Khu di tích lịch sử khu căn cứ cách mạng Việt Nam – Lào: Biểu tượng của tình hữu nghị đặc biệt

Di tích lịch sử khu căn cứ cách mạng Việt Nam – Lào tại bản Lao Khô I, xã Phiêng Khoài, huyện Yên Châu (Sơn La) là biểu tượng sinh động của tình đoàn kết hữu nghị, hợp tác đặc biệt giữa hai tỉnh Sơn La – Hủa Phăn nói riêng và hai nước Việt Nam – Lào nói chung.

Ngày 20/5/1945, Bộ Tổng Chỉ huy ban hành Quyết định số 149-TCH thành lập Ban Xung phong Lào Bắc. Tiếp đó, ngày 14/6/1945, Bộ Chỉ huy Liên khu X ra Chỉ thị số 10-BCH/CT chính thức tổ chức lực lượng này do đồng chí Cayxỏn Phômvihản làm Trưởng ban. Nhiệm vụ chủ yếu của Ban Xung phong Lào - Bắc là phối hợp với lực lượng cách mạng Sơn La hỗ trợ phong trào kháng chiến Lào, xây dựng căn cứ tại các tỉnh phía Bắc Lào như Hủa Phăn, Xiêng Khoảng, Phông Sa Lỳ và Luông Pha Băng.

Trong giai đoạn từ năm 1948 đến 1951, Ban Xung phong Lào - Bắc đã dừng chân tại bản Phiêng Sa (nay là bản Lao Khô), huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La để tổ chức huấn luyện quân sự và chuẩn bị lực lượng trước khi quay trở lại Lào. Tại đây, nhân dân địa phương, đặc biệt là gia đình ông Tráng Lao Khô, đã hết lòng giúp đỡ, che chở, cung cấp lương thực, đảm bảo điều kiện hoạt động bí mật, an toàn cho các cán bộ cách mạng, trong đó có đồng chí Cayxỏn Phômvihản.

Từ căn cứ này, phong trào cách mạng Lào từng bước được củng cố và phát triển mạnh mẽ, tạo nền tảng cho sự hình thành và lớn mạnh của lực lượng vũ trang cách mạng Lào. Năm 1962, bản Phiêng Sa chính thức được đổi tên thành bản Lao Khô – ghi dấu một chặng đường lịch sử đặc biệt gắn bó giữa hai dân tộc.

Với giá trị lịch sử to lớn, ngày 3/4/2012, khu căn cứ cách mạng Việt Nam – Lào đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là Di tích lịch sử quốc gia. Cùng năm, ngày 24/4/2012, Quốc hội hai nước Việt Nam – Lào đã tổ chức Lễ động thổ trùng tu, tôn tạo di tích. Sau quá trình xây dựng, công trình được khánh thành vào ngày 6/7/2017.

Ngày nay, di tích không chỉ là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng mà còn là minh chứng bền vững cho mối quan hệ đoàn kết đặc biệt, thủy chung son sắt giữa hai nước Việt Nam – Lào – một mối quan hệ hiếm có trong lịch sử thế giới.