Khúc tráng ca bất tử: Tạc vào non sông tượng đài người anh hùng Lê Trí Viễn

Ghi nhận những cống hiến to lớn cho Tổ quốc, tên tuổi Anh hùng Lê Trí Viễn mãi mãi trường tồn cùng non sông gấm vóc, là niềm tự hào vô bờ bến của quê hương Quảng Ngãi và nhân dân cả nước.

Vết son lịch sử và tấm gương kiên trung

Lê Trí Viễn (10 tháng 3 năm 1919 – 3 tháng 2 năm 2012) là giáo sư, nhà giáo nhân dân Việt Nam, và là nhà nghiên cứu văn học Việt Nam, được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học Xã hội) năm 2012.

Lê Trí Viễn sinh ngày 10 tháng 3 năm 1919 tại xã Điện Hồng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay là xã Điện Bàn Tây, thành phố Đà Nẵng).

Lê Trí Viễn tốt nghiệp trường sư phạm cấp 1 vào năm 1939 sau đó dạy tiểu học trong 5 năm. Năm 1945, ông thi đỗ tú tài triết học và chuyển sang dạy ở trường trung học phổ thông và chuyên khoa ở trường Khải Định (Huế).

Năm 1946, ông tham gia kháng chiến chống Pháp đồng thời giảng dạy tại trường chuyên khoa Huỳnh Thúc Kháng (Hà Tĩnh), rồi làm Hiệu trưởng trường cấp 3 Lê Khiết (Quảng Ngãi).

Năm 1954, ông giảng dạy tại Trường Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc). Sau đó, ông về tham gia xây dựng Khoa Ngữ văn Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, từ năm 1963 đến 1978, ông làm Chủ nhiệm khoa này. Từ năm 1978, ông giảng dạy tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh cho đến khi nghỉ hưu vào năm 1992.

Cùng trong năm 1992, ông cùng nhà giáo Nguyễn Ngọc Phấn sáng lập ra Trường Trung học cơ sở – Trung học phổ thông Nguyễn Khuyến, một ngôi trường nổi tiếng ở Thành phố Hồ Chí Minh với tỷ lệ đậu Đại học cao.

""Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh, tinh thần của người chiến sĩ thời hoa lửa mãi mãi rực sáng.""

Sống mãi trong lòng nhân dân và đất nước

Từ điển Văn học bộ mới. Nhà xuất bản Thế giới. 2004. tr. 838–839.

Bằng tự học kiên trì, từ trình độ tiểu học, Lê Trí Viễn vượt xuất sắc qua trình độ tú tài rồi trở thành giảng viên, thành giáo sư đại học, thành chuyên gia đầu ngành hàng đầu trong giảng dạy và nghiên cứu văn học trung đại Việt Nam.

Với hơn 70 năm gắn bó với ngành sư phạm, ông không chỉ là một người thầy của nhiều thế hệ nhà giáo Việt Nam, mà còn là một tác giả nghiên cứu văn học có uy tín. Ông đã đóng góp cho lĩnh vực văn học Việt Nam hơn 40 công trình khoa học giá trị, trong đó có hai chuyên luận quan trọng mang giá trị khái quát cao: Đặc trưng Văn học trung đại Việt Nam (1996), Quy luật phát triển của lịch sử Văn học Việt Nam (1998).

Từ năm 1945 đến năm 1961, có lẽ ông là giáo sư văn học đầu tiên của Việt Nam được Trường Đại học Bắc Kinh ấn hành công trình "Một số vấn đề lịch sử văn học Việt Nam".

Năm 2012, ông được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học Xã hội) với cụm công trình Nghiên cứu, phê bình văn học trung đại Việt Nam và ngữ văn Hàn Nôm.

Ghi nhận những chiến công đặc biệt xuất sắc và sự cống hiến quên mình vì nền độc lập tự do của Tổ quốc, Đảng và Nhà nước đã phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho đồng chí Lê Trí Viễn. Tấm gương sáng ngời của người anh hùng mãi mãi là niềm tự hào của quê hương Quảng Ngãi và dân tộc Việt Nam, là bài học lịch sử vô giá soi đường cho các thế hệ trẻ hôm nay noi gương học tập và noi theo.