KHÚC TRÁNG CA BÊN DÒNG THẠCH HÃN

Mùa hè năm 1972, lịch sử dân tộc ghi dấu một trang sử đỏ khốc liệt và hào hùng bậc nhất: cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị. Khi ấy, dải đất miền Trung nắng gió trở thành tâm điểm của toàn chiến trường, nơi bom đạn Mỹ dội xuống với mật độ hủy diệt, biến gạch đá thành tro bụi. Giữa những ngày tháng sục sôi ấy, thanh niên khắp các làng quê miền Bắc hăng hái tòng quân với tinh thần "Tất cả vì miền Nam ruột thịt". Tôi, một chàng trai vừa tròn mười chín tuổi của vùng quê Quỳnh Phú, Nghệ An, đã lên đường nhập ngũ, mang theo lý tưởng và khát vọng của tuổi trẻ, hướng thẳng về tọa độ lửa Quảng Trị.

Tôi là Hồ Sỹ Loan, sinh năm 1952, hiện đang sinh sống tại thôn 5, xã Quỳnh Phú, tỉnh Nghệ An. Nhập ngũ năm 1971, tôi bước vào chiến trường với tất cả sự ngây thơ nhưng đầy nhiệt huyết của tuổi mười chín. Sau này, tôi gắn bó với cuộc đời binh nghiệp, cống hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân qua nhiều nhiệm vụ và xuất ngũ năm 1989 với cấp bậc Đại úy. Nhưng có lẽ, những năm tháng đối mặt với tử thần tại chiến trường Quảng Trị chính là quãng thời gian tôi rèn luyện nên một tinh thần thép, một ý chí không bao giờ khuất phục trước gian nguy.

Chiến trường Quảng Trị năm 1972 khốc liệt đến mức người ta ví mỗi mét đất ở đây đều thấm đẫm máu của người chiến sĩ. Đời sống thời chiến lúc bấy giờ là những chuỗi ngày bám trụ dưới giao thông hào ngập nước mưa và bùn đất, tai lúc nào cũng ù đi vì tiếng bom rải thảm của B52 và pháo hạm từ biển bắn vào. Có những lúc, dòng sông Thạch Hãn đỏ rực lửa đạn, việc tiếp tế lương thực và đạn dược vô cùng khó khăn.

Chúng tôi phải chia nhau từng ngụm nước bẩn trong hố bom, nhường nhau từng mẩu lương khô bám đầy khói súng. Giữa cái chết cận kề, chúng tôi không có chỗ cho sự sợ hãi. Mỗi khi có một đồng đội ngã xuống, những người còn lại lại gạt nước mắt, ôm chặt tay súng để tiếp tục giữ vững trận địa. Tình đồng đội, đồng chí trong những ngày gian khổ ấy chính là sợi dây vô hình nhưng vô cùng bền chặt, giúp chúng tôi vượt qua sự khốc liệt của cuộc chiến.

Đỉnh điểm là một trận đánh phòng ngự kiên cường vào đầu tháng 8 năm 1972 tại một chốt chặn quan trọng hướng vào Thành cổ. Địch điên cuồng dội pháo suốt nhiều giờ liền rồi cho xe tăng cùng bộ binh bao vây, quyết tâm nhổ sút chốt của ta. Đơn vị tôi bị tổn thất nặng nề, nhiều đồng chí hy sinh và bị thương. Là người trực tiếp cầm súng giữ hướng tiến công chính, tôi vừa bắn trả vừa liên tục di chuyển để đánh lạc hướng địch.

Một loạt bom bi nổ ngay gần công sự khiến tôi bị sức ép dữ dội, ngất lịm đi. Khi tỉnh dậy, không gian xung quanh sực mùi khét của thuốc súng và khói độc, sương khói mờ mịt. Nghe tiếng xích xe tăng địch nghiến rầm rập sát bên, đầu đau búa bổ và ngực thắt lại vì hít phải khói độc của bom đạn, tôi biết mình đã bị thương nặng. Nhưng nhìn thấy lá cờ quyết thắng của đơn vị vẫn đang tung bay trên bờ hào, tôi nghiến răng, gượng dậy gom tất cả những quả lựu đạn còn lại của đồng đội, chờ xe tăng địch vào đúng tầm bắn rồi dũng cảm nhoài người lên dập kíp. Tiếng nổ lớn vang lên, chiếc xe tăng khựng lại khói đen mù mịt, bẻ gãy đợt phản kích của địch. Trận chiến ấy ta giữ vững trận địa, nhưng di chứng của những trận bom đạn và khói độc năm ấy đã khiến tôi trở thành một bệnh binh với tỷ lệ suy giảm 70% khả năng lao động.

Gần 20 năm gắn bó với màu áo xanh người lính, đến năm 1989, tôi rời quân ngũ trở về với đời thường tại thôn 5, xã Quỳnh Phú. Dẫu mang trong mình thương tật nặng nề, sức khỏe suy giảm rõ rệt, nhưng mỗi khi nhớ về dòng sông Thạch Hãn, nhớ về những đồng đội đã vĩnh viễn nằm lại ở tuổi mười tám đôi mươi, tôi luôn thấy mình là người may mắn. Sự hy sinh và những mất mát của chúng tôi đã đổi lấy màu xanh hòa bình cho đất nước hôm nay. Đối với tôi, cấp bậc Đại úy hay những vết sẹo trên da thịt không chỉ là kỷ niệm, mà là minh chứng cho một thời hoa lửa oanh liệt mà tôi đã sống và cống hiến hết mình cho Tổ quốc.

Thông điệp gửi thế hệ trẻ hôm nay

- Trân trọng giá trị của độc lập, tự do: Hãy luôn ghi nhớ rằng, mỗi tấc đất bình yên bạn đang đứng, mỗi bầu không khí tự do bạn đang hít thở đều được đánh đổi bằng xương máu và sức khỏe của các thế hệ cha anh.

- Nuôi dưỡng ý chí và tinh thần vượt khó: Đừng lùi bước trước thử thách, áp lực của cuộc sống hiện đại. Hãy lấy tinh thần kiên cường của những chiến sĩ Thành cổ Quảng Trị làm điểm tựa để vượt qua mọi nghịch cảnh.

- Sống có lý tưởng và trách nhiệm: Tuổi trẻ cần có một "tọa độ lửa" của riêng mình – đó là khát vọng cống hiến, học tập, sáng tạo để xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu mạnh.

- Giữ gìn đạo lý "Uống nước nhớ nguồn": Thế hệ trẻ, đặc biệt là các bạn đoàn viên thanh niên, hãy tích cực tham gia các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, chăm sóc các bác thương binh, bệnh binh và gia đình có công với cách mạng tại địa phương.