Khúc Nhạc Thanh Xuân Gửi Lại Quảng Trị

Có một thế hệ thanh niên Việt Nam đã bước vào chiến tranh không phải bằng sự thô bạo, mà bằng tâm thế của những người trí thức mang trái tim lãng mạn, yêu văn chương và đầy khát vọng cống hiến. Nguyễn Văn Thạc, người sinh viên trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, chính là đại diện tiêu biểu cho "thế hệ vàng" ấy. Qua lăng kính của người trẻ ngày nay, câu chuyện của anh cùng cuốn nhật ký “Mãi mãi tuổi hai mươi” không chỉ là một tư liệu lịch sử, mà đó là một tác phẩm văn học, một bản tình ca tráng lệ về lòng yêu nước, nơi mà ranh giới giữa giảng đường đại học và hào giao thông rực lửa chỉ cách nhau bằng một quyết định dấn thân.

Nguyễn Văn Thạc là một học sinh giỏi văn toàn miền Bắc, mang một tương lai tươi sáng phía trước. Nhưng năm 1971, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn khốc liệt nhất, anh cùng hàng ngàn sinh viên Hà Nội đã tình nguyện xếp lại bút nghiên, khoác lên mình bộ quân phục màu xanh xanh áo lính để đi vào nơi gian khổ nhất – chiến trường Quảng Trị, nơi được mệnh danh là "cối xay thịt" thời bấy giờ.

Hành trang ra trận của anh ngoài khẩu súng, bao đạn còn có một cuốn sổ tay nhỏ. Đó là nơi anh ghi lại những rung động tinh tế của một tâm hồn trẻ trước thiên nhiên, trước tình yêu đôi lứa mới chớm và trên hết là những suy tư sâu sắc về vận mệnh đất nước. Trong những đêm hành quân mệt mỏi, dưới làn mưa bom bão đạn ở Thành cổ Quảng Trị, anh vẫn viết. Những dòng chữ của anh không hề có sự sợ hãi hay bi lụy, mà rực rỡ một niềm tin lạc quan vào ngày chiến thắng. Anh viết về cái chết một cách nhẹ nhàng: "Nếu như tôi không trở về, hãy nhớ rằng tôi đã sống một cuộc đời trọn vẹn và hạnh phúc nhất vì được chiến đấu cho Tổ quốc".

Ngày 30 tháng 7 năm 1972, trong một trận chiến ác liệt tại chốt bên dòng sông Nhung, Nguyễn Văn Thạc đã bị thương rất nặng do mảnh pháo của địch găm vào ngực. Khi đồng đội bế anh lên, hơi thở đã yếu ớt, anh vẫn cố gắng dặn dò: "Hãy chuyển cuốn nhật ký này về cho gia đình và nhắn với các bạn ở trường tiếp tục chiến đấu...". Anh ngã xuống khi vừa tròn 20 tuổi, cái tuổi đẹp nhất với bao hoài bão còn dang dở.

Người trẻ hôm nay lật mở từng trang nhật ký của Nguyễn Văn Thạc để tự soi rọi lại tâm hồn mình. Giữa một thời đại đầy đủ về vật chất nhưng đôi khi thiếu vắng những lý lý tưởng cao đẹp, tiếng nói từ quá khứ của Nguyễn Văn Thạc như một lời tỉnh thức. Anh nhắc nhở chúng ta rằng thanh xuân chỉ thực sự có giá trị khi nó được gắn liền với trách nhiệm đối với cộng đồng, với đất nước. Anh đã mãi mãi dừng lại ở tuổi hai mươi, nhưng tinh thần và khát vọng của anh thì vẫn sống mãi, tiếp sức cho người trẻ hôm nay viết tiếp những trang sử mới cho dân tộc.