan trọng đối với quân dân Khu 8 và toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Trận đánh đánh dấu bước trưởng thành về nghệ thuật tổ chức phục kích, chỉ huy hợp đồng tác chiến giữa bộ đội chủ lực và dân quân du kích địa phương. Đồng thời, chiến thắng đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào kháng chiến ở Nam Bộ đầu năm 1947, làm lung lay tinh thần quân ngụy và chính quyền tay sai.

Để ghi nhớ công lao của các anh hùng liệt sĩ, tỉnh Tiền Giang đã xây dựng Bảng vàng ghi công và đầu tư tôn tạo khu di tích tại ấp Thái Hòa, xã An Thái Đông, huyện Cái Bè. Năm 2001, di tích được Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia. Đến năm 2015, khu di tích tiếp tục được xây dựng mới trên diện tích hơn 3.000m², với cụm tượng đài hợp kim đồng cao 3m thể hiện ba lực lượng: bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích, cùng các hạng mục phụ trợ khang trang.

Ngày nay, cùng với các di tích lịch sử khác trên tuyến Quốc lộ 1, Khu di tích Chiến thắng Cổ Cò trở thành “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống yêu nước, hun đúc niềm tự hào và ý chí xây dựng quê hương giàu đẹp cho các thế hệ hôm nay và mai sau.